Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler / Çocuk Edebiyatı Antolojisi

(*) ‘Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler’i bir nevi çocuk edebiyatı antolojisi olarak da görebiliriz. Can Yayınları’nın kuruluşunun 25. yılında, yayınevi son derecede yerinde bir karar vererek bu yirmi beş yıllık serüvenin özeti olacak bir seçki yayımladı. Seçkinin adı; Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler. Kitapta yayınevinin kuruluşundan bu yana kitapları yayımlanmış yazarların yapıtlarından seçilmiş parçalar ve yazarların biyografileri var. Birbirinden ilginç ve önemli çocuk kitabı yazarlarını bir seçki içinde bir araya toplamak ülkemizdeki nitelikli çocuk edebiyatının genel panaromasını yansıtacak değerli bir kaynak kitap oluşmasına neden olmuş.
Bu kaynak kitabı sadece çocuklara değil, çocuklarına kaliteli edebiyat ürünleri sunabilmek için çılgınca çabalayan, araştıran, iz süren tüm iyi yürekli velilere ve nitelikli çocuk kitabı yazınına dair kılavuzlar edinmek isteyen öğretmenlere, eğitimcilere de tavsiye ederim. Çünkü bu kitabın içinde yer alan yazarların büyük bölümü, bu türün ülkemizdeki en önemli yazarları. Bu fikri bu denli rahatça ileri sürebilmeme belki hayret ediyorsunuz ama seçkide kimlerin yer aldığını duyduğunuzda siz de iç ferahlığı ile benim gibi düşünmeye başlayabilirsiniz. Bu yazarlar arasında kimler yok ki: Ülkü Tamer, Nezihe Meriç, Muzaffer İzgü, Aziz Nesin, Ali Püsküllüoğlu, Rıfat Ilgaz, Sabahattin Ali, Orhan Kemal, Zeyyat Selimoğlu, Erdal Öz, Güngör Dilmen, Ahmet Rasim, Kemal Bilbaşar gibi dev çınarlar ve daha nice nice değerli yazarlar.
Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler kitabını bir nevi çocuk edebiyatı antolojisi olarak da görebiliriz. Ve bence bu kitap tam da zamanında ve olması gerektiği şekilde çıktı. Çünkü ülkemizde çocuk kitapları alanına girmeye çalışan çok sayıda yayınevine kılavuz olacak bir edebiyat anlayışını da ortaya koydu. Bilindiği gibi, çocuk kitapları alanındaki hareketlilikten dolayı bu alana giren pek çok yeni yayıncı ortaya çıkmış ve yabancı kökenli fantastik kitaplar, Andersen Masalları, Grimm Masalları, La Fontaine Masalları, Ezop Masalları gibi bize birazcık yabancı Avrupa kökenli çocuk masalları ve onların bazı vasıfsız yerli taklitleri ve bazı aceleye getirilmiş yerli kurgularla uyarlamalar çocuk kitapları sektörünü kaplamaya başlamıştı. İşte tam bu noktada, Türk edebiyatının nitelikli yazarlarının çocuklar için yazmış olduğu metinlerden örnekler sunulması çok önemlidir. Unutmayınız çocuklar, veliler ve eğitimciler; bu kitapta çocuklar için macera, kurgu, oyun, heyecan, bilgi, öğreti sunmaya çalışan yazarların yüzeysel yapıtları yer almıyor. Bu kitapta Türk dilinin yetkin edebiyatçılarının, çocuklar için yaptığı yüksek edebiyat yer alıyor. O yüzden bu kitabı önemsiyorum. Çocuk kitabı yazmak isteyen yazarlara da tavsiye ediyorum. Buradaki metinlere bakarak çocukların saf ve kırılgan dünyasına, nasıl ustaca girilebileceğinin yollarını öğrenebilirler.
Kitap her yönüyle mükemmel mi? Kuşkusuz hayır. Nazarlık düzeyinde bir iki eleştiri sıralayabiliriz. Örneğin her yazardan alınan parçanın hangi eserden olduğu daha ayrıntılı bir şekilde açıklanabilir; o eserin neden önemli olduğu kısaca anlatılabilirdi. Şimdiki durumda, yarım kalan okuma parçalarında çocuklar neden bu bölümün seçildiğini anlamakta zorlanabilirler. Kitaba başlarken, ilk sıraya, değerli mimar ve yazar müteveffa Vedat Dalokay’ın yarım sayfalık Kolo adlı eserini koymazdım ben mesela. İkinci sıradaki Ülkü Tamer’e ait Günışığı Hoşçakal bence harika bir giriş olabilirdi. Kitabın sunuş yazısı da daha sempatik, daha betimleyici, kitabın kullanımına dair birazcık yönlendirici ve Türkçe kullanımı açısından daha marifetli; cıvıltılı olabilirdi.
Kitabı resimleyen Mustafa Delioğlu’nun ise çocukların güzelim iç dünyası için yazılmış yapıtlara dair imge ve imajlar sunarken her zamanki gibi çok başarılı olduğunu söylemek mümkün. Can Yayınları gibi ‘edebiyatımızın transatlantiği’ sayılacak bir camiada çocuk kitaplarına ayrıcalıklı bir alan açan, bunun sorumluluğunu kendi üzerine alan ve bitmek tükenmek bilmeyen bir özen ve adanmışlıkla bunu sürdüren yayın yönetmeni Samiye Öz’ün ortaya koyduğu başarı da taktiri hak ediyor.
Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler adlı seçkiyi çocuk edebiyatı ile uzaktan yakından ilgili herkese tavsiye ederim. Ama bağışlayın beni çocuklar; sadece bu kitaba özel olmak üzere, tavsiyemde birinci sırada eğitimcilere, ikinci sırada çocuk kitabı yazarlarına, üçüncü sırada velilere, en son sırada da size yer veriyorum. Siz ne de olsa iyi çocuk yazınını onlardan daha iyi biliyorsunuz çocuklar.

