Benlik Becerileri
Benlik kavramı bireyin bilinçli olarak kendisi hakkında (dış görünüşü, değerleri, amaçları, yetenekleri, sınırları gibi) ifade ettiği düşünceleri ve duyguları ile ilgilidir (Öztuna ve Bucak, 2022). Benlik becerileri bireyin benlik duygusuna yönelik olarak; öz yeterlilik, öz saygı, sorumluluk alma ve sorumlu karar verme, öz düzenleme, sebat, dayanıklılık, merak, öz farkındalık, öz denetim, motivasyon, öz güven ve liderlik başlıkları altında (Türel vd., 2023) 12 alt beceriden oluşmaktadır;
a. Öz Yeterlilik :Bireyin kendine yönelik olan olumlu bir inancını içerir. Bu inanç ile birey kendinde hedeflerine ulaşacak gücü bulur ve bunun için uygun yöntemleri seçebilir. (Council of Europe, 2016; Ehlers & Kellermann, 2019).
b. Öz Saygı :Bireyin kendine verdiği değer duygusunu, benlik değerini ifade eder ve kendine bakış açısı olumlu olan kişilerin ise öz saygısı yüksektir denilebilir. (Ünal-Karagüven ve Demirtaş, 2022).
c. Sorumluluk Alma ve Sorumlu Karar Verme: Bireyin eylemlerini, derinlemesine düşünerek ahlaki açıdan uygun olacak şekilde nasıl davranılacağına dair niyet oluşturması, sorumluluklarının farkında olmasıdır. (Council of Europe, 2016).
d. Öz Düzenleme :Öz düzenleme bireyin; düşüncelerini, duygularını, dürtülerini, dikkatini ve davranışlarını belirlenmiş standart veya koşullara göre kontrol etmesi ve düzenlemesi olarak tanımlanmaktadır .(Tekin ve Koçyiğit, 2020).
e. Sebat: Bireyin başladığı işi bitirebilmesi; bir engelle karşılaşsa dahi motivasyon ve bağlılığını kaybetmeden ve ısrarlı bir biçimde hedeflerinin, tutkularını gerçekleştirme becerisidir. (Körükçü ve Şengül, 2017).
f. Dayanıklılık: Dayanıklılık; bireyin karşılaştığı güçlükler karşısında gösterdiği uyum ile yaşadığı bu sorunlarla baş etme becerisi olarak tanımlanmaktadır. (Duman, Köroğlu, Göksu ve Talay, 2020).
g. Merak: Bireyin yaşadığı dünyayı ve evreni kavrama ve anlama amacı ile çeşitli konulara karşı duyduğu öğrenme isteğidir. (Harvard University, 2022). 16
h. Öz Farkındalık: Öz farkındalık bireyin kendi duygu, düşünce ve isteklerini iç gözlem yolu ile gerçekçi bir biçimde ele alması, kendini açık ve nesnel bir biçimde görebilme becerisidir. (Esentaş, Işıkgöz, Güzel ve Özbey, 2018).
i. Öz Denetim: Bireyin kendi hedeflerine ulaşmaya çalışırken dikkat dağıtıcı şeylerden kaçınması, mevcut göreve odaklanması ve kendini dürtüsel davranışlara teslim etmemesi; dürtü kontrolü, hazzı geciktirme ve konsantrasyon gibi yeteneklerini acele etmeden kullanması, temkinli olması demektir. (Kankaras ve Suarez-Alvarez, 2019).
j. Motivasyon: Motivasyon, bireyi bir amaca yönlendiren, belli bir yönde davranmasına veya uzaklaşmasına yol açan, iç veya dış faktörlere bağlı olarak gelişebilen ve bir işin oluşması için gereken çaba ve enerjinin yaratılması işlemidir .(Aslan ve Doğan, 2020).
k. Öz Güven: Öz güven; bireyin, onu diğerlerinden ayıran ve benzersiz olmasını sağlayan kendine güvenerek ve inanarak düşünce ve davranışlarını sergileme biçimidir (Kaçmaz ve Çağlar, 2022).
l. Liderlik: Bir grup veya organizasyonun amaçlarına ulaşması için farklı yetenek ve becerilere sahip, kendisini takip edip izleyenleri seçen, kendinden sonrakileri eğiten ve etkileyen, bulunduğu kurumun misyonuna ve hedeflerine bağlı olan ve takip edenler üstünde kasıtlı bir etki uyandırıp; manevi, duygusal ve fiziksel enerjiyi isteyerek ve heyecanla harcamalarını sağlayan kişidir. (Gedik, 2020).
Kaynakça
M. Hülya ÜNAL-KARAGÜVEN2 Fatma DEMİRTAŞ Engelli Çocuğu Olan Ailelerde Öz Saygı, Yaşam Doyumu ve Sürekli Kaygı (Kardelen Rehabilitasyon Merkezi Örneği)1 https://dergipark.org.tr/pub/egitim
Hilmi Tekin *, Sezai KoçyiğitÖz Düzenleme Becerilerinin İlkokula Hazırbulunuşluk Üzerindeki Etkisi
Dr. Ezgi Körükcü Doç. Dr. Sare ŞengülZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRENME ORTAMINDA 7. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİKSEL ZİHİN ALIŞKANLIKLARINDAN İLETİŞİM KURMA BECERİSİNİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ*
Üniversite Öğrencilerinde Mental İyi Oluş ile Psikolojik Dayanıklılık İlişkisi
SPOR YÖNETİCİLERİNDE ÖZ-FARKINDALIK: BİR ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI1 Melike ESENTAŞ2 Enes IŞIKGÖZ3 Pınar GÜZEL4 Selhan ÖZBEY5 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/451051
DIŞSAL MOTİVASYON, İÇSEL MOTİVASYON VE PERFORMANS ETKİLEŞİMİNE KURAMSAL BİR BAKIŞ https://dergipark.org.tr/tr/pub/vizyoner/article/638479
MÜZİK İLE KİŞİLİK VE BENLİK İLİŞKİSİNİ KONU EDİNEN BİLİMSEL YAYINLARIN İNCELENMESİ https://dergipark.org.tr/en/pub/mahder/article/1618946
KENDİLİK/BENLİK
Şeyda ÖZTUNABalıkesir Atatürk Şehir Hastanesi, Balıkesir
- Feray BUCAKHarran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü