Etiket: İdeoloji

Çernişevski’nin ideolojik insanı Rahmetov ile Dostoyevski’nin trajik insanı Raskolnikov arasındaki fark modern özneyi nasıl tanımlar?

1. Giriş: Modern Öznenin Edebi İnşası Modern özne, Aydınlanma ile birlikte rasyonel, özerk ve kendini kurabilen bir varlık olarak tasarlanmıştır. Ancak 19. yüzyıl Rus romanı bu tasarımı sorgulayan bir laboratuvar işlevi görür. Çernişevski’nin Rahmetov’u, bu rasyonel öznenin ideolojik biçimini temsil ederken; Dostoyevski’nin Raskolnikov’u, onun psikolojik ve etik sınırlarını açığa çıkarır. Isaiah Berlin’e göre Rus düşüncesi,

okumak için tıklayınız

Hiyerarşinin Evrimsel Kökleri ve Toplumsal Yapılardaki Yeri

Evrimin İlk Adımları ve Sosyal Düzenin Temelleri İnsan topluluklarının hiyerarşik yapıları, evrimsel süreçlerin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Primat atalarımızdan miras kalan sosyal organizasyonlar, grup içi iş birliğini artırmak ve hayatta kalmayı güvence altına almak için şekillenmiştir. Hayatta kalma mücadelesinde, kaynaklara erişim ve tehditlere karşı savunma, bireyler arasında iş bölümü ve koordinasyon gerektirmiştir. Bu dinamikler,

okumak için tıklayınız

Theodor Adorno ve Max Horkheimer: Modern Demokrasilerde Özgürlük Vaadinin İllüzyona Dönüşümünün Kökenleri

Aydınlanmanın Çelişkili Mirası Aydınlanma, insan aklını yücelten ve bireyi otoritenin bağlarından kurtarmayı hedefleyen bir hareket olarak ortaya çıktı. Theodor Adorno ve Max Horkheimer, Aydınlanmanın Diyalektiği eserlerinde bu projenin çelişkilerini derinlemesine inceler. Aydınlanma, bireysel özgürlüğü ve evrensel aklı savunurken, aynı zamanda araçsal aklın egemenliğini güçlendirmiştir. Bu akıl, doğayı ve toplumu kontrol altına almayı amaçlayan bir sistematizasyon

okumak için tıklayınız

Neolitik Devrimin Toplumsal Eşitsizliklerin Kökenine Etkileri

Toprağın Gücü ve İnsanlığın Dönüşümü Neolitik Devrim, yaklaşık 12.000 yıl önce, insan topluluklarının avcı-toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik tarım toplumlarına geçişiyle başlayan köklü bir değişim sürecidir. Bu dönemde, insanların bitki ve hayvanları evcilleştirmesi, sabit yerleşim yerlerinin kurulması ve tarımsal üretimin artması, toplumsal yapıyı derinden etkiledi. Toprağın bereketi, yalnızca gıda üretimini değil, aynı zamanda güç dinamiklerini de

okumak için tıklayınız

Hollywood’un Küresel Kültürü Şekillendirmedeki İdeolojik Etkisi: Žižek’in Analizi

İdeoloji ve Toplumsal Bilincin İnşası Hollywood filmleri, Žižek’in ideoloji kavrayışına göre, bireylerin bilinçdışını şekillendiren anlatılar sunar. Bu filmler, seyircinin arzularını, korkularını ve beklentilerini manipüle ederek, mevcut toplumsal düzeni meşrulaştırır. Žižek’in Lacan’dan devraldığı “gerçek” kavramı, burada filmlerin örtük mesajlarının, seyircinin fark edemediği bir düzeyde çalıştığını gösterir. Örneğin, aksiyon filmlerindeki kahramanlık anlatıları, bireysel özgürlük ve başarı mitini

okumak için tıklayınız

Küresel Akışların Ötesinde: Arjun Appadurai’nin Dünyayı Anlama Haritası

İnsan Hareketlerinin Küresel Dalgaları Appadurai’nin etnoskaplar kavramı, insanların göç, diaspora ve mülteci hareketleriyle dünya genelinde nasıl yer değiştirdiğini inceler. Modern dünyada bireyler, savaşlar, ekonomik fırsatlar ya da kültürel arayışlar nedeniyle sürekli hareket halindedir. Bu hareketler, sabit ulusal kimliklerin çözülmesine yol açar ve melez kimliklerin ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Örneğin, Güney Asyalı göçmenlerin Batı ülkelerindeki yaşam

okumak için tıklayınız

Kriz ve… / Toplum, İnsan, İdeoloji, Ekonomi – Ahmet Alpay Dikmen, N. İlter Ertuğrul

Sunuş / Ahmet Alpay Dikmen Bu GETA?nın gerçekleştirdiği ilk panel. ?Gelişme, Toplumsal Araştırma ve Uygulama Merkezi?, kısa adıyla ?GETA? 1970?lerde kurulmuş bir merkez. 80?lerden sonra pek çalışamamış. Son 5 yıldır GETA?nın başkanlığını ben yürütmekteyim. Akademisyen arkadaşlarımız bilir; odalarına ulaştırılan ?Tartışma Metinleri?, GETA tarafından çıkartılıyor. Metin Özuğurlu arkadaşımızın büyük emeği ile başladı ve arkasından genç meslektaşlarımız

okumak için tıklayınız