Victor-Marie Hugo (26 Şubat 1802, Besançon – 22 Mayıs 1885, Paris), Fransız Romantik edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri, şair, romancı, oyun yazarı, siyasetçi ve insan hakları savunucusudur.
Kısa hayatı
Babası Napolyon ordusunda general olan Joseph-Léopold-Sigisbert Hugo, annesi Sophie Trébuchet’ti. Çocukluğu ailenin sık taşınması (İtalya, İspanya vb.) ve ebeveynlerinin siyasi görüş farklılıkları nedeniyle hareketli geçti. 1822’de çocukluk arkadaşı Adèle Foucher ile evlendi; beş çocukları oldu. Kızı Léopoldine’in 1843’te boğularak ölümü onu derinden etkiledi.
1830’da Hernani oyunuyla Romantizm hareketinin lideri haline geldi. 1851’de Louis-Napoléon Bonaparte’ın (III. Napolyon) darbesine karşı çıktığı için sürgüne gitti; önce Brüksel, sonra Jersey ve özellikle Guernsey’de (Kanal Adaları) uzun yıllar yaşadı. 1870’te Fransa’ya döndü, senatör seçildi. 1885’te Paris’te öldü; cenazesi Pantheon’a defnedildi ve iki milyondan fazla kişinin katıldığı dev bir devlet töreniyle uğurlandı.
Başlıca eserleri
- Romanlar: Notre-Dame de Paris (1831, Notre-Dame’ın Kamburu), Les Misérables (1862, Sefiller), Les Travailleurs de la mer (1866, Deniz İşçileri), L’Homme qui rit (1869), Quatrevingt-treize (1874).
- Şiir: Les Orientales (1829), Les Châtiments (1853), Les Contemplations (1856), La Légende des siècles (Asırların Efsanesi).
- Tiyatro: Cromwell (1827, önsözü Romantizm manifestosu sayılır), Hernani (1830), Ruy Blas (1838).
Fransa’da özellikle şair olarak, dünyada ise romanlarıyla (özellikle Sefiller ve Notre-Dame’ın Kamburu) tanınır. Ölüm cezasına karşı çıkması, basın özgürlüğü ve sosyal adalet savunusıyla da öne çıkar.

Ülke: Monaco (Principauté de Monaco)
Konu: Victor Hugo’nun 1802–1885 yılları arası hayatı ve eserleri
Basım tarihi: 1 Temmuz 2002 (sayfada 12.03.02 tarihi de görünüyor)
Tasarımcı: A. Lavergne
Baskı: ITVF (Fransa)
Katalog numaraları (yaklaşık):
Yvert & Tellier: 2361 / 2362
Michel: 2613 / 2614 civarı
StampWorld: 2620–2621
Pulların içeriği
Sayfada 8 pul var (4’er adet iki farklı tasarım, se-tenant):
0,50 € → Victor Hugo’nun portresi + Notre-Dame de Paris (Notre-Dame’ın Kamburu) sahneleri
0,57 € → Les Misérables (Sefiller) romanından sahneler (ayakta duran figür ve kalabalık)
Kenar yazıları:
Üstte: « naissance de Victor Hugo (1802-1885) »
Yanlarda: « Bicentenaire de la naissance de Victor Hugo »
Altta: « Principauté de Monaco » + seri numarası (0603130)

Ülke: Moçambique (Mozambik)
Yıl: 2002 (28 Eylül)
Nominal değer: 88.000 MT (eski Metical)
Konu: Fransız yazar Victor Hugo (1802-1885)
Tür: Perfore hatıra bloğu (tek pullu sheet)
Blokta Victor Hugo’nun farklı portreleri ve bir büstü yer alıyor. Üstte “Victor Hugo” yazısı, sol üstte de “MOÇAMBIQUE-CORREIOS 2002” ibaresi bulunuyor.

