Kalmayan yıkıntılar, dinmeyen ağıt – Janet Barış

Yıkıntılar Arasında, 1909 yılında Adana Olayları ya da başka bir deyişle Giligya Olayları olarak da bilinen bir süreci anlatıyor.
Zabel Yesayan, Ermeni edebiyatının en önemli kadın yazarlarından biri. Bugüne dek okura ulaşan kitapları, zamanında zorluklar içerisinden yapılmış edebiyatın ne kadar değerli olduğunu gösteriyor. Yesayan?ı bugün okuyabilmek, çeşitli dillerde yayımlanmasını, dolaşımını sağlamak da önemli. Çünkü hem tarihsel hem de edebi açıdan önemi büyük.

Read more…

Parçalanmış Ermenistan – Arşaluys Mardiganyan

1915?in karanlık günlerinde yaşananları dünyaya haykıran Arşaluys Mardiganyan?ın ibret verici hikâyesi neredeyse bir asır sonra Türkçede.
Yazar Ayşe Kulin?in televizyon ekranından, ?Biz Ermenileri, Almanların Yahudilere yaptığı gibi durup dururken kesmedik? deyip daha sonra da ?yanlış? anlaşılmasını, ?Maksadım bana atfedilen, ?Ermeniler hak ettikleri için kesildiler? demek asla değildi. Bunu söylemeyeceğimi, böyle düşünmeyeceğimi beni tanıyan veya kitaplarımı okuyanlar bilir. Benim ifade etmek istediğim; ?Bu ülkede Ermenilere yapılanlar,

Read more…

Ermeni Soykırımı (Hayatta Kalan Görgü Tanıklarının Anlattıkları) – Verjine Svazlian

Bu araştırmada yer alan 700 tanıklık ve müzik dahil sözel tarih kaynakları, 55 yılı aşkın bir süre boyunca kelimesi kelimesine, parça parça yazıya dökülerek, ses ve görüntü kaydı yapılarak derlendi.

1955 yılında, Yerevan Haçatur Abovyan Pedagoji Enstitüsü’nde öğrenci olan Verjine, başlangıçta Batı Ermenisi olmanın dürtüsüyle ve kendi şahsî inisyatifiyle başlattığı bu çalışmayı, 1960 yılından itibaren Ermenistan Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü’nün şemsiyesi altında sürdürdü.

Read more…

Mardin 1915 (Bir Yıkımın Patolojik Anatomisi) – Yves Ternon

Bu olağanüstü araştırma 1915 soykırımı sırasında bir Ermeni cemaatinin imhasının hangi koşullarda gerçekleştiğini (o güne dek) eşi görülmemiş bir kesinlikle ortaya koymanın yanı sıra, bir şehrin, yani Mardin’in ve bir bölgenin -Mardin sancağının ve Diyarbakır vilayetinin- yerel tarihiyle bireysel trajedileri birbirine bağlıyor.

Kürdistan Platosu’yla Mezopotamya Ovası’nın birleştiği noktada yer alan Mardin farklı Hıristiyan cemaatlerinin birlikte

Read more…

“Davacıyım Ey İnsanlık!” ve “Aşkolsun!” – Hrant Dink

Aldılar bir sabah biz 13 çocuğu… Gedikpaşa’dan yürüyerek Sirkeci’ye… Oradan vapurla Haydarpaşa’ya… Haydarpaşa’dan trenle Tuzla İstasyonu’na… İstasyondan da bir saat yürüyerek, göl ile denizi kenarlayan geniş ve uçsuz bucaksız düz bir araziye götürdüler. O zamanın Tuzla’sı bugünkü gibi zenginlerin ve bürokratların villalarıyla dolu bir mekân değil… İnce kumlu, bakir bir deniz kenarı ve denizden kopma bir göl parçası… Uçsuz bucaksız arazide bir iki ev, tek tük incir ve zeytin ağaçları ve hendek kenarlarına serpilmiş dikenli böğürtlen çalıları…

Read more…

Dram ve acıların başlangıç noktası – Ümit Kurt

24 Nisan 1915, Ermeni aydınlarının İstanbul?da başlayan ölümcül yolculuklarının Çankırı, Ayaş ve Ankara hattında izlerini süren; resmi belgelerden ve anılardan yararlanarak yazılmış bir çalışma.

Soykırım ve etnik temizlik gibi devasa kitlesel katliamlarda gözlemlenen ortak örüntülerden biri söz konusu sistemli ve organize imha eylemlerine maruz kalan toplulukların aydınlarının tasfiyesi ve imhasıdır. Bu, toplumların direncini ve mücadele gücünü zayıflatmak saikiyle gerçekleştirilir.

