Bu yazıda fiyatların değerlerden sapmasını ele alacağız. Matematikçi Bortkiewicz’in, fiyatların değerlere dönüşümü ile ilgili cebirsel çözümlemesini değerlendireceğiz. Marks’ın fiyatların değerlerden sapması hakkındaki vargısının dolaylı sonuçlarını hesaplamaya çalışan Bortkiewicz bazı aykırı sonuçlar elde etmiştir. Hataları ayıklamaya çalışacağız.
Hatırlarsak; fiyatlar arz ve talep dengesindeki değişimler sonucunda dalgalanabilmekteydi. Değer belirlenimi, kendisini yeterince uzun bir dönemdeki ortalama fiyatlar ile ortaya koymaktaydı. Bu koşullarda somut bir durumda fiyatlar, değerlere hep rastlantısal bir mesafede yer alacaktır. Arz ve talebin dengede olduğu varsayımsal bir durumda fiyatdeğere eşitlenecektir. Fiyatlarda arz ve talebin etkisi ile oluşan dalgalanmalar bu yazıda konumuz değil. Sapma derken tamamen başka bir noktaya bakmaktayız…