Resul Hamzatov’un Hayatı ve Şiirleri

resul-hamzatovNE VARSA
Ne varsa güzel olan insanoğlunda
Gençlikmiş sözde, öyle diyorlar
Yürekteki ateş, kavgadaki inat
Çok sürmez, yiter gidermiş, geçtikçe yıllar.

Kalmazmış bu atılganlıklar yaşlandığımızda
Yorulurmuşuz yollardan, binbir kaygıdan
Bir kayıtsızlıktır gelir çökermiş
Bir ağırbaşlılık, bir tevekkül -düşman başına!
Ne ün, ne onur, ne birşeyden incinme
Hiçbir şey farketmezmiş, öyle diyorlar
Ayırmadan hatta dostu düşmandan
Çağırırmışız kimi olsa meclisimize

Böyle olacaksa eğer birgün halimiz
Böyle örülecekse eğer hayatın ağı
Varsın bugünden olsun her ne olacaksa
Atıvereyim de kendimi yardan aşağı.

Resul HAMZATOV
Çeviren : Mazlum BEYHAN

Resul Hamzatoviç Hamzatov
 8 Eylül 1923 yılında Dağıstan’ın bir Avar köyü olan Tsada’da doğdu. Avarca yazan en tanınmış yazardır. Bazı şiirleri, Rusçaya çevrilmiş ve çok ünlü olmuştur.
Babası Hamzad Tsadasa bir ozan olarak bilinirdi. 1934’te 11 yaşında ilk şiirini yazdı. Resul Hamzat’ın ilk hocası babasıydı. Hamzatov’ un ilk kitabı 1943 yılında Avar dilinde yayınlanmıştı. Rus ve Avar dillerinde yazdığı onlarca şiir ve düzyazı kitabı bulunan Hamzatov’un şiirlerini Raymond Paus, Yuri Antonovi, Aleksandr Pahmutov gibi ünlü kompozitörler besteledi. 1945’te Moskova’daki Gorki Edebiyat Enstitüsüne kayıt yaptırmaya gitti. Moskova’da genç şairleri teşvik eden tecrübeli yazarlar topluluğunun gözetiminde Rusça , dünya edebiyatı ve şiir sanatı üzerine çalıştı.
Ta ki Blok, Mayakovski, Yesenin, Pasternak, Tsvetayeva, Eduard Bagritski, Avar şair Mahmud ve Alman Heine’e hayran olna dek. Ama Puşkin ve Lermontof O’nu asla değişmeyecek son çizgisine getirdiler. 50 yıldan daha fazla bir zaman Rasul Hamzatov Sovyetlerin en üretken yazarı olmuştur.
Türkçe’ye de çevrilip 1984 yılında basılan “Benim Dağıstanım” adlı şiir kitabı, doğduğu yeri ve oranın insanlarını ve şairlerini samimi biçimde betimler. 1952’de Sovyetler Birliği Devlet Ödülü’nü, 1962’de Lenin Ödülü’nü aldı; 1959’da Dağıstan Halk Şairi, 1974’de Toplum İçin Çalışan Kahraman unvanı ile onurlandırıldı. 2003 yılı, Dağıstan’da 80. doğum yılı anısına Resul Hamzatov Yılı ilan edildi.
Resul Hamzadov, Dağıstan yazarlar birliği başkanıydı ve çok iyi bilinen bir toplum adamı idi. Çok geniş kapsamda Avrupa – Asya ve Amerika’ya seyahatler yaptı.
Rasul Hamzatoviç Hamzatov, 3 Kasım 2003 tarihinde Moskova’da yaşama gözlerini yumdu.
Rasul Hamzad şiirlerini yerel Avar dilinde yazıyordu, dünyada 500.000 kişinin konuştuğu bir dilde.

YAPITLARI
Firey Love and Burning Hate (Ateşli Aşk ve Yakıcı Nefret, 1943)
Year of My Birth (Doğduğum Yıl, 1950)
Word About The Older Brother (Ağabeyim Üzerine Birkaç Söz, 1952)
Dagestani Spring (Dağıstan’da Bahar, 1955)
Miner (Madenci, 1958)
My Heart is in The Hills (Dağlı Yüreği/Yüreğim Dağlardadır, 1959)
Two Shawls, Letters (İki Şal, Yazılar, 1963)
Rosary of Years (Yılların Tespihi, 1968)
By The Hearth (Ocak Başında, 1978)
Island of Women (Kadınlar Adası, 1983)
Wheel of Life (Yaşam Çarkı, 1987)
My Dagestan (Benim Dağıstanım, 1967-1971)

TÜRKÇE’DE RESUL HAMZATOV
Benim Dağıstanım, Resul Hamzatov, Çeviri: Mazlum Beyhan, Düşün Yayınevi, Özyaşam ve Anılar Dizisi: 2, İstanbul, 1984

ŞİİRLERİNDEN ÖRNEKLER

ADSIZ ŞİİRLER
*
Hayır, sen duymayasın diye değildi
Okumayışım sana yeni şiirlerimi
Senden öğrendiğim bir ozanlık kuralı vardı
Yaptığım yalnızca ona uymaktı.