Read more…

İstanbul’un Ermeni Amiralar Sınıfı – Hagop L. Barsoumian

Aras Yayıncılık, Osmanlı Ermenileri üzerine incelemeleriyle tanınan tarihçi Hagop L. Barsoumian’ın “İstanbul’un Ermeni Amiralar Sınıfı” başlıklı çalışmasını okuyucularla buluşturuyor.
İmparatorluğun modernleşme sürecinde önemli roller üstlenen Ermeni aristokrat sınıfı üzerine sosyolojik, politik ve tarihsel bağlamda önemli analizler içeren kitap bu alanda yazılmış nadir başvuru eserlerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Read more…

1915 Öncesinde Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler – Paul B. Paboudjian, Raymond H. Kevorkian

Son yıllarda art arda yayımladığı prestij kitaplara bir yenisini daha ekleyen Aras Yayıncılık, Fransalı tarihçi Raymond H. Kévorkian ve Paul B. Paboudjian’ın ortak çalışması olan 1915 Öncesinde Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler adlı eseri yayımladı.

Fransa’da yayımlandıktan 20 yıl sonra Türkiyeli okurla buluşan kitap, 1915 öncesinde Ermeni nüfus barındıran 2900’ü aşkın yerleşim biriminin (vilayet, sancak, kaza ve köyler)

Read more…

Ve karşınızda Baronyan oyunları – Murat Cankara

Ermeni hiciv yazarı ve gazeteci Hagop Baronyan’ın (1843-91) adını Türkiye’de pek çok kimse Engin Alkan’ın İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelediği ?Şark Dişçisi’yle duydu. Üstelik pek çokları da Osmanlı’da Ermenice konuşan, yazan, tiyatro yapan Ermenilerin ?de? var olduğunu bu vesileyle öğrendi. Edirne’de doğup büyüyen, ömrünün yaklaşık son otuz yılını İstanbul’da ve yazarak geçiren, sadece Ermenice değil Osmanlıca da tiyatro dergisi çıkaran ve daha 1880’de İstanbul’un semtleri üzerinden bir toplumsal hiciv yazacak kadar yaratıcı ve

Read more…

Sürgün acısının gölgesi – Sennur Sezer

William Saroyan, ?Bu içinde nefret olmayan bir hikâyedir, çünkü nefret ve ölüm birbirinin eşidir; oysa bu, yaşamın hikâyesidir? diyor Surmelian?ın kitabı için. Leon Zaven Surmelian 1905?te Trabzon?da doğmuş, 1995?te Los Angeles?te ölmüş. Yazdığı roman, Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler kendi yaşamının edebiyata yansıması.

Bu yaşamın içinde ?tehcir?, sürgün, savaş, işgal, açlık var.

Read more…

İki dil, bir yayınevi: Aras Yayınları, 20. yılını kutluyor?

?Ermeni edebiyatına açılan pencere? nitelemesine sahip Aras Yayınları, 20. yılını kutluyor.

Akşam Kitap, Aras Yayınları?nın editörleri Nıvart Taşçı ve Ararat Şekeryan?la konuştu:

Kuruluştan sonra yaşananları anlatır mısınız? Kimler destek oldu? Ne gibi zorluklarla karşılaştınız? Ermeni edebiyatına yoğunlaşma kararı nasıl alındı?

Read more…

Ermeni edebiyatını yakın kılan külliyat – Karin Karakaşlı

Dünya kültür tarihi açısından kıymetli bir eser olan Modern Ermeni Edebiyatı, tarihsel ve toplumsal dinamikler arasındaki incelikli dengeleri gözeterek her dönem için ayrıntılı bir çerçeve çiziyor.

Edebiyatı yazarın hayal gücü kadar gayri resmi insanlık tarihi olarak bildim. Hakkı verildiğinde imkânla mümkün anlamlardır her ikisi de edebiyatın. Yazar hayal gücüyle bu dünyaya alternatif bir paralel evren de yaratırken, kimi zaman koca ülkelerin

Read more…

Adım Agop Memleketim Tokat – Agop Arslanyan

Agop Arslanyan 1930’larda doğduğunda, 1915’te yaşananlardan sonra Tokat’ın Ermeni ahalisinin nüfusu büyük ölçüde azalmış, okulları, kiliseleri kapanmış, o canlı sosyal yaşantıdan geriye soluk bir hayalden ve yaşama tutunmaya yarayan geleneklerden başka pek bir şey kalmamıştı. Arslanyan daha on iki yaşında ailesini ardında bırakarak, okumak için memleketinden ayrılıp pek çokları gibi İstanbul’a göçse de, yüreğinde doğduğu kente olan özlem hiç dinmedi. Tokat Ermenilerinin bu son temsilcilerinin yaşantısı, komşularıyla olan ilişkileri, siyasi gelişmelerin gölgesinde hissettikleri, korkuları, sevinçleri, tadına doyum olmaz yiyecekleri,

Read more…

Şark Dişçisi – Hagop Baronyan

Ermenice mizah edebiyatının en tanınmış isimlerinden olan Hagop Baronyan, keskin gözlem yeteneği ve doğru bildiği yoldan şaşmayan entelektüel duruşuyla, iktidar sahiplerini, din adamlarını, başkalarının sırtından geçinenleri, dalkavukları, Batılı yaşam tarzına öykünenleri ve daha pek çoklarını alaya aldı, onların yanlışlarını kalemine dolamaktan, yüzlerine vurmaktan çekinmedi.

