NE KADAR POLİTİKSİNİZ ?  POLİTİK DAVRANIŞ – PSK. BANU BEYAZ

Ferris ve diğerlerinin (1994) çalışmasında, politik davranış “bireyin uzun ya da kısa dönemli çıkarlarını maksimize etmek için, diğerlerinin çıkarları ile tutarlı olacak ya da diğerlerinin çıkarlarına ters düşecek şekilde kendi davranışlarını stratejik biçimde düzenlediği sosyal bir etkileme süreci” olarak tanımlanmıştır.

Politik davranışlar, “kişinin örgütteki resmi rolünün bir parçası olarak gerekli olmayan, ancak örgüt içindeki avantaj ve dezavantajların dağılımını etkileyen veya etkilemeye çalışan faaliyetlerdir.” (Robbins vd. 2008). Araştırmacılar kendi sezgisel bilgilerine dayanarak politik davranışı, örgütsel amaçlar pahasına kişisel amaçlara ulaşmak için bireysel çıkarların manipüle edilmesi olarak tanımlamışlardır.

Politik davranış olumlu (işbirlikçi) veya olumsuz (yıkıcı ve rekabetçi) olabilir, ancak gerçek şu ki hiçbir örgüt politik davranış olmadan var olamaz. Politik davranışı görmenin iki yolu vardır: “ya örgüte fayda sağlayan sosyal etki süreçlerinin bir belirtisi olarak ya da örgütsel hedeflere karşı çıkan kendi kendine hizmet eden bir etki olarak.”

Örgütlerdeki politik davranış; güç kazanmak, etkilemek ve kendi kişisel veya örgütsel hedeflerine ulaşmak için bireylerin giriştiği eylem ve faaliyetleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Ağ oluşturma, manipülasyon, koalisyon kurma ve kendini tanıtma gibi taktiklerin kullanımını içerir. Politik davranış genellikle, etik olmayan uygulamalar ve kendi kendine hizmet etme güdüleriyle ilişkilendirilen örgütsel yaşamın olumsuz bir yönü olarak görülür. Ancak politik davranışın, örgütsel dinamiklerin doğal ve kaçınılmaz bir parçası olduğunu belirtmek önemlidir. Aslında güç ve otoritenin bireyler ve gruplar arasında eşit olmayan bir şekilde dağılması sebebiyle örgütler doğası gereği zaten politik bir yerdir.

Örgütlerde sıklıkla görülen politik davranışlardan biri de kuruluş içindeki etkili kişilerle ilişkiler kurmayı içeren ağ oluşturmadır. Bireyler, bağlantılar ve ittifaklar geliştirerek önemli bilgi ve kaynaklara erişebilir, görünürlüklerini ve etkilerini artırabilirler. Ağ oluşturma davranışı, profesyonel derneklere ve endüstri etkinliklerine katılmak gibi resmi olduğu gibi veya kilit kişilerle gündelik konuşmalar yapmak ve kahve molaları vermek gibi gayri resmi olabilir.

 Bir başka politik davranış türü de koalisyon inşasıdır. Bu davranış, kolektif gücü ve etkiyi artırmak için benzer düşünen bireylerle ittifaklar kurmayı içerir. Bireyler güçlerini birleştirerek kaynaklarını bir araya getirebilir, bilgi paylaşabilir ve çıkarlarını kollektif olarak savunabilirler. Ortak hedefler, ortak çıkarlar veya karşılıklı destek ve koruma ihtiyacı temelinde koalisyonlar oluşturulabilirler. Ayrıca sabotaj da örgütlerde yaygın olan bir başka olumsuz politik davranıştır. Bu durum rekabet avantajı elde etmek veya kişisel puanları dengelemek için kasıtlı olarak başkalarının işini veya itibarını baltalamayı içerir. Sabotaj, söylentileri yaymak, kaynakları veya bilgileri alıkoymak veya kasıtlı olarak destek veya işbirliğini engellemek gibi birçok biçimde olabilir.

İlgili değerlendirme aracı aşağıdadır.

Politik Davranış Ölçeği: Politik Davranış Ölçeği olarak İslamoğlu ve Börü (2007) tarafından geliştirilen 37 maddeden oluşan ölçek ile çalışanların politik davranışları ölçülmüştür. Ölçek boyut olarak “tavizci davranmak, ikiyüzlü davranmak, göze girmeye çalışmak, koalisyon kurmak, karşılıklı çıkar gözetmek ve üst yönetime yaranmaya çalışmak” olmak üzere 6 boyuttan oluşmaktadır.

