Toprak Kokusu ? Reşat Enis

“Reşat Enis, romanımızın temel taşlarından birisidir. Getirdikleri, götürdükleri tartışılabilir, ama onun bir yönü tartışılamaz, sonsuz namusu ve halk sevgisi. Bu sessiz, karınca gibi çalışkan adam gerçekçi romanımızın babalarından oldu. Toprak Kokusu’nda belki evrenin, insanın, doğanın büyük şiirini bulamayız ama, insanın katı gerçeğine başımızı küt diye vurur irkiliriz. O, hep irkilten bir yazardı. Onun için ilk Çukurova romanını o yazdı. Bu kaynaşan, Anadolu’nun yüreğinin attığı yeri ilk o dile getirdi ve ondan sonra gelenlere bir çığır da olsa, yolu o çizdi. İlk işçi romanını da yazanlardan birisi, belki de birincisi odur. Bizim romanımız, toplumumuz tartışılırken, sağlıklı bir dönemde, Reşat Enis adı en çok anılan adlar arasında olacaktır.”
Yaşar Kemal

Savaşa girmemesine rağmen II. Dünya Savaşından daha da yoksullaşarak çıkan Anadolu köylüsü için toprak reformunu bir umut olarak gören Reşat Enis, romanını, ?Çukurova?nın, ağa elinden alınarak devletleştirilmesi teşebbüsü bu ayaklanmadan sonra başlar. Boyalısakal?ın kızı Elif, cezaevinde, ?Toprak Kanunu?nun çıkarılmasını bekliyor? cümleleriyle bitirir. Bakanlar kurulu kararıyla çok geçmeden yasaklanır kitap. Ancak 1945?te romandaki talep gerçekleşir ve zorlukla da olsa güdük bir Toprak reformu yasalaşır. İşin peşini bırakmayan Reşat Enis?in büyük uğraşıları sonucu, dönemin içişleri bakanı Saraçoğlu?nun izni ?ve hatta yazarı kutlamasıyla? Toprak Kokusu özgürlüğüne kavuşur.
A. Ömer Türkeş

Son yıllarda küçümsenmeyecek beş on eser, bu arada Anadolu hayatını içinden görmüş gençler tarafından yazılmış ciddi romanlar çıktı. Mesela şimdi elimde Reşat Enis’in “Toprak Kokusu” var ki eğer kıymeti iyice belirlenmiş olsaydı sahibine, hak kazandığı geniş şöhreti çoktan sağlaması lazım gelirdi. (1946)
Refik Halid Karay

Reşat Enis, “Toprak Kokusu” adlı romanıyla Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Kemal Tahir’in bir habercisidir. (1959)
Tahir Alangu

Reşat Enis’in “Toprak Kokusu”nda en az beş romanlık malzeme vardır. (1960)
Orhan Kemal

“Toprak Kokusu” yayımlanınca büyük bir olay oldu. Parlamento, Toprak Kanunu düzeyine girmişti zaten. Toprak ağalarının etkisi de işe karışınca, kitabı Bakanlar Kurulu kararıyla topladılar. O zaman, dıştan görünüşüyle mücadeleyi sevmeyen bir yaradılış gösteren Reşat Enis, işi Başbakanla görüşmeye kadar götürdü. Sonradan okumak fırsatını bulan Şükrü Saraçoğlu, yazarı kutladı ve eser tekrar yayın alanına çıktı. (1969)
Ömer Faruk Toprak

Kitabın Künyesi
Toprak Kokusu,
Reşat Enis,
Evrensel Basım Yayın,
Basım Tarihi : 11 – 2002
Sayfa Sayısı : 288

Reşat Enis (Aygen) Hakkında Bilgi
1 Haziran 1909’da İstanbul’da doğdu. Çocukluğu Birinci Dünya Savaşı’nın olumsuz koşullarında subay olan babasının görev yaptığı Anadolu kentlerinde geçti. Yüksek Ticaret Mektebi ve Edebiyat Fakültesi’nde okudu. 1930 yılında Milliyet gazetesinde adliye muhabirliği ile gazeteciliğe başladı. Vakit, Bugün, Cumhuriyet, Yeni İstanbul, Son Dakika gibi gazetelerde çalıştı; muhabirlik, fıkra yazarlığı ve yazıişleri müdürlüğü yaptı. 1968 yılında Anadolu Ajansı’ndan emekli oldu. 10 Ocak 1984’te İstanbul’da öldü.
İlk eseri bir öykü kitabı (Kılıcımı Sürüyorum, 1930) olsa da asıl verimini roman türünde verdi. Romanlarında ağırlıklı olarak emekçileri, İstanbul’un kenar mahallelerini, düşkün ve serserileri anlatır; sosyal ve moral çarpıklıkları tüm çıplaklığıyla yansıtır.
En önemli eserleri şunlardır: Afrodit Buhurdanında Bir Kadın (1937), Toprak Kokusu (1944), Ekmek Kavgamız (1947), Ağlama Duvarı (1949), Sarı İt (1968). Kırmızı Karanfil, yazarın 1981 yılı başlarında tamamladığı son eseridir ve yazılışından 25 yıl sonra ilk kez yayınlanmaktadır.

Yorum yapın

Daha fazla Romanlar
Butes ? Pascal Quignard

( * ) Haksız yere topraklarından kovulmuş insanlar için boş bir sandalye bırakmak gerek. Onlara birazcık gün ışığı sağlamak gerek...

Kapat