Category Archives: Kürt Edebiyatı

Pinokyo – Carlo Collodi (Kürtçe)

Pînokyo İlk Kez Kürtçede
Özgür bir çocuk olmak istiyorum!

Dünya Çocuk Klasikleri’nin Kürtçe diline, dolayısıyla başta Kürt çocuklarına kazandırılması perspektifiyle, Kürtçe kitap dizisindeki 14. kitap Pînokyo, raflardaki yerini alıyor. İtalyan yazar Carlo Collodi’nin 1881 yılında yazdığı Pînokyo, dünya çocuk edebiyatının klasikleşmiş başyapıtlarından biridir. Yüzyılı aşkındır neredeyse dünyanın bütün dillerine defalarca çevrilen, birçok çizgi romana,

Kürt Sorunu ve Demokratik Özerklik – Mustafa Sönmez

Kürt sorununu, özellikle konunun ekonomi politiğini 1990’lardan bu yana analiz eden Sönmez’in 400 sayfalık kitabında “Demokratik Özerklik” ayrı bir yer tutuyor. Bu konuda BDP eşbaşkanı Gültan Kışanak ile uzun bir söyleşiye yer veren Sönmez, konuyu, ayrıca Milliyet yazarı Kadri Gürsel ile de tartışıyor.

Kitapta İspanya’nın özerk bölge deneyimi mercek altına alınıyor.

“Kürt Muhalefeti ve Sosyalist Siyaset” başlığı altında sosyalist solun Kürt sorununa bakışını

Kürt Sineması: Yurtsuzluk, Sınır ve Ölüm – Müjde Arslan

Kürt yönetmenler Bahman Ghobadi ve Hiner Saleem’in kazandıkları ödüllerin ardından ilginin arttığı ve son yıllarda gelişimini hızlandıran Kürt sineması, gazeteci-yönetmen Müjde Arslan’ın derlemesiyle “Kürt Sineması: Yurtsuzluk, Sınır ve Ölüm” adıyla kitaplaştı.
Müjde Arslan’ın derlediği ve iki makalesinin de yer aldığı kitap toplam beş bölümden oluşuyor.
“Kürt Sineması Tarihi, Gelişimi” adlı ilk bölümün yazılarını Devrim Kılıç, Muhammad Kamal, Mehmet Aktaş, Rohat Alakom ve Artsvi Bakhchinyan kaleme aldı.

Bilim Dilinde Kürtler / Kürt coğrafyasının flora ve faunasına giriş – Edib Polat

“Edib Polat, “Bilim Dilinde Kürtler / Kürt coğrafyasının flora ve faunasına giriş” adlı bu eserde, Kürt coğrafyasındaki bitki ve hayvan türlerini, sadece bu coğrafyaya has olanlarını çok çeşitli kaynaklara başvurarak inceliyor. Ortaya şaşırtıcı bir tablo çıkıyor: Bu topraklara has çok sayıda bitki ve hayvan türü var. Bu türleri ele alan yazar, özgünlüğe kaynaklık eden coğrafik ve iklimsel koşulları da ortaya seriyor. Böylece Kürt coğrafyasının flora ve faunasına ilişkin derli toplu bir eser ortaya çıkarıyor. Yazarın bir giriş saydığı eser, umuyoruz ki bu alandaki araştırmacıları harekete geçirecek, yeni çalışmalarla Kürt flora ve faunası daha zengin ayrıntılarla bilinir olacaktır.
Kürt coğrafyasının flora ve faunası hakkında bilimsel bilgileri bir araya getiren bu önemli çalışmanın en az o kadar değerli bir diğer hizmeti de, bilimi şovenizme alet edenlere karşı açtığı ve haklılığını ispatladığı savaştır. 19. yüzyıldan bu yana,

Saragöl – Ömer Polat

Ömer Polat’ın romanı, Doğu’nun gerçeklerinden derlenmiş, kendi dil özellikleriyle ifade edilmiş, Kürt-Ermeni ilişkileri, halkların kardeşliği temeli üzerine kurulmuştur. Şartlandırılmış kişilerin kışkırtmasıyla dostlukların, kardeşliklerin düşmanlıklara dönüşmesi işlenmiştir Saragöl’de…
(Tanıtım Bülteninden)

Zuwan Vinibose – Fahri Ergun

Kürtçenin Dımıli lehçesiyle yazılan bu şiirler, hem sizi alıp oralara götürecek hem de derin derin düşünmenizi sağlayacak.
Bu topraklardaki çok kültürlülüğün bize vermiş olduğu bu zenginlikten ya bi haberiz veya sağırlaştırılmışız.
Bu çok renkliliğin, bu çok sesliliğin ve melodi yüklü nağmeler ya dinlettirilmedi bizlere veya yok sayıldı!
Bir halkın acıları, sevinçleri ve hüzünleridir ki onu diri tutan. Ve bu topraklarda yaşayan halklar o kadar çok acı çektiler ki, çekiyorlar ki onları yok saymak, onları yok etmek, şimdiye kadar yapılamadığı gibi bundan sonra da yapılamayacak.
Bir dilin yok olması için, asimilasyon için yapılanların hepsinin ters teptiği artık aşikar.