Baronyan’ın ilk komedisi olan Şark Dişçisi, görücü usulü evlilikler ve sadakat sorunlarını ele alan eğlenceli bir oyun.

Read more…

Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler – Leon Z. Surmelian

Aras Yayıncılık, Batı Ermeni edebiyatı ve Amerikan edebiyatında kendine özgü bir yere sahip olan Leon Z. Surmelian’ın otobiyografik romanı Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler’i 70 yıl sonra Türkçeye kazandırıyor.

Soruyorum Size Hanımlar ve Beyler, 1915 yılındaki tehcir ve katliamlarda hayatı altüst olan Trabzonlu Ermeni bir ailenin ve savaşın ortasında bir başına kalarak yıllar sürecek bir ölüm-kalım mücadelesine atılan on yaşındaki Levon’un hikâyesini konu ediniyor.

Leon Z. Surmelian, kendi hayat hikâyesinden yola çıkarak yazdığı

Read more…

Modern Ermeni Edebiyatı – Kevork B. Bardakjian

1993 yılında yayın hayatına başlayan Aras Yayıncılık 20. yılını kutluyor. Yirmi yıllık sürede izlediği yayın politikasıyla “Ermenice edebiyata açılan pencere” olarak nitelenen Aras Yayıncılık’ın 140. kitabı Modern Ermeni Edebiyatı, yayınevinin 20. yılına özel hazırlandı.

Ermeni edebiyatı alanında önde gelen akademisyenlerden Profesör Kevork Bardakjian’ın bu hacimli eseri, İngilizcede ilk yayımlanışının üzerinden on üç yıl geçmiş olmasına rağmen başlıca kaynak kitaplardan biri olma özelliğini koruyor.

Read more…

Biz O Konuyu Daha Görmedik – Ermeni Kültürü ve Dayanışma Derneği

Ermeni Kültürü ve Dayanışma Derneği tarafından geçen yıl düzenlenen sözlü tarih atölyesi kapsamında yapılan mülakatlar, Biz O Konuyu Daha Görmedik başlıklı kitapta bir araya toplandı.

?Türk milli eğitim sisteminde etnik ve cinsel anlamda temsil edilmediğini düşünen? gruplara mensup 12 kişiyle yapılan mülakatlarda, görüşmecilerin çocukluklarına ve eğitim hayatlarına odaklanılarak milli eğitim sisteminin bugünkü yaşamlarında nasıl bir etkisi olduğu araştırıldı.

Read more…

Edebiyatta Ermeniler – Murat Belge

Bu topraklarda bir zamanlar kalabalık bir Ermeni nüfus vardı, toplumun dokusuna yerleşmişlerdi. 1915’te bu doku parçalandı. Milliyetçiliğin homojen bir ulus, bir toplum yaratmayı arzuladığı bu coğrafyada, Ermenilere -küçük bir azınlık olmak dışında- yer yoktu. Oysa yaşanan kıyım, kalan malların paylaşımı gibi üzerine konuşulmayan ama gayet iyi bilinen olaylar toplumsal hafızada yerini almıştı. Bunlar anılarda, romanlarda, hikâyelerde ve şiirde bir görünüp bir kaybolarak varlığını devam ettirdi. Murat Belge Edebiyatta Ermeniler’de

Read more…

Sürgün (İsyan Ateşinden Geçen Mutkili Bir Ermeni Aile) – Ferman Toroslar

Sürgün, 1930’lu yıllarda Doğu Anadolu’ya düzenlenen askeri harekâtlar çerçevesinde yerlerinden edilen Bitlisli Toroslar ailesinin hikâyesini konu alıyor. Akrabalarının çoğunluğu öldürülen aile, bölgede yaşayan yüzbinlerce insan gibi, İskân Kanunu çerçevesinde Batı illerine sürgün edilir. Uzun yıllar boyunca zor şartlar altında yaşamak zorunda bırakılan Toroslar ailesi her fırsatta atalarının topraklarına dönmenin bir yolunu arasalar da sürgün fermanı yazılmıştır bir kere…

Ailenin büyük oğlu Ferman Toroslar’ın ve annesi Kayane’nin

Read more…

Sürgünde Bir Ressam: Jak İhmalyan – Mayda Saris

Jak İhmalyan (İstanbul, 1922 – Moskova, 1978) Ermeni komünist genç bir ressam olarak 1940’ların Türkiyesinde kendisine hayat hakkı tanınmayınca yurtdışına çıkmak zorunda kaldı. Olağanüstü duygulu, tertemiz iç dünyasını yansıtan tablolarıyla tanındı. Yakın arkadaşı Nâzım Hikmet, şiir kitabını resimleyen İhmalyan’ın sanatına olan hayranlığını “Bir gün öyle şiirler yazacağım ki, senin resimlerine layık olsun” sözleriyle ifade eder. Jak İhmalyan 64 yıl sonra bu kitapla ülkesine dönüyor.

Read more…