Ülke: Guernsey
Konu: Victor Hugo (1802-1885) doğumunun 200. yılı + Les Misérables romanı
Yayın tarihi: 6 Şubat 2002
Katalog numaraları:
Stanley Gibbons: SG 935-940 (tek pullar) / SG MS941 (minyatür yaprak)
Michel: GG 919-924 civarı
Tasarımcı: R. Ollington
Baskı: Cartor Security Printers
Delik: 13¼ × 13
Pulların içeriği
Ortada ünlü Cosette illüstrasyonu yer alır. Altında şu not vardır:
“Based on the original novel written in Guernsey by Victor Hugo”
(Altta da “TM © 1986 CMOL” yazısı – müzikalin telif hakkına aittir.)
22pVictor Hugo + St. Peter Port
27pCosette
36pJean Valjean
40pMüfettiş Javert
45pCosette & Marius
65pLes Misérables kitabı + müzikal notası (Alain Boublil & Claude-Michel Schönberg)

Ülke: Alman Demokratik Cumhuriyeti (Doğu Almanya / DDR)
Konu: Victor Hugo’nun 150. doğum yılı (1802-1885) anısına
Seri: “Geburts- und Todestage berühmter Persönlichkeiten” (Ünlü kişilerin doğum ve ölüm yıldönümleri)
Değer: 12 Pfennig
Çıkış tarihi: 11 Ağustos 1952
Geçerlilik: 31 Aralık 1953’e kadar
Michel numarası: Mi. 311
Scott numarası: 103
Tasarımcı: Kurt Eigler
Baskı: Rastertiefdruck (fotogravür), kahverengi tonlarda
Diş: 13 : 13½
Baskı adedi: 1.500.000
Filigran: Kaynaklara göre Kreuzblumen (çiçek) veya DDR & Posthorn
Pul, Victor Hugo’nun portresini gösteriyor. Sol tarafta 1802, sağ tarafta 1952 yılları yazıyor. Altta “DEUTSCHE DEMOKRATISCHE REPUBLIK” ifadesi yer alıyor.
Aynı seride şu pullar da var:
20 Pf – Leonardo da Vinci
24 Pf – Nikolay Gogol
35 Pf – İbn Sina (Avicenna)

Bu, Fransa’nın 1985’te “Ünlü Kişiler / Ünlü Yazarlar” (Personnages célèbres / Famous Authors) serisinde bastığı Victor Hugo anma puludur. Victor Hugo’nun ölümünün 100. yılı (1885-1985) anısına çıkarılmıştır.
Ülke: Fransa (République Française)
Yıl: 1985 (İlk gün: 23 Şubat 1985, Besançon; genel satış: 25 Şubat 1985)
Nominal değer: 2,10 + 0,50 Fransız Frangı (2,10 F posta + 0,50 F Fransız Kızılhaçı yararına surtaxe)
Konu: Victor Hugo (1802-1885) – şair, romancı, oyun yazarı, romantik hareketin lideri (Sefiller, Notre-Dame’ın Kamburu vb.)
Tasarım ve gravür: Jacques Jubert (pulun sağ alt köşesinde “JUBERT” yazar)
Renk: Açık mor / violet
Baskı tekniği: Taille-douce (çukur baskı / recess)
Boyut: 40 × 26 mm
Diş: 13 (yaprak baskılarında)
Baskı adedi: Yaklaşık 2.500.000 (yaprak)
Katalog numaraları:
Yvert & Tellier: 2358
Michel: 2488A (veya benzeri)
Scott: B571
Maury/Spink: 2360
Pul üzerinde Hugo’nun imzası, doğum-ölüm tarihleri (1802-1885) ve “POSTES 1985” ibaresi yer alır. Portre, yaşlı Hugo’nun karakteristik sakallı yüzünü gösterir.

Ülke: Romanya (ROMÂNIA)
Yıl: 2002 (1 Mart 2002)
Konu: Victor Hugo’nun doğumunun 200. yılı (1802-1885)
Nominal değer: 34.000 L (eski Rumen leyi)
Tasarımcı: Cătălin Ilinca
Seri: “Aniversări – Personalități” / Kültürel Anma serisi (LP 1580)
Katalog numaraları (yaklaşık):
Michel: RO 5646
Scott: RO 4509
Yvert: RO 4743 civarı
Pul mavi tonlarda basılmış. Solda açık bir kitap ve tüy kalem (Hugo’nun yazarlığını simgeliyor), sağda ise Victor Hugo’nun portresi yer alıyor. Altta “200 de ani” (200 yıl) yazıyor.
Değer ve Nadirlik
250.000 adet basılmıştır.