Kürtçe Dil Dersleri – Zazaca ve Hikayeler (Dersen Zuwene Kurdi-Zazaki u Sonika) – Orhan Erdem, Turan Erdem

Dil, hayatın vazgeçilmez asli unsurudur.
Dil, gelişmenin, dönüşümün, değişimin gerçekleşmesidir.
Bir halkın gelişmişliğinin bir ölçütü de, di¬li ne kadar iyi kullanabildiğidir. Çünkü dili kullanabildiği oranda hayatta kalma, dönüşümü yakalama gücüne sahip olur.
Dil ile düşünceleri, davranışları seslendiririz. Bunları ileriki kuşaklara aktarır, bu vesileyle kaybolmalarını, yok olmalarını önleriz

Bir ulusun yaşaması ve yaşamını idame ettirmesi, dilin kullanımına bağlıdır.

Benim Bütün Ördeklerim / Hemu Werdekoken Wi – Christian Duda

Aslında tilki Konrad’ın niyeti anne ördeği yakalamaktı ve az kalsın bunu başarıyordu da. Ama anne ördek, tilkinin geldiğini duyunca yumurtasını geride bırakıp kaçmak zorunda kalmıştı. Konrad yumurtayı dikkatle eve kadar taşıdı. Karnı çok açtı ve yumurtayı sahanda pişirip bir güzel yiyecekti. Ama eve vardığında, önce yumurtanın kabuğu çatladı sonra içinden bir civciv çıktı…

Dostluk, şefkat ve fedakârlık üzerine samimi ve sıcak bir hikâye.

Ji eslê xwe rovî Konrad dixwest werdeka dê bigire û hinek mabû ku serbikefta. Belê gava werdeka dê bihîstibû ku rovî tê,

Fehrenge / Kırmancki -Tırki ve Türkçe – Kırmancki Sözlük – Kamber Akbalık

Coğrafyamızda halkların varlığına ilişkin tarihsel-kültürel-toplumsal miras göz kamaştıracak zenginliktedir. Burjuva tarih bilimine göre yok sayılan ve unutturulmak istenen bu gerçeklik, bütün renkleriyle ve görkemiyle orta yerde durmaktadır. Halklar kendi iradesi üzerindeki yıkıcı, sömürücü ve saldırgan güçlerden kurtuldukça, benliklerine ait parçaları, varlıkları bir bir keşfetmeye, yeniden tanımlanır hale getirerek yaşanabilir bir düzeye kavuşturmaktadır. Bu düzey, halkların yaşamı, varlığı ve geleceği üzerindeki binbir çeşit dayatmaları tümüyle bertaraf edemese de, sosyal kurumlaşmanın en etkili,

Demokratik Barışçı Çözüm ve Kürt Sorunu – Hazırlayan: Y. Yılmaz Karataş

Yılmaz Ateş?in hazırladığı ve birçok yazarın katkıda bulunduğu eldeki çalışma, Türkiye?de halen tüm yakıcılığıyla devam eden Kürt sorununu, çok yönlü bir bakışla ele alıyor. Ağırlıklı olarak sosyalist bir perspektifle kaleme alınmış makalelerde, Kürt halkının ?kendi kaderini tayin hakkı? savunuluyor; emperyalizm ve bölge gericiliklerinin Kürtlere dair hesapları ile Kürtleri hedef alan şoven-gerici çeşitli akımlar eleştiriliyor ve sorunun demokratik çözüm olanakları araştırılıyor. Kitapta, ırkçı saldırıların kışkırtılıp halkların birbirine düşmanlaştırılmasıyla, Kürt sorunu konusunda sol kesimde yaşanan kafa karışıklığı da analiz ediliyor.

Selahaddin ve Kürtler (Haçlılar Döneminde Bir Topluluğun Kavranması) – Boris James

Boris James’in “Selahaddin ve Kürtler, Haçlılar döneminde bir topluluğun kavranması” adlı kitabı Avesta yayınları arasında çıktı.

