Category Archives: Ermeni Edebiyatı

Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler – Leon Z. Surmelian

Aras Yayıncılık, Batı Ermeni edebiyatı ve Amerikan edebiyatında kendine özgü bir yere sahip olan Leon Z. Surmelian’ın otobiyografik romanı Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler’i 70 yıl sonra Türkçeye kazandırıyor.

Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler, 1915 yılındaki tehcir ve katliamlarda hayatı altüst olan Trabzonlu Ermeni bir ailenin ve savaşın ortasında bir başına kalarak yıllar sürecek bir ölüm-kalım mücadelesine atılan on yaşındaki Levon’un hikâyesini konu ediniyor.

Leon Z. Surmelian, kendi hayat hikâyesinden yola çıkarak yazdığı

Modern Ermeni Edebiyatı – Kevork B. Bardakjian

1993 yılında yayın hayatına başlayan Aras Yayıncılık 20. yılını kutluyor. Yirmi yıllık sürede izlediği yayın politikasıyla “Ermenice edebiyata açılan pencere” olarak nitelenen Aras Yayıncılık’ın 140. kitabı Modern Ermeni Edebiyatı, yayınevinin 20. yılına özel hazırlandı.

Ermeni edebiyatı alanında önde gelen akademisyenlerden Profesör Kevork Bardakjian’ın bu hacimli eseri, İngilizcede ilk yayımlanışının üzerinden on üç yıl geçmiş olmasına rağmen başlıca kaynak kitaplardan biri olma özelliğini koruyor.

Biz O Konuyu Daha Görmedik – Ermeni Kültürü ve Dayanışma Derneği

Ermeni Kültürü ve Dayanışma Derneği tarafından geçen yıl düzenlenen sözlü tarih atölyesi kapsamında yapılan mülakatlar, Biz O Konuyu Daha Görmedik başlıklı kitapta bir araya toplandı.

?Türk milli eğitim sisteminde etnik ve cinsel anlamda temsil edilmediğini düşünen? gruplara mensup 12 kişiyle yapılan mülakatlarda, görüşmecilerin çocukluklarına ve eğitim hayatlarına odaklanılarak milli eğitim sisteminin bugünkü yaşamlarında nasıl bir etkisi olduğu araştırıldı.

Edebiyatta Ermeniler – Murat Belge

Bu topraklarda bir zamanlar kalabalık bir Ermeni nüfus vardı, toplumun dokusuna yerleşmişlerdi. 1915’te bu doku parçalandı. Milliyetçiliğin homojen bir ulus, bir toplum yaratmayı arzuladığı bu coğrafyada, Ermenilere -küçük bir azınlık olmak dışında- yer yoktu. Oysa yaşanan kıyım, kalan malların paylaşımı gibi üzerine konuşulmayan ama gayet iyi bilinen olaylar toplumsal hafızada yerini almıştı. Bunlar anılarda, romanlarda, hikâyelerde ve şiirde bir görünüp bir kaybolarak varlığını devam ettirdi. Murat Belge Edebiyatta Ermeniler’de

Sürgün (İsyan Ateşinden Geçen Mutkili Bir Ermeni Aile) – Ferman Toroslar

Sürgün, 1930’lu yıllarda Doğu Anadolu’ya düzenlenen askeri harekâtlar çerçevesinde yerlerinden edilen Bitlisli Toroslar ailesinin hikâyesini konu alıyor. Akrabalarının çoğunluğu öldürülen aile, bölgede yaşayan yüzbinlerce insan gibi, İskân Kanunu çerçevesinde Batı illerine sürgün edilir. Uzun yıllar boyunca zor şartlar altında yaşamak zorunda bırakılan Toroslar ailesi her fırsatta atalarının topraklarına dönmenin bir yolunu arasalar da sürgün fermanı yazılmıştır bir kere…

Ailenin büyük oğlu Ferman Toroslar’ın ve annesi Kayane’nin

Sürgünde Bir Ressam: Jak İhmalyan – Mayda Saris

Jak İhmalyan (İstanbul, 1922 – Moskova, 1978) Ermeni komünist genç bir ressam olarak 1940’ların Türkiyesinde kendisine hayat hakkı tanınmayınca yurtdışına çıkmak zorunda kaldı. Olağanüstü duygulu, tertemiz iç dünyasını yansıtan tablolarıyla tanındı. Yakın arkadaşı Nâzım Hikmet, şiir kitabını resimleyen İhmalyan’ın sanatına olan hayranlığını “Bir gün öyle şiirler yazacağım ki, senin resimlerine layık olsun” sözleriyle ifade eder. Jak İhmalyan 64 yıl sonra bu kitapla ülkesine dönüyor.

Venedik’ten İstanbul’a Modern Ermeni Tiyatrosu’nun İlk Adımları – Boğos Levon Zekiyan

“Bu çalışmamızın amacı, Ermeni tiyatrosunun ilk yıllarına ait bulguların köklü bir araştırmasını yapmak değildir. Konudaki bir inceleme kendi halindeki mütevazi makalemizin sınırlarını oldukça aşar. Kaldı ki bugüne kadar yapılan araştırmalar ve yayınlar sonucunda Ermeni tiyatrosunun doğuşu ve geçirdiği evreler hakkında oldukça yeterli bilgiye sahip olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu konuda elimizdeki veriler dikkatimizi belli bir konuya yoğunlaştırabilmemiz ve Ermeni tiyatrosunun 18. yüzyılda filizlenmeye başlayan Ermeni Rönesansı (Veradzınunt) ile kendiliğinden oluşan ilişkisini konuşabilmemiz

Orlando Carlo Calumeno Koleksiyonu’ndan Kartpostallarla 100 Yıl Önce Türkiye’de Ermeniler (2 Cilt Takım)

Bu kitabın ilk cildi 2005 yılında “Sireli Yeğpayrıs” (Sevgili Kardeşim) adlı bir sergiyle birlikte okurların karşısına çıktı. Sergi o yıllarda Türkiye’nin en çok ziyaret edilen sergilerinden biri olurken yurtdışında da aralarında Frankfurt, Paris, Cenevre, Londra ve Erivan’ın da bulunduğu bir dizi şehirde gösterildi. Kitabın ikinci cildinde bu topraklarda yüz yıl önce yaşayan Ermenilerin hayatlarına 900 kartpostalın eşliğinde yeniden bakılıyor. Kitapta yer alan kartpostalların çoğunluğu 1900-1914 yılları arasında yayınlanmış, Ermenilerin yaşadığı şehirleri, mahalle ve köyleri gösteren,

Hrant Dink’in Hayatı “Acımızı onurla sırtlayıp taşıyoruz.”

* “Evet kendimi bir güvercinin ruh tedirginliği içinde görebilirim, ama biliyorum ki bu ülkede insanlar güvercinlere dokunmaz. Güvercinler kentin ta içlerinde, insan kalabalıklarında dahi yaşamlarını sürdürürler. Evet biraz ürkekçe ama bir o kadar da özgürce.” 19 Ocak 2007’de Agos Gazetesi’nde yazdığı son makalesi
* Kendi kimliğini ötekinin varlığına göre konumlamak hastalıktır. Kimliğini yaşatabilmek için sana bir düşman gerekiyorsa, senin kimliğin hastalıktır.
* “Evet, biz Ermenilerin bu topraklarda gözümüz var. Var, çünkü kökümüz burada. Ama merak etmeyin. Bu toprakları alıp gitmek için değil. Bu toprakların gelip dibine gömülmek için…”

Bu Köşedeki Adam – Hrant Dink

Bu Köşedeki Adam, Uluslararası Hrant Dink Vakfı Yayınları?nın ikinci kitabı. Bu Köşedeki Adam adıyla yayımlanan kitapta, Dink’in 1996-2007 arasında yazdığı, yayın yönetmeni olduğu haftalık Agos, Yeni Binyıl ve Birgün gazetelerinde yayımlanan köşe yazıları yer alıyor.
 Yıllarca Dink’le birlikte çalışmış olan gazeteci Karin Karakaşlı’nın yayıma hazırladığı “Bu Köşedeki Adam”da, Dink’in Türkiye’ye, dünyaya, sol siyasete, azınlıklara, Kürt sorununa, başörtüsü tartışmalarına, Türkiye Ermenilerine, Türk-Ermeni meselesine, Batı’ya, Diaspora’ya ve Ermeni kimliğine ilişkin ilişkin, gözlem,