Ülke: Fransa (République Française)
Yıl: 1953 (Paris’te 6 Haziran, genel satış 8 Haziran; satıştan çekilme 25 Eylül 1954)
Nominal değer: 18 F (eski frank)
Konu: Victor Hugo’nun 1830’da sahnelenen ünlü romantik draması Hernani’nin baş karakteri. Pul, tiyatro ve edebiyat temalı seri içinde yer alıyor.
Tasarım / gravür: Robert Cami (taille-douce / çukur baskı)
Renk: Violet-brun / brun-noir (morumsu kahverengi + koyu kahverengi-siyah)
Boyut: Yaklaşık 26 × 40 mm, dişli 13
Katalog numaraları:
Yvert & Tellier: 944
Michel: 964 (bazı kaynaklarda 962)
Scott: 691
Stanley Gibbons: 1165
Pul, Victor Hugo’nun romantizm akımını tiyatroya taşıyan ve “Hernani Savaşı” (Bataille d’Hernani) olarak bilinen ünlü skandala yol açan oyununu onurlandırıyor. Karakter, 16. yüzyıl İspanya’sında geçen hikâyenin asil haydut kahramanı olarak tasvir edilmiş.

Sol taraf (mavi)
Yıl: 1938 (9 Mayıs)
Yvert & Tellier: N° 383
Değer: 65 centimes + 10 centimes
Renk: Outremer (mavi)
Gravür / Tasarım: Achille Ouvré
Basım adedi: yaklaşık 1.400.000
Sağ taraf (kırmızı)
Yıl: 1936 (16 Kasım)
Yvert & Tellier: N° 332
Değer: 50 centimes + 10 centimes
Renk: Rouge-brique (tuğla kırmızısı)
Gravür / Tasarım: Achille Ouvré
Basım adedi: yaklaşık 1.600.000

Ülke: Lüksemburg (Luxembourg)
Yıl: 14 Mart 1977
Nominal değer: 6 Fr (Lüksemburg Frangı)
Renk: Yeşilimsi mavi (greenish blue / slate green)
Konu: Victor Hugo (1802–1885), Fransız yazar, şair ve düşünür
Seri: Famous Visitors to Luxembourg – 4 puldan oluşuyor:
2 Fr: Johann Wolfgang von Goethe
5 Fr: J.M.W. Turner
6 Fr: Victor Hugo (bu pul)
12 Fr: Franz Liszt
Perforasyon: 13
Katalog numaraları (yaklaşık):
Michel: yaklaşık Mi 944 (seri 941–944)
Scott: 595 (seri 593–596)
StampWorld: 944
Pul, mavi tonlarda Hugo’nun sakallı portresini gösteriyor; altında “1802 VICTOR HUGO 1885” yazıyor. Sağ tarafta “LAC ROUE” (veya benzeri) engraver/tasarımcı imzası görünüyor.

Ülke: République de Djibouti (Cibuti)
Yıl: 1985 (24 Haziran tarihli “Yazarlar / Writers” serisi)
Konu: Victor Hugo (1802–1885) – Fransız romancı, şair ve oyun yazarı
Değer: 80 Franc (80F)
Tasarım: Victor Hugo portresi + altta Paris silueti (Notre-Dame vb. yapıları çağrıştıran çizim)
Tasarımcı: Veret-Lemarinier
Baskı: Edila
Seri: Aynı seride Arthur Rimbaud’ya ait 100F’lik bir pul daha vardır.
Katalog: Scott yaklaşık 601 (seri 601-602), Stanley Gibbons yaklaşık SG 955 civarı.
Victor Hugo’nun ölümünün 100. yılı (1885) vesilesiyle basılmıştır. Cibuti’nin o dönemde Fransız yazarları konu alan tematik pullarından biridir.

Sol pul (60 F – Poste Aérienne / Hava Postası):
Yaşlı Victor Hugo portresi + Guernsey’deki sürgün dönemi manzarası. Üzerinde “EN EXIL À GUERNESEY” (Guernsey’de sürgünde) yazıyor. Guernsey’deki Hauteville House’ta Les Misérables ve Les Travailleurs de la Mer (Deniz İşçileri) gibi eserlerini yazmıştır.
Sağ pul (50 F – Postes):
Genç Victor Hugo portresi + Paris’teki evi. Üzerinde “SA MAISON À PARIS, À PRÉSENT SON MUSÉE” (Paris’teki evi, şu an müzesi) yazıyor. Bu, Place des Vosges’teki (eski adı Place Royale) Hôtel de Rohan-Guéméné’deki dairedir. Hugo 1832–1848 yılları arasında burada yaşamış; günümüzde Maison de Victor Hugo müzesi olarak ziyarete açıktır.
Katalog bilgileri (yaklaşık):
Michel: TG 1215 (50 F) ve 1216 (60 F hava postası)
Yvert: 892 + PA 309
Scott: 952 + C305
Basım tarihi: 26 Şubat 1977
Perforasyon: 13 x 14