1169 yılında, fethedilen Mısır’da, Suriye ordusunun bir Kürt emiri, Selahaddin, amcasının ardından vezirliğe yükselir. Kudüs’ün Franklardan geri alınmasıyla İslam dünyasının en ünlü sultanı haline gelen Selahaddin artık, Yemen’den Mısır’a ve Suriye’den yukarı Mezopotamya’ya kadar yayılmış bir hanedanlığın sürekliliğini sağlayacaktır. Mısır vezirliğinden, 1193’da ölümüne dek Türk, Arap, Kürt, İranlı gibi birçok halktan önemli şahsiyetlerle çalışan Selahaddin’in kadrosunda,

Balkan Yarımadasında Kürtler – Ali Husein Kerim

Kürtlerin “resmî tarih tezî” oluşturma şansları bile olmamıştır. Çünkü tarih bilincinin oluşmasını sağlayacak tüm birikim ve verilerden mahrum bırakılmışlardır. Ancak Kürtler, çok eski bir tarihe sahip oldukları ve tarihi olayların merkezinde yer aldıkları için, onları bundan uzaklaştırma çabaları esas amaçlarına ulaşamamıştır. Çünkü dünyanın birçok yerinde ve tüm zamanlarda Kürtler hakkındaki tarihi belgeler ve detaylar fazlasıyla yer tutmaktadır. Bunları bir gün derleyip insanlığa sunmak elbette kaçınılmaz olacaktır.

Yayınevimizin hazırlayıp okurun ve

Salnama Ehmede Xani Yıllığı 2010 – Bahar Gültekin, Mehmet Gültekin , Nihat Gültekin

Klasik Kürt edebiyatının en büyük ismi Ehmede Xani son yıllarda hakettiği ilgiyi daha çok üzerine çekmeye başladı. Xani edebiyatçılığının yanında bir filozof, bir düşünür, bir ideologdur. 17. yüzyılda, divan edebiyatının Kürtçe’nin Kurmanci lehçesinde yazdığı mem u zin en meşhur eseridir. Bu eserinde trajik bir aşk öyküsü anlatılırken, Kürt halk gerçekliği de imgelenmiştir. Xani eserlerinde yalnız aşkı, kahramanlığı, dostluğu, kardeşliği işlememiştir; O Kürt halkının yaşamını dile getirmiştir. Boyunduruk altındaki Kürt halkının özgürlük sorununu, yoksulluğunu, acılarını da işlemiştir. Bu sorunların nasıl çözüleceğini de göstermiştir.

Türk Edebiyatında Kürtler – Rohat Alakom

Rohat Alakom’un “Türk Edebiyatında Kürtler” adlı kitabı Avesta Yayınları arasında çıktı. Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş üçüncü basımda “Türk Romanında Kanlı Yıllar (1980-2000)” adlı Kürt savaşını konu edinen Türkçe romanları ele alan yeni bir bölüm de bulunuyor. Martin van Bruinessen, kitaba yazdığı önsözde şu saptamalarda bulunuyor: “Rohat Alakom’un bu incelemesini okurken, Türk edebiyatında Kürtler ve Kürdistan’a ilişkin çok ilginç bilgi ve yorumların olduğunu görürüz. Bazı konular, diğer konulara nazaran daha çok vurgulanır. Türk yazarları, politik bakımdan duyarlı olan bazı konulara karşı kör gibi görünürler. Bu inceleme, roman ve öykülerin yazıldığı zamana göre değil, konusu olan zaman ve olaylara göre tertip edilmiş. Bu yaklaşım ile araştırmacı, okuyucunun da görebileceği, sözü edilen yapıtların “kör nokta”larını veya ideolojik önyargılarını, eksiklerini sergilemeyi amaçlamaktadır.

Meme Alan Destanı – Anonim

Meme Alan Destanı, Kürt halkı arasında yüzyıllardan beri söylenegelen, “dengbej” denen türkücüler tarafından kuşaktan kuşağa aktarılan ünlü bir destandır.

Meme Alan’la şimdiye kadar pek çok araştırmacı ilgilenmiş, onun çeşitli derlemeleri yayınlanmıştır. Kürdolog Roger Lescot tarafından, özenle yapılan derlemelerinden biri, Celadet Bedirhan’ın yardımıyla Fransızca’ya çevrildi ve Kürtçesiyle birlikte Beyrut’ta yayınlandı.

Çağdaş Kürt yazarlarından Nurettin Zaza, daha sonra Lescot’nun bu derlemesini dil yönünden arındırdı ve destan Şam’da 1957 yılında gizlice basıldı.