Yasaktı bu kutsal kurala göre
Baba oğul birbirimize şiirlerimizi okumak
Ve ikimiz de baba ikimiz de
Başkalarından duymayı yeğlerdik ne yazmışsak.

*
Karısı için bir şiir yazdı ozan:
“Işığımsın benim, yıldızım, şafağımsın,
Yanımdaysan, her şey güzel, doyumsuz,
Yok musun, her şey acı, tatsız!”

Tam bu sırada karısı -yıldızı ve ışığı-
Gülümseyerek gelip kapıda durdu
“Yine mi sen?” diye bağırdı ozan,
“Çalışıyorum, Tanrı aşkına git başımdan!”

Resul HAMZATOV
Çeviri: Mazlum BEYHAN

ALINLIKLAR’DAN

KADEH ÜZERİ YAZILARI
Doldurup kadehi krallar gibi içiyorsun ama
Kimin kral olduğu belli değil daha

KAPI ÜZERİ YAZILARI
Bu evde incitecek sizi
Hiçbir şey yok, ey konuklar!
Sağ esen herkes, varsa da hasta biri
O da sizin gelişinizle sağalır kalkar.

MEZARTAŞI YAZILARI
Bahtsızım diye sızlanma, ey yaşayan
Senden daha kara bahtlı burada yatan
*
Ne bilge olarak ün saldı
Ne bir kahramandı
Ama eğil önünde:
O bir insandı.

HANÇER ÜZERİ YAZILARI
Güneşin altında yüz yıl kalsa da
Asla kurumaz üstündeki kan, asla!
*
Öyle korkunçtur, tüyler ürperticidir öyle
Şaka sözcüğünü duymamıştır bile.

Resul HAMZATOV
Çeviri: Mazlum BEYHAN

NE DELİYİM
Ne deliyim ne körüm
Ne sağırım ne sayrı
Mutluyum kısacası
Ve hiçbir şey istedigim yok
Senden felek
Ama yine de
Ucuz olsun ekmek
Ve pahalı olsun insan hayatı

Resul HAMZATOV
Çeviren : Mazlum BEYHAN

NE VARSA
Ne varsa güzel olan insanoğlunda
Gençlikmiş sözde, öyle diyorlar
Yürekteki ateş, kavgadaki inat
Çok sürmez, yiter gidermiş, geçtikçe yıllar.
Kalmazmış bu atılganlıklar yaşlandığımızda
Yorulurmuşuz yollardan, binbir kaygıdan
Bir kayıtsızlıktır gelir çökermiş
Bir ağırbaşlılık, bir tevekkül -düşman başına!
Ne ün, ne onur, ne birşeyden incinme
Hiçbir şey farketmezmiş, öyle diyorlar
Ayırmadan hatta dostu düşmandan
Çağırırmışız kimi olsa meclisimize
Böyle olacaksa eğer birgün halimiz
Böyle örülecekse eğer hayatın ağı
Varsın bugünden olsun her ne olacaksa
Atıvereyim de kendimi yardan aşağı.

Resul HAMZATOV
Çeviren : Mazlum BEYHAN

SANA İLİŞKİN
Sana ilişkin her düşüncem
Bir dize olabilseydi koca bir şiirden
Hiçbir aşk kitabı
Daha büyük olmazdı benim bu kitabımdan
Ama şimdilik pek ince bu kitap
Çünkü üzerinde pek çalışamıyorum
Seninle geçirebileceğim saatleri
Şiire harcamaya kıyamıyorum.

Resul HAMZATOV
Çeviren : Mazlum BEYHAN

DAĞLAR
Bu ışıklı gökkubbenin altında
Birkaç dakikaları bile kalmış olanlar
Yüzlerce yıl yaşayacakmış gibi
Koşuşturup duruyorlar

Ve uzakta, binlerce yıllık suskunlukta
Dağlar, bu telaşçı kalabalığa bakarak
Donup kalmışlar haşin ve kederli
Sanki birkaç dakikaları kalmış gibi yaşayacak

Resul HAMZATOV
Çeviri: Ataol BEHRAMOĞLU

İKİ GÖZYAŞI
İki damla yuvarlandı ozanın yanağına
Sağ yanağına – sol yanağına
Sevinç damlası – üzünç damlası
Sevgi gözyaşı – öfke gözyaşı.

İki tertemiz, küçücük damla
Birbirinden ayrı, sessiz, küçücük
Ama birleşmeye görsünler, şiir olurlar
Şimşek gibi çakar, sel gibi boşanırlar.

Resul HAMZATOV
Çeviri: Mazlum BEYHAN

Yorum yapın

This site is protected by WP-CopyRightPro