Şeyh Bedreddin Uzun İnce Bir Yol “Ey gerçeğin yolcusu umudunu kesme!”

seyh-bedreddin-uzun-ince-bir-yolBAŞLARKEN
Şeyh Bedreddin kimdi? Alim miydi, mutasavvıf mıydı, hain bir isyancı mıydı? Gözü Osmanlı tahtında bir Selçuklu soylusu muydu? Zındık ve mülhit bir sapkın mıydı? Osmanlı Devleti’nde kazasker, ordunun yüksek hâkimi ve devletin şeyhülislamı olarak padişah iradesine isyan etmiş bir hain miydi?
15. yüzyılda, Osmanlılara karşı ilk büyük ekonomik, sosyal, siyasi isyanların nedeni sadece Şeyh Bedreddin’in düşünceleri miydi? Nâzım Hikmet’in şiirindeki gibi Bedreddin komünist bir devrimci miydi? İleri görüşlü bir vizyoner, erken bir aydınlanma önderi miydi? Toplumda oynadığı rolün ardındaki insan kimdi?

Çok dilli, çok dinli, çok kültürlü toprakların çocuğuydu ama insanlık tarihinde aydınlıkla karanlığın bitmez tükenmez ve amansız mücadelesinin neresindeydi? Olaylar karşısında duyguları neydi?
Şeyh Bedreddin kimdi? Neden hakkında hâlâ durmadan kitaplar, makaleler yazılıyordu? Bütün yazılanlara, öldürülmesinin üzerinden altı yüzyıl geçmiş olmasına rağmen neden hâlâ çok bilinmeyenli bir denklemdi?
Elinizdeki kitabın bir tarih kitabı olmadığı belli.
Bu kitabın anlattıklarına bazı soruların peşine düşen belgeselcilerin yanıt arama macerası diyebilirim. Ayrıca sorulara kesin yanıtlar bulmaya kalkışmadığını eklemeliyim.
Çektiğim belgeselin ve kitabın öyküsü Nâzım Hikmet’in Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin Destanı’nı duyduğum, Şeyh Bedreddin’le ilk kez tanıştığım zaman başladı. Şiiri duyduktan yıllar sonra yaptığım Simavnalı Bedreddin belgeselinin alan araştırmalarından bu kitap doğdu. Belgesel için gidebildiğim her yerde Bedreddin’in izlerini aradım.
İyi ve kötü sürprizlerle, mucizelerle karşılaştım. Konularının uzmanı, yetkin tarihçilerle söyleşiler yaptım. Söyleşilerin bazı bölümlerini aynen konuştukları gibi kitaba aldım. Şeyh Bedreddin’in anlam ve önemini, dünya görüşünü ve günümüze değen yanlarını onların tahlilleri ışığında iletmeye çalıştım. Şeyh Bedreddin hakkında yazılmış monografilerden, fıkıh-hukuk eserlerini ve Varidat’ını inceleyen kitaplardan yararlandım.
Haddimi bilerek ve isteyerek yapmadıklarım da var:
Teoloji, felsefe, tasavvuf konularında ahkâm kesmedim. lim ve arif Şeyh Bedreddin’in tasavvuf dünyasında evrenin sırlarını araştırmadım. Şeyh Bedreddin’i önemli bir fıkıh âlimi olarak incelemeye kalkmadım. O ancak fıkıh ve ilahiyat uzmanlarının işi olabilirdi.
Şeyh Bedreddin’in tarihi kişiliğinin, eserlerinin ve isyanların etrafında yoğunlaşan demagojik tartışmalardan, polemiklerden ve son gerçek bükücülerden alabildiğine uzak durdum.

TANITIM BÜLTENİ
“Şeyh Bedreddin 1359-1416 yılları arasında yaşamış bir Rumeli çocuğuydu. Şehzadeleri, padişahları eğitmiş, kitaplar yazmış bir fakihti. Vahdet-i Mevcutçu bir mutasavvıftı. Dünyanın insanlara değil, insanların dünyaya ve kâinata ait olduğunu savunan bir sufiydi. Adaletin ve ordunun en yüksek makamında bulunan bir kazaskerdi. İsyanlara ilham kaynağı olmuş; sürgünler, hapisler görmüştü. Deliorman’da tuzağa düşürülmüş, hileyle yakalanmış, sahte bir mahkemede yargılanmış ve 18 Aralık 1416’da Serez’de asılarak öldürülmüştü.”

Bazılarına göre hain bir isyancı bazılarına göre erken bir aydınlanma önderi. Şeyh Bedreddin gibi karmaşık bir kişiliğin hayatının, düşüncelerinin ve takipçilerinin izini sürmek, gerçeği aramak çıkılabilecek en zorlu yolculuklardan biri. Nurdan Arca ödüllü belgeseli Simavnalı Bedreddin’in ardından bu yolculuğa kaldığı yerden devam ediyor. Geniş bir bakış açısıyla ve berraklıkla görmeye çalıştığı Şeyh Bedreddin’in yaşamında giderek daha derinlere dalıyor.

“Şeyh Bedreddin felsefi mirasını yazdığı Varidat’ında 600 yıldır ne pahasına olursa olsun gerçeği aramaktan yanadır:

‘Ey gerçeğin yolcusu umudunu kesme! Sen de tehlikeli yerleri aşarsın; sen de bu ışığı elde edersin.’ Yeryüzünü aydınlatan işte o ışıktır.”

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=-3eCrAIlYSU[/youtube]

KİTABIN KÜNYESİ
Şeyh Bedreddin Uzun İnce Bir Yol
Yazar: Nurdan Arca
Yayınevi : Kırmızı Kedi
Sayfa Sayısı: 240
Baskı Yılı: 2016

Yorum yapın