Konu: Fransız yazar Victor Hugo (Lehçe: Wiktor Hugo)
Yıllar: 1802–1885
Nominal değer: 90 groszy (GR)
Yıl: 1952 (1 Eylül 1952’de basıldı)
Sebep: Victor Hugo’nun doğumunun 150. yılı anısına basılmış hatıra pulu
Tasarımcı: Edward Konecki
Gravür: Czesław Słania (dünyaca ünlü Polonyalı gravür ustası)
Baskı tekniği: Çelik gravür (staloryt)
Renk: Mor-kahverengi / sepya tonlarında
Katalog numaraları:
Polonya (Fischer / KZP): 635
Scott: 559
Michel: 774
Tiraj: Yaklaşık 1.031.000 adet

Ülke: Fransa (RF – République Française)
Konu: Victor Hugo (1802-1885) – Fransız şair, romancı, tiyatro yazarı ve politikacı. Sefiller (Les Misérables) ve Notre-Dame’ın Kamburu (Notre-Dame de Paris) gibi eserlerin yazarı.
Yıl: 1935 (20 Mayıs 1935’te satışa çıktı)
Amaç: Victor Hugo’nun ölümünün 50. yılı anısına basıldı (1885’te vefat etmişti).
Yüz değeri: 1 franc 25 centimes (1f25)
Renk: Lilas-rose (leylak pembesi / magenta)
Basım tekniği: Taille-douce (oyma baskı / recess)
Desen ve gravür: Achille Ouvré (pulun sağ alt köşesinde “ouvré” imzası görülüyor)
Katalog numaraları:
Yvert & Tellier: n° 304
Scott: 303
Michel: 300
Basım adedi: 5.000.000 adet

Ülke: Fransa (RF – République Française)
Yıl: 1933 (11 Aralık’ta satışa sunuldu)
Yüz değeri: 1,25 Frank (1F25)
Renk: Lilas-rose (lila-pembe / morumsu pembe)
Katalog numarası: Yvert & Tellier n° 293
Tasarımcı ve gravürcü: Jules Piel (altta “PIEL” yazısı bu yüzden var)
Baskı tekniği: Tipografi (typography)
Diş: 14 x 13½
Konu: Fransız edebiyatının en büyük isimlerinden Victor Hugo (1802–1885) portresi. Les Misérables, Notre-Dame de Paris, Hernani gibi eserlerin yazarıdır.
Bu pul, 1933’te çıkarılan “Ünlü Kişiler / Célébrités” serisinin bir parçasıdır (aynı seride Aristide Briand ve Paul Doumer pulları da vardır). 1935’te Hugo’nun ölümünün 50. yılı için Achille Ouvré imzalı başka bir 1,25 Franklık versiyon (Yvert 304) daha basılmıştır; o versiyonda “PIEL” yazısı yoktur.

Ülke: Vietnam (Việt Nam)
Konu: Victor Hugo’nun doğumunun 200. yılı
(KỶ NIỆM 200 NĂM NGÀY SINH VICTOR HUGO – 26/02/1802 – 26/02/2002)
Nominal değer: 1000 đồng
Basım tarihi: 26 Şubat 2002
Desen: Sağda Victor Hugo’nun portresi, solda Eugène Delacroix’nın ünlü La Liberté guidant le peuple (Halkı Yönlendiren Özgürlük) tablosundan bir sahne.
Tasarımcı: L. Tuấn (sol altta “L.TUÁN 2002” yazıyor)
Katalog bilgisi: WNS VN019.02 / StampWorld No. 2362
Görsel Detay
Pulun sol tarafında Fransız Devrimi’ni simgeleyen kadın figürü (Özgürlük) bayrak tutarken, sağ tarafta olgun yaştaki Victor Hugo’nun klasik portresi yer alıyor. “BƯU CHÍNH” (Posta) yazısı dikey olarak sağ kenarda duruyor.