Algılanan Keyif ve Satın Alma
Keyif kelimesi TDK sözlüğünde aratıldığında 7 farklı anlam çıkmaktadır. Keyif kelimesinin ilk anlamı vücut esenliği ve sağlık olarak verilmiştir. Keyif kelimesinin ikinci anlamı canlılık, tasasızlık ve iç rahatlığı olarak verilmiştir. Keyif kelimesinin üçüncü karşılığı rahat, huzur ve afiyet olarak verilmiştir. Keyif kelimesinin dördüncü karşılığı istek, heves ve zevk olarak verilmiştir.
Keyif kelimesinin beşinci karşılığı alkollü içki ve başka uyuşturucu maddeler kullanıldığında insanda görülen durum olarak verilmiştir. Keyif kelimesinin altıncı karşılığı yolsuz ve kural dışı istek olarak verilmiştir. Keyif kelimesinin son karşılığı argo anlam esrar olarak verilmiştir.
Keyif Almak Ne Demek?
Keyif almak, fiili yapılan işten hoşlanmak anlamında kullanılmaktadır. Keyif almak fiili zevk duymak ve eğlenmek anlamlarında da kullanılmaktadır.
Algılanan Keyif ve Satın Alma
Tüketiciler satın aldığı ürünlerden sadece yarar sağlamak için alışveriş yapmamaktadır. Alışveriş yapma deneyimini bir zevk olarak görebilmekte ve bu zevki tatmin içinde alışveriş yapmaktadır. Keyif için tüketim; kişinin ürünlere yönelik, duygusal deneyiminin değişik görünümleri olarak tanımlanmaktadır. (Benli, 2013:56) Tatlar, sesler, kokular, bakışlar ve dokunmaya ilişkin olan ve kişinin kendini tanımlaması için kullandığı tercihler keyif için tüketimin temel unsurlarıdır Ürünler, özel bir takım duygular ile ilişkilendirildiğinde, duyguları rahatlattığında ya da duyguların devamını sağladığında faydacı bir anlam kazanırlar.
Keyif İçin Alışveriş Nedenleri
Macera için alışveriş: Bu sınıfta uyarılma, macera ve farklı bir dünyada olma duygusu gibi anlamları içinde barından alışverişler bulunmaktadır. Pek çok tüketici, alışverişe tamamen bir heyecan veya macera için gittiğini ifade etmektedir. Bu tip tüketim davranışında alışveriş deneyimi daha çok macera, heyecan, kışkırtma ve heyecan verici görünüm, koku ve sesi olan farklı bir dünya şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tip alışveriş yapan tüketiciler, alışveriş merkezine gittiklerinde kendilerini akıntıya kapılmış gibi hissettiklerini ve zamanın nasıl geçtiğinin farkında olmadıklarını ifade etmektedirler ( Köker ve Maden, 2012:100).
Sosyalleşmek için alışveriş: Bu boyuttaki alışveriş davranışı, arkadaş ve aile ile alışverişten hoşlanma, onlarla bir arada bulunma, sosyalleşme veya alışveriş yaparken diğer insanlarla bağlantı kurmayı ifade etmektedir. Bu anlamdaki alışverişte tüketiciler, arkadaş ve aile ile alışverişe gitmenin, onlarla vakit geçirme yolu olduğunu ifade etmektedirler (Benli, 2013:58).
Rahatlamak için alışveriş: Rahatlamak için yapılan alışveriş, stresten kurtulmak, olumsuz ruh halini azaltmak ve bir tür özel terapi gibi anlamları içinde barındırmaktadır. Bazı tüketiciler, günlük hayatın verdiği stresten kurtulmak, kafasını başka şeylerle meşgul etmek amacıyla alışverişe çıkmaktadır. (Arnold ve Reynolds, 2003:81). https://scispace.com/pdf/12-18-yas-arasi-genclerin-hedonik-tuketim-davranislarinin-23k7urlyt1.pdf
Fikir edinmek için alışveriş: Bu gruptaki alışverişler, yeni trend ve modaları takip etmek, yeni ürün ve gelişmelerden haberdar olmak için yapılan alışverişlerdir. Belirli bir satın alma ihtiyacı veya kararı olmaksızın sadece bilgi toplama amacıyla yapılan bu alışverişte, kişiler alışverişi bir tür eğlence ya da boş vakit değerlendirme yolu olarak kullanmaktadırlar.( https://scispace.com/pdf/12-18-yas-arasi-genclerin-hedonik-tuketim-davranislarinin-23k7urlyt1.pdf)
