İsa Bu Köye Uğramadı – Carlo Levi

Italo Calvino ile Jean-Paul Sartre’ın Önsözleriyle…
Carlo Levi’nin bu kitabını ilk okuduğumda çarpılmıştım. Italo Calvino da söylüyor ya, bence de doğru. İnsanları, hayvanları, bitkileri öylesine büyük bir aşkla tasvir ediyordu ki, sanki zamanın ötesinde bir şeyden, bir büyük hakikatten, bir büyük aşktan söz ediyordu. Bunu bir tek Yaşar Kemal’de gördüm ben: Kimyası yavaş yavaş bozulan, dönüşen, farklılaşan dünyada insanı insan yapan ve değişmese çok iyi olacak olan şeylerin olduğunu bunca güzel, bunca etkileyici, bunca müthiş nasıl anlatır insan? Şöyle düşünün, bir zamanlar bir dünya vardı ve o dünya güzeldi. O dünyaya birileri tanıklık etti ve o dünyayı biz artık ancak bu adamların aracılığıyla kavrayabiliyoruz. Dünyayla, doğayla ve insanla aşka benzer bir ilişki yaşayan ve aşkla yazan adamlar bunlar. Carlo Levi de bu büyük yazarlardan biri. Bence bu kitabı mutlaka okuyun. Kendinizi bulacaksınız.
-LY- (Tanıtım Bülteninden)

Peybamberin bile uğramadığı İtalyan köyü ? Tunca Arslan
(16 Mart 2012, Aydınlık Kitap Eki)
Ignazio Silone?nin, yoksul bir İtalyan köyündeki yaşamı anlattığı ünlü romanı ?Fontamara?da bir köylünün evreni tanımladığı bölüm unutulmazdır. Köylü, evrenin en yüksek katında tanrının oturduğunu söyler. Onun altındaki katta, civardaki tüm toprakların ve insanların sahibi olan ağa gelmektedir. Ağanın bulunduğu katın altında, ağanın muhafızları yer alır? Dördüncü basamakta, ağanın muhafızlarının köpekleri yaşamaktadır? Sonra? ?Sonra? der köylü, ?hiçbir şey gelmez, boşluk vardır?? ?Sonra, gene boşluk vardır? En alt katta ise biz köylüler yer alırız.?

Carlo Levi?nin (1902-1975), ?İsa Bu Köye Uğramadı? adlı romanı da ?Fontamara? ya çok benzeyen bir İtalyan köyünde, Eboli?de geçer. Köylüler de neredeyse aynıdır. Yazar, doktor, ressam ve bir siyasi eylemci olan Levi, ülkesinin az gelişmişlik sorununa son derece yalın bir dille çarpıcı biçimde el attığı ?İsa Bu Köye Uğramadı?da, peygamberin bile uğramaya gerek duymadığı bir dağ köyünde, Mussolini faşizmi döneminde yaşananları anlatır. Romalı sosyal-demokrat bir doktor, anti-faşist görüşleri nedeniyle bu köye sürgün edilir. Köyde, birbirleriyle ve köylülerle görüşmeleri yasaklanmış iki de komünist sürgün vardır. Hemen belirtelim, roman otobiyografik özellikler gösterir; Levi, politik nedenlerle Güney İtalya?daki Lucania bölgesinde bulunan Eboli?de bir sürgün olarak üç yıl geçirmiştir. Kahramanımız, bu uzak güney köyünde, kentlere özgü tüm yaşam ve düşünce öğelerinin dışında bir süreçle karşılaşır. Doktor, yerleştiği evden başlayarak köy sakinlerini tanımaya, insancıl ilişkiler kurmaya çalışır. Mesleği nedeniyle köylülerin ondan yardım istemeye başlaması da işini kolaylaştırır.

Ama geleneksel hurafeleri terk etmemekte kararlı yoksul köylüler, ona da çevredeki faşistlere de belli bir mesafeden fazla yaklaşmazlar. Zaman geçtikçe doktor bu ilkel ve tecrit edilmiş köyün gerçekliğinden, köylüler de doktorun ilericiliğinden etkilenmeye başlar. Doktorun etkilendiği bir diğer şey ise, her gün sırayla köy meydanına bir tabak yemek bırakıp yoldaşına uzaktan seslenerek haber veren komünist sürgünlerde gördüğü sabır, disiplin ve azimdir. ?Biz Hıristiyan değiliz? İsa bu köye uğramadı!? diyen köylüleri, ?Hıristiyan onların dilinde insan demektir? diyerek tanımlayan Carlo Levi?nin bu son derece alçakgönüllü ama muazzam bir etkileyiciliğe sahip romanı, 1961?de Sabahattin Eyüboğlu çevirisiyle Remzi Kitabevi tarafından 205 sayfa olarak okurlarımıza sunulmuş. İtalyan sinemasının büyük ustalarından, ?Ben filmlerimde her şeyden çok ülkemi anlamaya ve onun öyküsünü anlatmaya çalıştım? diyen Marksist sinemacı Francesco Rosi?nin eliyle 1979?da ?İsa Eboli?de Durdu? adıyla beyazperdeye aktarılan roman, sinema tarihindeki en başarılı uyarlamalardan biri olarak bulur karşılığını. ?Salvatore Giuliano? (1961), ?Kentin Üzerindeki Eller? (1963), ?Mattei Olayı? (1971), ?Lucky Luciano? (1973), ?Muhteşem Cesetler? (1975), ?Carmen? (1984), ?Kırmızı Pazartesi? (1987), ?Ateşkes? (1997) gibi klasikleşmiş filmleriyle tanınan Rosi, filmografisindeki zirve noktalardan birine ulaşmıştır, Carlo Levi?nin romanından hareketle. Gian Maria Volonte, Paolo Bonacelli, Lea Massari, Irene Papas, François Simon gibi güçlü oyunculardan oluşan kadro, Piero Piccioni?nin dingin müziği, Pasqualino De Santis?in görüntü çalışmasıyla da kalplerimizde ve zihnimizde derin izler bırakan ?İsa Eboli?de Durdu?, çorak topraklardaki hareketsiz gücü, Gramsci?nin çalışmalarına paralel bir bakış açısıyla ve şairane anlatımla gözler önüne ermektedir.

Kitabın Künyesi
İsa Bu Köye Uğramadı
Carlo Levi
Önsöz : Italo Calvino, Jean Paul Sartre
Çeviri : Sabahattin Eyüboğlu
Helikopter Yayınları / Roman Dizisi
Ekim 2009
224 sayfa

İsa Bu Köye Uğramadı – Carlo Levi” üzerine bir yorum

  1. son derece etkileyici, yazarın gözlem gücünü derinlemesine gördüğümüz, insan ilişkilerini gerçekçi bir uslupla anlattığı, okurken yaşadığımız bir roman.

Yorum yapın

Daha fazla Politika, Romanlar
Mirovên Hejar (Sefiller) – Victor Hugo

?EdîtorêMîlanoyî yê ku wergera îtalyanî ya Mirovên Hejar çapkiriyedîbêje ku evberhem ji bo hemî gelan hatiye nivîsîn, rast e, xebera...

Kapat