Baskı ve Harf – Ermeni Matbaacılık Tarihi (Ermeni Alfabesinin 1600. ve Ermeni Matbaacılığının 500. Yılında Dib U Dar 100 Yıl Sonra Türkçe) Teotig

Mesrob Maşdots tarafından 412’de yaratılan Ermeni alfabesinin ve Meğabart Hagop tarafından 1512’de başlatılan Ermeni matbaacılığının, Ermeni kültürünün oluşması ve gelişmesinde çok önemli etkileri olmuştur. Farklı bir alfabeye sahip olmaları, Ermenilerin komşu ve egemen kültürler içinde erimeden varlıklarını sürdürmelerine yardımcı oldu. Matbaa ise birbirinden uzakta yaşayan cemaatler arasında bağların korunmasını kolaylaştırdı.

Alfabenin bulunuşunun 1500. ve ilk Ermeni matbaasının 400. yıldönümüne denk gelen 1912’de hazırlanan bu kitapta,

Ermeni Edebiyatında Kürtler (Abovyan yazıtlarında)

?En sert ve acımasız mevsim kıştır. Ama Kürtler kışın 20-25 derece soğuğunda bile yalın ayakla çalışıyor ve geziyorlar. Hastalıklarını otlarla iyileştirmeye çalışıyorlar. Yaşlıları bile çok moralli ve genç gibi ayaktadırlar. Onlarda 120-130 yıl yaşayanları az değil. Kürtleri ilk bakışta tanıyabilirsiniz cesur bakışları ve korku salan bir duruşları vardır? Kürtler söz verdiğinde, emanet aldığında yâda, sır konusunda söz vermişse onu saklarlar. Bir Kürt hayatından vazgeçer ama bu sözünden vazgeçmez.

Çanakkale’den Filistin Cephesi’ne – Yüzbaşı Sarkis Torosyan

Kayseri?nin Everek (Develi) kazasında doğan Yüzbaşı Sarkis Torosyan 1914 yılında Harbiye Topçu Okulu?nu bitirdi. Önce, Osmanlı Ordusu tarafından Almanya?da Krupp fabrikasında staja yollandı. Daha sonra, Çanakkale Cephesi?ndeki Ertuğrul Tabyası?na komutan olarak atandı. Düşman donanmasının 19 ve 25 Şubat 1915 tarihlerindeki saldırılarına karşı askerleriyle birlikte kahramanca direnen Torosyan, 18 Mart 1915 günü Rumeli Hamidiye Tabyası?nda savaştı ve ağır yaralandı.

Aşkale Yolcuları / Varlık Vergisi ve Çalışma Kampları – Rıdvan Akar

Rıdvan Akar, ilk baskısı 1999’da yapılan “Aşkale Yolcuları’nda, azınlık karşıtı politikaların tipik bir örneği olan Varlık Vergisi olayına ışık tutmaya çalışıyor. Resmi tarih anlayışını eleştirel bir bakışla irdeleyen çalışmasında Akar, Varlık Vergisi’nin öncesindeki gelişmeleri; kanunun nasıl çıktığını; fişlemelerin nasıl yapıldığını; azınlık mallarının haraç mezat satılışını; azınlıklara verilen cezaları; çalışma kamplarını; basının ve aydın kesimin Varlık Vergisi’ne nasıl yaklaştığını; vergiyle ne amaçlandığını ve vergi sonrası tartışmaları kapsamlı bir bakışla ele alıyor. Çalışma, Varlık Vergisi ve doğurduğu sosyo-ekonomik sonuçlarla ilgili tartışmaya nitelikli bir katkı

Ermeni Kültürü ve Modernleşme (şehir – oyun – mizah – aile – dil) – Anahide Ter Minassian

Aras Yayıncılık’tan çıkan kitap; Ermeni kültürel, toplumsal ve siyasal yaşantısıyla ilgili yaptığı tarih çalışmalarıyla tanınan ünlü tarihçi Anahide Ter Minassian’ın, farklı yer ve zamanlarda yayımlanmış altı makalesini bir araya getiriyor. Ermeni Kültürü ve Modernleşme adını taşıyan bu derleme, Osmanlı Ermeni toplumunun modernleşme sürecinde yaşadığı mücadele, direniş ve dönüşümleri, bunların kültürel ve entelektüel alana, günlük yaşama yansımalarını, iç ve dış gelişmeleri de göz önünde bulundurarak mercek altına alıyor.