Bir yayıncılık serüveni
Hikâyeye en başından başlayalım. Can Yayınları’nın kurucusu Erdal Öz sadece değerli bir öykücü ve romancı değildi. Aynı zamanda ülkemiz yazınına birçok yenilikleri taşıyan bir fikir adamı, bir yayıncıydı. Ve o yayıncı, yayıncılığa ilk defa çocuk kitaplarıyla başlamıştı çocuklar. Kardeş Kitaplar adını verdiği bu serüven bugün ülkemizin saygın kültür kuruluşlarından olan Can Yayınları’nın da ilk nüvesi idi. Sevgili Erdal abimiz ülkemizde çocuk yayıncılığına başlamak, çocuklarımıza değerli eserler sunmak için işe giriştiğinde bir de baktı ki edebiyatımızda pek az çocuk kitabı var. Bu duruma bir çare aradı. Ne yapsam diye düşündü? Ve çoğu yakın dostları olan ülkenin en önemli yazarlarından çocuk kitabı yazmalarını istedi. Birçok değerli yazar bu çağrıya olumlu yanıt verdi. Ve Kardeş Kitaplar serüveni işte böyle başladı.
Aradan geçen yirmi beş sene içerisinde Can Çocuk ülkenin birbirinden değerli pek çok büyük yazarının harika çocuk kitaplarını yayımladı. Bunlar arasına daha eski dönemde yaşamış Sabahattin Ali, Orhan Kemal, Kemal Bilbaşar gibi büyük yazarlar da eklendi. Ve Can Çocuk ülkemiz çocuk edebiyatında büyük bir kaliteyi sürüklemeye başladı.

(*)Hikmet Temel Akarsu?nun 25/04/2008 tarihinde Radikal Gazetesi?nin Kitap Eki?nde çıkan yazısıdır.

Kitabın Künyesi
Can Çocuk 25 Yıldan Seçmeler / Çocuk Edebiyatı Antolojisi
Yayın Yönetmeni: Samiye Öz,
Resimleyen: Mustafa Delioğlu,
Can Çocuk,
2008, 302 sayfa

Tanıtım Yazısı
Can Çocuk,1981 yılında, birbirinden güzel tam otuz çocuk kitabıyla kuruldu. Bugünün yetişkin okurları o kitaplarla büyüdü, okumayı, edebiyatı sevdi. Yayınevimizin kurucusu Erdal Öz’ün titiz, olağanüstü çabasıyla başarıldı bu iş. Edebiyatımızın usta yazarları da kolları sıvayıp çocuklar için öyküler, şiirler yazdılar.

Can Çocuk Seçkisi, bu güzel serüvenin bir özeti. Bu kitap okurlarımıza, bugünün çocuklarına unutamayacakları bir yolculuk vaat ediyor. Neler yok ki bu yolculukta? Boynuzu desenli keçiler, büyülük eşekler, ateşböcekleri, günışıkları, kar taneleri, gözleri ıslak küheylanlar, tarlakuşları, nar ağaçları, horozlar, uçurtmalar, kediler, sincaplar, balonlar… Okuyunca göreceksiniz, her bir öykü, her bir şiir, yazarlarımızdan okurlarımıza gönderilmiş bir mektup. İyi okumalar.

Yorum yapın

Daha fazla Çocuk Kitapları, Şiir Kitapları
Öykülere Gizlenen Çocuklar – Hüsnan Şeker

2008 Rıfat Ilgaz Çocuk Edebiyatı Öykü Ödülü'ne 'Öykülere Gizlenen Çocuklar' adlı kitabıyla ortak olan Hüsnan Şekeralan ödül töreninde Rıfat Ilgaz?ın...

Kapat