Kategori: Tarih

Üstün ama düşman Batı – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Türk milli kimliği, Batı’yı ulaşılması gereken, kıskançlıkla izlenen bir model olarak görürken, onu bir türlü aşamayacağını bilmenin getirdiği bir rahatsızlık duygusuyla oluşmaya başladı. Osmanlı geçmişinin reddedilmesiyle açılışı yapılan Cumhuriyet döneminde ülkenin kültürel ve politik örgütlenmesini yürüten ‘eski İttihatçı, yeni Kemalist’ asker ve sivil kadrolar Osmanlı İmparatorluğu’nun okullarında aldıkları ‘pozitivist’ eğitim dolayısıyla modernleşme ve Batılılaşma yanlısıydı.

okumak için tıklayınız

‘Korkunç’ İvan ve ‘Muhteşem’ Süleyman’dan bugüne – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Osmanlıların 1711’de Prut’da elde ettiği avantaj, resmi tarihçilerimize göre ‘Baltacı Mehmed Paşa’nın Çariçe I. Katerina’ya zaafı yüzünden’ (!) kaybedildi, ardından yenilgiler çorap söküğü gibi geldi. Suriye konusunda sürekli ‘önümüzü kestiği için’ kızgın olduğumuz (!) Ruslar, 10. yüzyılın sonlarında Hıristiyanlığı kabul etmiş bir Slav boyu. Ruslar ilk siyasi örgütlenmelerini ‘knezlik’ (prenslik) şeklinde yapmışlardı. 10. yüzyılda Kiev

okumak için tıklayınız

Özerklik açıklaması yapmak suç mudur? – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Dünya pratiği gösteriyor ki, demokratikleşme, gerek ulus-devletlerin içindeki tansiyonu düşürdüğü için, gerekse uluslararası sistemin ayrılıkçı taleplere desteğini engellediği için ulus-devletlerin bütünlüğünün en büyük garantisi Geçtiğimiz haftalarda HDP’li bazı belediye başkanlarının özerklik açıklamalarıyla birlikte ‘ulusların/halkların kendi kaderlerini/geleceklerini tayin hakkı’ (kısaca KKTH) diye Türkçeleştirilmiş bir uluslararası hukuk kavramı olan ‘self-determinasyon’ kavramı çok sık telaffuz edilir oldu. İlk

okumak için tıklayınız

Ulusların kendi kaderini tayin hakkı ve Kürtler – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Günümüzün ulus-devlet sistemi, Avrupa’yı asırlarca esir alan din ve mezhep savaşlarına son veren 1648 Westphalia (Vestfalya) Antlaşması’yla başlayan çok uzun bir sürecin ürünü. ‘Self determinasyon hakkı’ ya da Türkçeye geçtiği şekliyle ulusların ‘kendi kaderini tayin hakkı’ (bundan böyle kısaca KKTH diyeceğim) ilk kez, o güne dek Britanya Krallığı’na bağlı olan 13 koloninin duruşunu özetleyen 1776

okumak için tıklayınız

1919 Erzurum ve Sivas kongrelerinde Kürtler – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Erzurum, Sivas kongrelerinde ve TBMM’de Kürtler vardı, dolayısıyla Kürtler uluslararası sözleşmelerde dile getirilen kendi kaderini tayin hakkını Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşama yönünde kullandılar” demek mümkün mü? Geçen hafta 1919-1920 Sevr sürecinde, çeşitli Kürt çevrelerinin izlediği siyasaları anlatmıştım. Bu yazıda eksik kalan parçayı da şimdi tamamlıyorum. Bu parça, bugün Türk milliyetçilerinin, ‘Kürtler Erzurum ve Sivas kongrelerine ve

okumak için tıklayınız

Bediüzzaman efsanesi, Said-i Nursi gerçeği – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Emrah Cilasun, Mücahit Bilici’nin Said Nursi ile ilgili yazısına bir mektup yazarak yanıt verdi. Emrah Cilasun’un değinmediği konuları ‘Ayşe Hür’ün notu’ ibaresiyle Cilasun’un metnine ekledim. İşte Said-i Nursi gerçeği… Mücahit Bilici, 6 Ocak 2016 tarihli Yeni Yüzyıl’da “Said Nursi’ye Hitler çamuru bulaştırmak”  başlıklı  yazısında, geçen haftaki “İslamcıların  ve  sağ  muhafazakârların  Hitler  sevdası” yazımda, Said Nursi,

okumak için tıklayınız

1919-1920 Sevr sürecinde Kürtler – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Aradan 95 yıl geçtiği halde, Türkiye’de sağcısından solcusuna, milliyetçisinden İslamcısına pek çok kesimin hala ‘Sevr masada’ demesi tarihin tekrar edeceğine dair kadim inanışla açıklanabilir Son günlerde “Sykes-Picot ve Lozan çöktü, Sevr yeniden masada” türü başlıklar etrafında ateşli tartışmalar dönüyor çeşitli mecralarda. Sykes-Picot Antlaşması hakkında Radikal’de (okumak için tıklayın) kısa adıyla Sevr, uzun adıyla Sevr Barış

