Category Archives: Kürt Edebiyatı

Kürt Aydınlanma tarihinden portreler: Şêrko Bêkes

Modern Kürt şiirinin en önemli temsilcilerinden olan Şêrko Bêkes, 2 Mayıs 1940 yılında Güney Kürdistan’ın Süleymaniye kentinde doğdu. Henüz 8 yaşındayken yine kendisi gibi Güney’in bilinen önemli şairlerinden babasını, Faik Bêkes’i kaybetti.

Babası aynı zamanda öğretmen olduğu için sık sık başka şehirlere göç etmişlerdir. Şêrko Bêkes çocukluğundan itibaren şiirin, edebiyatın, aydınlanmanın içinde bulmuştur kendini. ”Evimizde çıra ve mum yoktu şiirle aydınlanıyorduk” sözü aslında çocukluğunda yaşadıklarının özetidir.

Kürt aydınlanma tarihinden portreler: Erebê Şemo

“Kürtlerin Rönesansı” diye nitelendirebileceğimiz dönem, Kürt edebiyatına dair üretimlerin de doruk noktasına ulaştığı SSCB’de gerçekleşmiştir. Erebê Şemo(Şamilov) da bu dönemin en önemli Kürt aydınlarındandır. Erebê Şemo, 1897 yılında o dönem Çarlık Rusya’sı işgalinde olan Kars’ın Susuz köyünde doğdu. Şemo, çocukluk ve gençlik yılları büyük sıkıntılar içinde geçmesine rağmen eğitimine devam eder. Demiryolunda çalışırken Bolşeviklerle tanışır ve onlarla ilişkilerini geliştirir. Ardından Kızıl Ordu’ya katılır ve 1917 Ekim devriminde aktif rol alır.

Gulênin rüyaları kitap oldu

Kürtçe üzerinde yaptığı çalışmalar ve takın tarihte ilk Kürtçe- Türkçe Hukuk Sözlüğüne imza atan Araştırmacı, Tiyatrocu ve Yazar Keremo’nun kaleme aldığı ‘Xewnên Gûlê’ (Gulênın Rüyaları) adlı masal seti okuyucularla buluştu.

Çocukların kendi ana dilleri ile bütünleşmeyi, ana dillerini daha iyi konuşmaları ve asimilasyon politikalarının bir nebze önüne geçmeyi amaçlayan çalışma 5 kitaptan oluşuyor.

Kürt Şair Cigerxwin’in hayatı ve şiirlerinden bestelenmiş iki ezgi

01.11.2012 tarihli Özkan Öztaş’ın hazırlayıp sunduğu Mezopotamya’nın Sesi programında Marksist Kürt Şair Cigerxwin’in hayatı ve şiirlerinden bestelenmiş iki ezgi paylaşılıyor.

Dinlemek için “devamını oku”yu tıklayınız

Yokluğunun 30. Yılında Cigerxwin – Özkan Öztaş

Eserlerinde yoksulluğu, işçileri, köylüleri, ezilen Kürt halkını işleyen Marksist Kürt şairi Cigerxwin, 1903 yılında Mardin?in Gercüş (bugün Batman?a bağlı) ilçesinde dünyaya gelir.

1. Paylaşım Savaşının başladığı yıllarda Suriye?ye göç etmek zorunda kalan Cigerxwin?in asıl adı Şehmuz Hasan?dır. 1914 yılında Suriye?nin Amude şehrine göç eden Cigerxwin, 1921 yılında Suriye?de İlahiyat Fakültesini bitirerek din görevlisi olarak işe başlar. Kürtlerin din âlimlerine ve dini liderlerine Seyda adını verdiklerinden dolayı, Seyda Cigerxwin olarak da bilinir.

Nevala Kasaba – Musa Anter “Yaşamanın bir başka adı direnmektir?” (kendi sesinden)

musa anterKekik, reyhan ve kaçak tütün kokusu taşırdı rüzgar,
Alçak damlı evlerin yüksek küçük pencerelerinden soluk ışıklar yağıyordu geceye,
Köpek havlamaları korkulara karışır kaygıları beslerdi,
Sonra dağlardan kurşun sesleri gelirdi, belirli belirsiz
Namlunun ucunda çırpınırdı yürekler
Ağıtlar yankılanırdı dağlara doğru
Kapılar kırılır, talan edilirdi sevdalar

Kürtçe araştırma, eleştiri ve edebiyat teori dergisi Wêje û Rexne’ nin 3. sayısı çıktı

wêje û rexneWêje û Rexne: Kürt Edebiyatı ve Sınır
Kürtçe araştırma, eleştiri ve edebiyat teori dergisi Wêje û Rexne?nin üçüncü sayısı, Edebiyat ve Sınır üst başlığı ile edebiyatseverlerin karşısına çıktı.
Kürtçe edebiyat eleştirisine önemli katkılar sunan derginin içeriğinde, değerli akademisyen ve eleştirmenlerden farklı konular üzerine yazılar bulunmaktadır. Ünlü eleştirmen ve akademisyenler Haşim Ahmedzade’nin Nasname û Ziman (Kimlik ve Dil), İbrahim Seydo Aydogan’ın Romana Kurdî û Rexne û Ziman (Kürt Romanı, Eleştiri ve Dil), A.Rahman Adak’ın Leyla ile Mecnun üzerine derinlemesine analizinin yanında, Roland Barthes ve Halil Cibran’ın çeviri makaleleride bulunmaktadır. Ayrıca roman yazarı ve çevirmen Ciwanmerd Kulek’in Sovyet Kürt romanı üzerine değerli bir çalışması ve Şiko Ömer Kakereş’in psikanalitik roman analizi üzerine çalışması diğer önemli çalışmalardan bazılarıdır.

Kürt coğrafyasında ulus-devlet denemeleri

Ercan Çağlayan, Muş Alparslan Üniversitesi?nde öğretim üyesi. Doktora tezinin genişletilmiş hali Cumhuriyet?in Diyarbakır?da Kimlik İnşası (1923-1950) adıyla İletişim Yayınları tarafından kitaplaştı. Çağlayan, bu kitapta tek parti rejimi döneminde Genç Cumhuriyet?in Diyarbakır şehrine yönelik politikaları, icraatları ve yaptırımlarını inceliyor. Kitabın en önemli kısmı, arşiv ve literatür taramasından çıkan verilerin detaylı aktarımına dayanıyor. Yazar açısından Diyarbakır kendine has bir kimliğe sahip; bu kimliğe göre Diyarbakır çokkültürlü bir imparatorluk şehridir,

Ehmedê Xanî Dîwan’ı (Özel Baskı)

Ehmedê Xanî Dîwan'ıKadri Yıldırım tarafından hazırlanan Ehmedê Xanî “Dîwan”ının özel baskısı Avesta Yayınları arasında çıktı. Xanî’nin Nûbehara Biçûkan, ‘Eqîdeya Îmanê ve Mem û Zîn adlı eserleri de daha önce yayımlanmıştı. Diwan’la birlikte böylece külliyat tamamlanmış oldu.

Tezhîbê zerefşan kir serlewhê kîtaba ‘işq
Resma ezelî kêşa, neqşê xwe newalîn da

Aşk kitabının baş levhasını altın suyu serperek süsledi
Ezelî resmini çekti bu kitabın, ona kendi nakşını verdi