Politik Davranış Ölçeği

 Kesinlikle Katılmıyorum:1

 Katılmıyorum :2

Kararsızım:3

 Katılıyorum:4

 Kesinlikle Katılıyorum:5

 1. Yüze gülüp arkadan konuşurum.

 2. Dostça davranıp sırlarını alıp sonradan karşı tarafın aleyhine kullanırım.

3. Başkalarının fikrini kendi fikrimmiş gibi satarım.

 4. Konuştuğumun, düşündüğümün tersine davranırım.

5. Kendimi daha vasıflı göstermek için başkalarının çalışmalarını eleştiririm ve küçümserim

6. İnanmadan başkalarının görüşünü savunurum.

7. Bir grup içinde sevilmek ve sayılmak için kendime uymayan düşünceleri savunurum.

 8. Hataları görüp söylemeyip ileride koz olarak kullanırım.

9. Kendimi çok çalışıyor göstermek için sürekli masa başında bilgisayarla meşgulmüş görüntüsü yaratırım

10. Yöneticime arkadaşlarımı , arkadaşlarıma ise yöneticimi kötülerim

11. Yönetici işte yokken işe gelmem.

12. Adam kayırırım, adamına göre muamele yaparım.

13. İstediğimi elde edebilmek için karşımdakini seviyormuş gibi yaparım.

14. Yapılan iş hakkında bilgi sahibi olmama rağmen yardım etmem.

15. Yöneticilere, iş arkadaşlarıma sürekli övgüler yağdırırım.

16. Maaş zammı dönemlerinde müdürle sık sık görüşürüm, odasına giderim .

17. Bir üst kademeden iş kapabilmek için yaranmaya çalışırım.

18. Haklı ile haksızı bildiğim halde taraf tutarım.

19. Sahip olduğum bilgi, beceri ve yetenekleri abartırım.

20. Çalışanı çalışmayandan ayırmadan herkese eşit ödül dağılımı yaparım.

21. Yöneticiye isteklerini kabul ettirebilmek için, ondan yana olduğunu hissettiririm.

22. Yöneticiye isteklerini kabul ettirebilmek için, başarılı gözükmeye çalışırım.

 23. İstediklerimi elde etme pahasına üstüme hoş görünmeye çalışırım.

24. Durumun, zamanın gerektirdiği gibi davranarak kendi çıkarlarımı gözetirim.

 25. Üst yönetim ve üst yönetime yakın kişiler ile yakın ilişkiler kurarım.

 26. Yöneticiye isteklerimi kabul ettirebilmek için, iş arkadaşlarımın desteğini alırım.

27. Yöneticiyi istediğim fikirler doğrultusunda etkilemek için çalışanların desteğini alırım.

28. Yöneticiyi etkilemek için iş arkadaşlarımın desteğini alırım.

29. Yönetici ile çözümlenemeyen konularla ilgili üst yönetimi devreye sokarım.

30. Yöneticime düşüncelerimi topluluk içinde tek başına söylemek yerine iş arkadaşlarımın da desteğini alarak iletirim.

31. Kendi istediğimin yapılması karşılığında, özveride bulunulabileceğimi hissettiririm.

32. Kendime yapılan iyiliğin karşılıksız kalmayacağını ima ederim.

 33. Başkalarından bir iyilik isterken, geçmişte benim yaptığım iyilikleri hatırlatırım.

34. Belli konularda karşılığını almak şartıyla, başkalarına yardımcı olacağımı hissettiririm.

35. Yöneticilerin düzenlediği sosyal aktivitelere itirazsız katılırım.

36. Yönetici ile ilişkilerde yöneticiyi hep üstün, önemli gösteririm .

37. Üstlerimin beğenisine göre giyinirim..

38. Başkalarının fikrini kendi fikrim gibi satarım.

39. İşyerinde kişisel menfaatlerim için başkasına yaranmaya çalışmam.

40. Bu soruyu okuyorsanız lütfen “Kesinlikle Katılmıyorum”u işaretleyiniz.

KAYNAK.: TEMUR  , F.(2023)   PROAKTİF KİŞİLİK VE POLİTİK DAVRANIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İŞLETME ENSTİTÜSÜ