Kategori: Tarih

Türk Ulusal Kimliği ve Ermeni Sorunu – Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

İletişim Yayınları Akçam’ın bu araştırmasıyla, onyılların en köklü tabularından birine el atıyor. Bir ortak tarih oluşturacak kadar uzun süre birarada yaşamış halkların karşılıklı boğazlaşması ve devlet politikalarıyla tahrik edilen hasımlaşmanın nedenlerinin, mekanizmalarının ele alındığı kitapta, 20. yüzyıl başının kanlı olayları, Türk ulusal kimliğinin oluşma sürecinin özellikleriyle bağlantılı olarak ilk kez inceleme konusu yapılıyor. KÜNYE Türk

okumak için tıklayınız

‘Ermeni Meselesi Hallolunmuştur’ – Osmanlı Belgelerine Göre Savaş Yıllarında Ermenilere Yönelik Politikalar – Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

İttihat ve Terakki, Balkan Savaşları ertesinde içine düşülen ve adım adım bütün ülkeye yayılan köşeye sıkışmış olma duygusuna, Anadolu topraklarının, gayrimüslim unsurlardan arındırılarak Türkleştirilmesi ile cevap verdi. Sadece iktisadi hayatın değil, sosyal ilişkilerin ve giderek ülkenin etnik bileşiminin de “homojenleştirilmesi” anlayışı, sistemli bir politika olarak hayata geçirildi. Birinci Dünya Savaşı, uygulanan bu politikalardaki en önemli

okumak için tıklayınız

Kanunların Ruhu – Emval-i Metruke Kanunlarında Soykırımın İzini Sürmek – Taner Akçam, Ümit Kurt

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Beni kolumdan tut, köyümden dışarı at, malımı mülkümü de sonra sat, bu hiçbir vakitte caiz değildir. Bunu ne Osmanlı vicdanı kabul eder ne de kanun.”  Ahmet Rıza Osmanlı Ermenilerinin 1915’te yaşadıkları büyük felaket sadece insanların hayatlarına mal olmadı. Geride onların Anadolu’daki varlıklarının simgesi, kültürlerinin izi olan pek çok emlakın da kalmasına sebep oldu. Ermeni mallarının

okumak için tıklayınız

Siyasi Kültürümüzde Zulüm ve İşkence – Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

Şiddet ve zor kullanımını, işkenceyi kayıtsız şartsız reddeden bir siyasî-toplumsal kültür geliştiremediğimiz ortada. Kendini sağda veya solda tanımlayanlarımızın büyük çoğunluğu, işkenceye varan zor kullanımını belli gerekçelerle meşru görebiliyor. Bu ülke insanlarının yaklaşık yüz yıldır yaşadığı trajik tarih, “Cumhuriyet”e, “demokrasi”ye geçişler, yeniden geçişler… bu zihniyeti sorgulamayı sağlayacak bir atmosfer aratmaya yetmedi. Her dönemde, özellikle “demokrasi”nin kesintiye

okumak için tıklayınız

Soykırımdan Kurtulanlar Halep Kurtarma Evi Yetimleri – Dicle Akar, Matthias Bjørnlund, Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

Elinizdeki kitap Ermeni Soykırımı sırasında hayatta bırakılan Ermeni kadın ve çocukların 1918’den sonra kapatıldıkları evlerden kurtarılmalarını ele alıyor. Milletler Cemiyeti, 1921 yılında bu kadın ve çocukların bulunması ve yeniden hayata kazandırılmaları için Halep Kurtarma Evi’ni kurdu. Kurtarma Evi’ne gelen 1.700 civarında çocuk ve kadının kaydı tutuldu. Hayatta kalmayı başaran bu insanlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun hemen her

okumak için tıklayınız

Naim Efendi’nin Hatıratı ve Talat Paşa Telgrafları – Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