Başkalarını mutlu etmek için alışveriş: Kişilerin bir başkası için alışveriş yaparken yaşadıkları keyfi ve olumlu düşünceleri içermektedir. Çoğu insan sevdiği, değer verdiği insanlar için alışveriş yaptıkları zamanlarda kendilerini mutlu hissetmektedir. Bu yönüyle bazı kişiler açısından, aileleri ve arkadaşları için alışveriş yapmak çok önemli olmakta ve bu alışveriş kişilerin kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlayabilmektedir. Bazı zamanlarda, sevilen bir insan için mükemmel hediyeyi bulmak büyük bir haz sağlayabilmektedir. Bu duygu özellikle kadınların satın alma davranışlarında görülmektedir. Tamamı olmasa bile bazı kadın tüketiciler alışverişi, sevgilerini ya da aşklarını ifade etmenin bir yolu olarak gördüklerini ifade etmişlerdir. (Benli, 2013:59). https://scispace.com/pdf/12-18-yas-arasi-genclerin-hedonik-tuketim-davranislarinin-23k7urlyt1.pdf
Değer elde etmek için alışveriş: Son grupta yer alan boyutta alışveriş daha çok indirimleri takip etme, pazarlık yapma gibi anlamlarıyla önem kazanmaktadır. Bu boyutta yer alan tüketiciler, ucuzluk dönemlerini beklemek, indirimleri takip etmek ve kelepir malları bulmak amacıyla alışveriş yapmakta ve bu alışverişten büyük bir haz duymaktadırlar. Bu haz iki yönlü olabilmektedir. Bunlardan ilki, kişinin en iyi ürünü, en uygun fiyatla alması nedeniyle kendisini akıllı bir tüketici olarak görmenin sağladığı hazdır. Diğer yandan, bazı insanlar piyasa bilgileri ile kendilerinden gurur duyarlar. En güzel ve ucuz ürünün satışının, nerede olduğunu, kaça olduğunu etrafındaki kişilere aktarmak oldukça haz verici bir doyum sağlayabilmektedir. (Arnold ve Reynolds, 2003:81).
Aşağıdaki ölçeği inceleyiniz ve maddelerdeki ifadeleri , alış-veriş yama nedenlerinizi değerlendiriniz.Evet, bazen, hayır.
1: Macera Arayışı ve Rahatlamak için Alışveriş Yapma
Benim için alışveriş coşku verici bir olaydır.
Bana göre alışveriş bir maceradır.
Alışveriş yapmak bana her zaman için ilgi çekici gelmiştir.
Alışverişe çıktığım zaman kendimi başka bir dünyada ve çok güçlü hissederim.
Moralim bozuk olduğunda alışverişe çıkmak kendimi daha iyi hissetmemi sağlar.
Bana göre alışveriş en iyi stres atma yöntemidir.
2: Fikir Edinmek İçin Alışveriş Yapma
Alışverişe son modayı takip etmek için çıkarım.
Kendimi mutlu etmek istediğimde alışverişe çıkarım.
Mecbur olmasam da alışverişe çıkarım.
Alışverişe piyasadaki en son ürünleri görmek için çıkarım
3: Yarış Heyecanı
Alışverişe indirim zamanlarının avantajlarından faydalanmak için giderim.
Alışverişe çoğunlukla indirim zamanlarında çıkarım.
Alışverişe çıktığımda indirimli ürünleri arayıp bulmak hoşuma gider
Alışverişe en son eğilim ve tercihlerden haberdar olmak için çıkarım.
4: Sosyal Amaçlı Alışveriş Yapma
Alışverişe ailemle ya da arkadaşlarımla etkileşimde bulunmak, sosyalleşmek için giderim.
Bana göre tanıdıklarla alışverişe çıkmak onlarla eğlenceli vakit geçirmek için bir fırsattır.
5: Başkaları için Alışveriş Yapma
Hediye alırken mükemmeli bulmak için zaman ve çaba harcamaktan çok hoşlanırım.
Ailem ve arkadaşlarım için alışveriş yapmaktan zevk alırım.
Alışverişte anlık davranabilmekle güzel vakit geçiririm.
Kaynakça
Arnold, M.J. ve Reynolds, K.E. (2003). Hedonic Shopping Motivations, Journal of Retailing,Vol.79, s.80-81
Benli, M. (2013). Genç Tüketiciler Açısından Hedonik-Faydacı Satın Alma Davranışının Marka İmajı, Kişiliği Ve Güveni Açısından İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, SBE.
Karabulut , S. (2016)istanbul Yeni Teknolojide Algılanan Fayda, Algılanan Keyif, Satın Alma Niyeti ve Alışkanlıklar: gsm sektöründe bir uygulama Yüksek Lisans Tezi, Arel Üniversitesi
Köker, N.E. ve Maden, D. (2012). Hazcı ve Faydacı Tüketim Bağlamında Tüketicinin Ürün Temelli Yenilikçiliği Algılaması: Amprik Bir Araştırma, İşletme Araştırmaları Dergisi. Cilt.4,Sayı.2,(2012), s.100.