Pepuk (Guguk) Kuşu Efsanesi

pepuk

Nevala Kasaba – Musa Anter “Yaşamanın bir başka adı direnmektir?” (kendi sesinden)

musa_anter

Mem û Zîn – Ehmedê Xanî (Ahmed Hâni)

Ermenice Kaynaklardan Kürt-Ermeni Aşk Masalları

Dünyanın dört bir yanında olduğu gibi, Anadolu ve Mezopotamya coğrafyasında da masallar ve efsaneler halkların belleğinin, yaşantısının, ruh hallerinin, gelenek ve göreneklerin önde gelen yansıma alanlarındandır.

Fuzûlî’nin ‘Kürtçe’ şiirleri

fuzuliFuzûlî’nin Kürtçe şiirleri gün yüzüne çıkarıldı. Kayıp şiirler, şair Selim Temo tarafından latin alfabesine çevrildi.
Cemal Süreya, ömrü yetse, Fuzûlî’nin “Beng ü Bâde”sini günümüz Türkçesine çevirecekti. “Bu uzun şiir Kürtlerin ve Türklerin kucaklaşması olacaktır” demiş, Fuzûlî’yi “kardeşliğin” simgesi saymıştı.

Kımıl – Musa Anter

kimil31 Ağustos 1959 günü, Diyarbakır’da yayınlanan İleri Yurt gazetesinde Musa Anter, “Amma Ne İleri Yurt” adlı hiciv sütununda “Qimil” (Kımıl) adlı Kürtçe şiir yayınladı. Olayın ayrıntılarına girmeden söyleyelim, “kımıl”, can yoldaşı “süne” ile birlikte, tüm Cumhuriyet tarihimiz boyunca (hatta bugün de) bir türlü baş edemediğimiz bir hububat zararlısıydı. Kürtçe şiirin teması şuydu:

Kürt Tiyatro Tarihi – Derleyen: Çetoye Zedo / Yavuz Akkuzu

Kürt Tiyatro TarihiÇetoyê Zêdo ve Yavuz Akkuzu tarafından hazırlanan Kürt Tiyatro Tarihi, bu alandaki en kapsamlı çalışmadır. Bu çalışmada; Kürt tiyatrosunun kaynakları, bilinmeyenleri ele alınmakta, başlangıçtan 1990’lara kadar Kürt tiyatrosunun gelişimi hakkında okura geniş bir perspektif sunulmaktadır. Kürt Tiyatro Tarihi ve külliyatını Türkiye’de görünür kılmayı amaç edinmektedir.

İlk Kürtçe roman: Şıvane Kurmanca ve yazarı Erebe Şemo – Özkan Öztaş

sovyetler_birliği’nde kürt sanatıSovyetler Birliği’nde Kürt Edebiyatı
İlk Kürtçe roman: Şıvane Kurmanca ve yazarı Erebe Şemo
Kürt tarihinin ilk roman örneği, 1935 yılında Sovyetler Birliği’nde, Sovyet Ermenistanı’nda okuyuculada buluştu. Romanın yazarı Sovyetler Birliği’ndeki Kürt tarihi ve kültürü çalışmalarında adı­na en çok rastladığımız aydınlardan biri olan Erebe Şemo idi.

Ere be Şe mo (Şamilov), 1897′ de Kars’ın Sılsize köyünde dünyaya geldi. Savaşların değiştirdiği sınırlardan dolayı yurdundan göç etmek zorunda kalan Şemo, 1916 yılında demiryollarında işçi olarak çalışırken Bolşevik işçilerle tanıştı.

Sessizce Anlatan Bir Roman – Zafer Köse

Yitik Bir Aşkın Gölgesinde: Mehmed Uzun’dan Cumhuriyet’in ilk dönemindeki bir Kürt aydınının hikayesi. Bir karanlık bir aydınlık fotoğraflara bakar gibi okuyorsunuz.


Yitik Bir Aşkın GölgesindeBir dostunuz sizi davet etmiş. Oturmuş, karşınızdaki duvara yansıtılan fotoğrafları izliyormuşsunuz. Yavaş yavaş değişiyormuş fotoğraflar. Hemen arkanızdaki cihazdan çıkan ve omzunuzun yanından geçerek duvara ulaşan huzmenin içinde toz zerrecikleri uçuşuyormuş. Genişleyerek ilerleyen bu ışık yolunun duvara değdiği yerde, görüntüler somutlaşıyormuş. Her fotoğraf, aynı zamanda odayı aydınlatan bir ışık kaynağı haline geliyormuş.

Kürt edebiyatı okuma listesi

kütüphane1. Öncelikle Ehmedê Xanî ‘nin 17. yüzyılda yazdığı Mem û Zîn’ine kulak kabartmak gerekir. Hem Kürtçesi hem Türkçesi olan bu kadim metin muazzam bir aşk hikâyesine odaklanırken dönemi de çok iyi tasvir eder. Bir yandan kavuşup mutlu olan iki aşığı, diğer yandan sevip kavuşamayan iki aşığın trajik hikâyesini anlatırken dönemin sosyal yaşantısına da ışık tutar. Bu metin bize mutlu aşkın yazılı tarihi yoktur önermesini de hatırlatır.

Geç Bir Sonbahardı – Fırat Ceweri

(*)“Fırat Cewerî’nin ilk romanı olan “Geç Bir Sonbahardı” da yirmi sekiz yıl sonra, elli yaşında, yurduna dönüş hazırlıkları yapan, sürgün ve aidiyetini yitirmiş bir karakteri öne çıkarır. Bu da Ferda’dır. Ferda, katilin, olay mahalline dönüşü gibi, sürgün de doğup büyüdüğü zamanlara dönüş yapmak ister. Ya döner ve kırıklıklarla karşılaşırlar ya da yurdunu bıraktığı gün gibi anımsamakla yetinir. Onu bekleyenin ne olduğunu bilmeden, anılarının yüzü suyu hürmetine yola düşecek, onların izinden giderken bugüne kulak verecektir.
Fırat Cewerî, Kürt edebiyatının ve dolayısıyla dilinin önemli figürlerindendir. 80’li yıllardan itibaren Kürtçe yazan Cewerî bu dilin dirilmesi konusunda çok önemli çabalar harcamış ve bu çabasını artık roman mecrasında devam ettirmektedir. Bugüne kadar öyküleri, denemeleri, dünya edebiyatından ve tiyatrosundan (başta Beckett, Çehov, Dostoyevski, Steinbeck olmak üzere) Kürtçeye çevirileri ve on yıl düzenli aralıklarla editörlüğünü ve sahipliğini yaptığı, Kürt edebiyatında köşe taşı olan Nûdem dergisi ve

Mem Bawer: Kürt Folkloruyla Gelişen Çocuk Edebiyatı Bin Yıllardır Var

mem bawerŞair, yazar, Hîva adlı çocuk yayınevinin kurucularından MemBawer, Kürt çocuk edebiyatını, nasıl başladığını, şimdi ne durumda olduğunu, yazarlarını anlattı.
“Geleneksel Kürt folkloruyla gelişen ve süregelen bir edebiyattan bahsedeceksek eğer, o bin yıllardan beri hep vardı. Her Kürt çocuğu, yaşlılardan dinlediği Kürtçe fabl masallarla, mitolojik destanlarla, halk hikâyeleriyle, tekerlemeler, bilmeceler, maniler ve ninnilerle büyüdü. Kürtlerin dili yasaklandığı için sözlü olarak “dengbêj”lik geleneğiyle “stran” (türkü) söyleyen dengbêjler, aynı zamanda iyi bir hikâye anlatıcısıdırlar.”

Kürt Tiyatro Tarihi (Dîroka Şanoya Kurdî) Peywend yayınlarından çıktı

kürt_tiyatro_tarihiKürt Tiyatro Tarihi (Dîroka Şanoya Kurdî) Peywend yayınlarından çıktı.

Kendi alanında Türkiye’de şimdiye kadar yayınlanan en kapsamlı çalışma olması nedeniyle öncü olan bu kitap, dramaturg “Çetoyê Zêdo- Yavuz Akkuzu” tarafından Kürtçe hazırlandı. Kitap, Kürt Tiyatrosu’nun kaynakları, bilinmeyenleri ve başlangıçtan 1990’lara kadar gelişimi hakkında, okura geniş bir perspektif alanı sunuyor. Kürt Tiyatro Tarihi ve külliyatının Türkiye’de görünür kılmayı amaç edinmektedir.

Serpêhatiyên Kurdan – Seydayê Tîrêj

serpêhatiyên_kurdanSerpêhatiyên Kurdan (Kürtlerin Sergüzeştleri)-Tîrêj

Walter Benjamin, 1831-1895 yılları arasında yaşamış, işi dolayısıyla neredeyse bütün Rusya’yı dolaşmış ve hikâyelerinin çoğunu da bu yolculuklar esnasındaki gözlem, gezi ve malzemelerden oluşturmuş NikolayLeskov’a dair yazdığı bir yazıda (Hikâye Anlatıcısı), anlatıcılık sanatının sonuna geldiğimizi söyler.

Kurd Kitêb Çapxane – Mesud Serfiraz

Kurd, Kitêb, ÇapxaneKürt, Kitap ve Matbaa: Osmanlı Döneminde Kürt Kitap Yayıncılığı (1844-1923)

Mesûd Serfiraz tarafından yazılmış olan Kurd, Kitêb, Çapxane: Weşangeriya Kitêbên Kurdî Di Dewra Osmaniyan De (1844-1923) [Kürt, Kitap ve Matbaa: Osmanlı Döneminde Kürt Kitap Yayıncılığı (1844-1923)] başlıklı bu çalışma Kürt Çalışmaları alanında önemli bir boşluğu dolduracak niteliktedir.

This site is protected by wp-copyrightpro.com