Brecht, Lukacs ve Bloch?un izinde

Prof. Dr. Onur Bilge Kula bu kitabında Marksist literatürün önemli düşünürleri Bertolt Brecht, Georg Lukacs ve Ernst Bloch?u konu ediniyor.

Onur Bilge Kula, Türkiye?nin en üretken akademisyenlerinden biri. Gerek ilgilendiği konuların çeşitliliği gerek bu konular hakkında ürettiği sayısız kitap ve makaleyle dikkat çeken, üreten ve aktaran bir isim Kula. Bu üretken akademisyenin son ‘büyük’ kitabı ise geçtiğimiz ayİş Bankası Kültür Yayınları tarafından “Brecht, Lukacs, Bloch: Sanat ve Edebiyat” başlığıyla yayımlandı.
Onur Bilge Kula bu kitabında Marksist literatürün önemli düşünürleri Bertolt Brecht, Georg Lukacs ve Ernst Bloch?u konu ediniyor. Bu düşünürlerin metinlerini belirli bir bağlamla ve soğukkanlı bir titizlikle takip ederken bilhassa sanat-edebiyat ilişkisi çerçevesinde kaleme alınmış yazılarını büyük ölçüde birinci kaynaktan alıntılar sunarak bir araya getiriyor. Dolayısıyla bir anlamda özel ve özgün bir okuma yaparken aynı zamanda kendi okuyucusunu da bu okumaya davet ediyor.

Sıkı bir felsefe dersi
Kula?nın bu kendine has konulaştırma üslubu -son kitabıyla birlikte bir üçlemenin parçaları olarak algılayabileceğimiz- “Kant, Schiller, Heidegger” ve “Marx, Benjamin, Adorno” kitaplarıyla ortak bir çerçeveye sahip. Okurla esas kaynak arasına mümkün olduğunca girmemeye çalışan, bu mesafeyi daraltma niyetini sabit tutan bir tarzı var yazarın. Öyle ki, kitabına belirlediği başlıklar bile bu kişilerin yazıları esas alınarak belirlenmiş. Kitaplardan herhangi birini baştan sona okuduğunuzda sıkı bir felsefe dersi almış gibi hissediyorsunuz kendinizi. Kula?nın olduğu kadar Brecht?in ya da Bloch?un sözleri uğulduyor zihninizde.

Türkçede olmayan metinler
Onur Bilge Kula, Brecht?i Nâzım?a yaklaştırarak başlıyor kitabına. Alman düşünürün Nâzım?a olan beğenisini anlatıyor ve konuyla ilgili belgeleri sunuyor. Brecht?in bizzat Nâzım?a yazdığı mektupları, şairin eserlerine olan merakını kaleme alıyor. Şiirlerini Almancaya çevirdiğini ya da çevirttiğini, oyunlarını Berlin?de sahneye koymak istediğini aktarıyor. Sonrasında ise Brecht?in fikriyatını Alman düşünürün kendi kurgu dışı metinlerini kullanarak, epik tiyatro ve yabansılaştırım hakkında yaptığı etkiler izinden okuyor. Brecht?in ardından Lukacs?ı, onun ardından da Bloch?u özellikle sanat, sanatçı, edebiyat ekseninde kaleme aldıklarıyla takip ediyoruz. Kitap son olarak Onur Bilge Kula?ya ait ve kitabı oluşturan üç düşünürün fikirleri ışığında yazılmış çağdaş roman çözümlemeleriyle son buluyor.

Kula, kendine edindiği bir çeşit seçici okuyuculuk yöntemiyle önemli düşünürlerin metinlerinden tek başına bütünlük arz eden bir yekün ortaya çıkarıyor. Bu anlamıyla kullandığı yöntemde yazarlık becerisi yerini sık sık okur gözüne ya da anlatıcı sesine bırakıyor. Dolayısıyla aynı diğer iki kitabı gibi “Brecht, Lukacs, Bloch” da Kula?nın bu üç isim hakkındaki özgün görüşlerini değil, bu düşünürlerin fikirlerini kendi sözleriyle sunan bir metin. Kitabı önemli kılan unsurlardan bir diğeri ise pek çoğu Türkçede olmayan bu yazıların dolaylı olarak dilimize çevrilmiş ve aktarılıyor oluşu.

“Brecht, Lukacs, Bloch” çok önemli üç Marksist düşünürün sözlerini yakınlaştıran, titizce hazırlanmış bir düşünsel izlek kitabı. Bu kişilere herhangi bir biçimde ilgi duyan herkesin ilgisini çekebilecek, sık sık başvurulabilecek bir kaynak metin aynı zamanda.

EKREM BUĞRA BÜTE
Milliyet Kitap eki, 2014 Mayıs sayısı

Yorum yapın

Daha fazla Edebiyat Haberleri, Makaleler
Bir yolunu bulmaya çalışmanın romanı; “Deliduman”

Emrah Serbes?in yeni romanı "Deliduman" vazgeçmemenin, öyle ya da böyle bir yolunu bulmaya çalışmanın romanı. Yalnızca bu yönüyle bile okunmaya...

Kapat