okumak için tıklayınız

Meğerse Suriye’de Türkmenler yaşarmış! – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Hatay’da durdurulan TIR etrafında dönenler, hem Türkiye’yi bir demokratik hukuk devletine hem de Ortadoğu’da barışı inşa eden bir ülkeye dönüştürme görevinin durduğunu gösteriyor. Hatay’da Suriye’ye yasadışı yollarla silah ve mühimmat taşıdığı yolundaki ihbar üzerine durdurulan fakat ancak korsan devletlerde yaşanacak türden bir hukuk ihlali ile devletin savcıları tarafından aranması yine devletin valisi tarafından engellenen TIR’ın,

okumak için tıklayınız

Musul’u neden ve kaça sattık? – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Mustafa Kemal, başından beri Musul’un Misak-ı Milli sınırları içinde olmadığının farkındaydı. Ancak Kürtleri Milli Mücadele’ye katılmaya razı etmek için Musul’u kurtarma hedefini canlı tutmak gerektiğini biliyordu. Sonunda İngilizler’le 500 bin Pound’a anlaşıldı. Ne zaman Ortadoğu’da karışıklık çıksa, Türkiye’de birileri fırsattan istifade ederek Misak-ı Milli sınırları içinde olduğu halde, uluslararası komplolarla yitirildiğine inanılan Musul’u geri almak

okumak için tıklayınız

1916 Sykes-Picot Anlaşması ‘suçlu’ mu, ‘günah keçisi’ mi? Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ortadoğu tarihini 1916’dan başlatmak (veya tarihi 1916’da dondurmak), Ortadoğu’yu Batılıların kuklası gibi tarif etmek, Ortadoğu’daki tüm çatışmaların etnik, dinsel, dilsel, aşiretsel gruplar arasında olduğunu iddia etmek tipik şarkiyatçı yaklaşımlardır Son aylarda sık sık Ortadoğu’nun içinde bulunduğu durumun bölgedeki devletlerin sınırlarını otel odalarında, cetvelle çizen Büyük Devletler’in ve onların temsilcilerinin hazırladığı 1916 tarihli Sykes-Picot Anlaşması’nın sonucu

okumak için tıklayınız

Atatürk diplomasisinin başarı öyküsü: Hatay’ın ilhakı – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Suriye-Türkiye gerilimi ilk değil. Hatay’ın, 1939’da Türkiye’ye katılması iki ülkenin arasını uzun süre açmıştı. Geçen hafta, Osmanlı İmparatorluğu döneminde milliyetçi hezeyanlarla girilen ancak sonunda büyük kayıplarla biten savaşlara değinmiştim. Cumhuriyet döneminde Kore’ye asker göndermeyi ve Kıbrıs çıkartmasını saymazsak, ciddi bir savaşa girilmediği ve toprak kaybedilmediği gibi siyasi, askeri ve diplomatik manevralarla Hatay, resmi tarih terminolojisi

okumak için tıklayınız

İsrail’in kuruluş, Filistin devletinin kurulamayış hikâyesi – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

İsrail’in Gazze’den yıl boyu atılan füzelere tepki olarak başlattığı Bulut Sütunu operasyonu neyse ki ateşkesle bitti… İsrail’in kuruluş, Filistin devletinin kurulamayış hikâyesi İsrail’in Gazze’den yıl boyu atılan füzelere tepki olarak başlattığı Bulut Sütunu operasyonu neyse ki ateşkesle bitti. Bu gerilim sırasında sosyal medyada İsrail-Filistin sorunu üzerine öyle şeyler duydum ki, bu haftaki yazımı, başlıktaki konuya

okumak için tıklayınız

Sonsuzluğun Tarihi – Jorge Luis Borges

tarihinde gönderilmiş tarafından

Sonsuzluğun Tarihi, edebiyatın, felsefenin ve çevirinin kadim sorunlarını Borges bilgeliğinin süzgecinden geçiren, çarpıcı bir anlatı. Sonsuzluğun bir tarihi varsa bile o tarihi yazma çabasının beyhudeliğini en iyi Borges gösterebilir. Sonsuzluğun Tarihi’nde Borges, bu kez ironi yüklü diliyle düşünce dünyasının bildik doğrularını ters yüz ediyor. Nietzsche’ye atfedilen bengi dönüş teorisinin aslında ona ait olmayabileceğini, Binbir Gece

okumak için tıklayınız

Alçaklığın Evrensel Tarihi – Jorge Luis Borges

tarihinde gönderilmiş tarafından

Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi’nde kadim masalları ve gerçek yaşamöykülerini çarpıtarak yeniden anlatırken, insanlığa dair zamanı ve sınırları aşan tespitlerde bulunuyor. Alçaklığın Evrensel Tarihi, Jorge Luis Borges’in 1930’larda Arjantin’de çok satan Critica gazetesinin pazar ekine yazdığı yazıları bir araya getiriyor. Gerçek ile hayalin birleştiği bu yazılarda, Borges kurmacanın olgulardan daha gerçek, daha inanılır olduğunu gösteriyor. Okuru

okumak için tıklayınız

Dünya – Tarihinin Sınırında Tarih, Ranajit Guha

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Dünya Tarihinin Sınırında Tarih (History at the Limit of World-History), Batı tarih anlayışının eleştirel çözümlemesine yeni düşünceler getiren bir kitap. En yetkin kavram ve ifadelerinin Hegel’de bulunduğu Avrupa merkezli tarih anlayışının, çözümlenmesi niteliğinde. Hegel şöyle diyordu: “Tarihin olması için bir devletin ve bir yazının olması gerekir. Ancak devlet yazar tarihi ve devletin tarihi yazılır ancak;

okumak için tıklayınız