Osmanlı Ermenilerinin yok edilmesine dair tartışmalarda, imha kastını haiz merkezî bir planın olmadığı, Ermenilerin ölümüne sebep olan olayların rastlantılara dayandığı tezi, resmî görüş olarak yıllardır işlenir. Resmî görüşün doğru olduğunu ispat etmeye çalışanların en önemli uğraşlarından birisi, Ermenilerin imhasının merkezî kararlar neticesinde gerçekleştiğini gösterir hatırat ya da belgelerin sahte ya da üretilmiş olduklarını ispat etmeye

okumak için tıklayınız

Ermenilerin Zorla Müslümanlaştırılması – Taner Akçam

tarihinde gönderilmiş tarafından

Türkiye’de Ermeni soykırımını tartışmayı zorlaştıran, yok farz edilen, yapısal ve inşa edilmiş çeşitli engeller var. Sessizlik, inkâr ve asimilasyon bu engellerin jenerik isimleri olarak telaffuz edilebilir. Taner Akçam, Ermenilerin Zorla Müslümanlaştırılması’nda bir araya getirilen makalelerinde bu engelleri çeşitli örnekleri ile tartışıyor. Kitapta yer alan ilk makalede Akçam, Ermeni soykırımı meselesiyle neden ve nasıl ilgilenmeye başladığını,

okumak için tıklayınız

Osmanlı Tarihinin Maddesi – Hikmet Kıvılcımlı

tarihinde gönderilmiş tarafından

Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın siyasal kimliği, kuramsal ve yöntemsel pozisyonu nedeniyle (Ümit Hassan bir istisna) gerek Batı’dan, gerekse de Türkiye’den Osmanlı tarihçileri tarafından göz ardı edilen ya da görmezden gelinen Osmanlı Tarihinin Maddesi, tarihe yaklaşımı, olguları ele alış biçimi, yöntemi ve ruhuyla öncü bir yapıttır. Eser, aynı zamanda Türkiye’de sosyalist düşüncenin özgün yapıtlarından biridir. Engin bilgi

okumak için tıklayınız

Dünyada basılan ilk korsan kitap hangisidir?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Popüler tarih dergisi NTV Tarih, 2009 Mart sayısında dünyada ilk basılan korsan kitabı sayfalarına taşıdı. İstanbul’un ilk basılı resimlerinin de bulunduğu kitap zamanında büyük ilgi gördü ve dört sene sonra 1497’de korsan baskısı yapıldı. Orijinalinden daha küçük ebatta basılan kitap, tarihte bilinen ilk korsan veya taklit kitap. Nürnberg’de yaşayan Alman uyruklu tıp doktoru Hartmann Schedel

okumak için tıklayınız

Bayrak, kırmızı, hilal ve yıldız

tarihinde gönderilmiş tarafından

Günümüzde kullanılan ‘Türkiye Cumhuriyeti Bayrağı’na en yakın şeklin III. Selim Dönemi’nde (1789-1808) çıkarılan bir fermanla başladığı biliniyordu yakın zamana kadar. Ancak 16. Yüzyıl Osmanlı minyatürleri üzerine yüksek lisans tezi hazırlayan Elif Şahintürk’e göre, III. Selim Dönemi, sadece berat, ferman, sikke, mezar taşı, kitabe, bayrak gibi unsurlarda ay ve yıldızın birlikte kullanımının sıklaştığı bir dönem. Yoksa hilal

okumak için tıklayınız

Sebzelerin Efsanevi Tarihi – Evelyne Bloch-Dano

tarihinde gönderilmiş tarafından

Burun kıvırdığımız ya da bayıldığımız, tezgâhlarda bakıp geçtiğimiz ya da biçimlerine hayran olduğumuz, renklerine vurulduğumuz ya da kokularından nefret ettiğimiz sebzeler. Lahana, havuç, bezelye, domates, fasulye, balkabağı, enginar ve daha başkaları… Yazdığı biyografilerle dikkat çeken Evelyne Bloch-Dano bu kez sebzelerin biyografı olmaya soyunuyor: Sebzelerin pek bilinmeyen ya da önemsenmeyen öykülerini, kıtalar arasında yaptıkları uzun yolculukları,

okumak için tıklayınız

“Kimdir Bu Lazlar?” Laz Kimliği ve Sanal Mekânda Lazca

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Özellikle Kâzım Koyuncu’dan sonra Lazca etnik müzik olmaktan çıkmış çok daha geniş bir kitleye hitap eder olmuştur. (…) Lazca kültür aktivizmi genişledikçe Lazca müzik yöresellikten çıkarak aktivizm ile popülerleşen iyiden iyiye kimlik kurucu bir rol üstlenmeye başlamıştır. (…) Müzik ve dansın yaygınlaşan ve gittikçe daha geniş kesimlerce kabul gören Lazlık etnikliğinin performansları olarak algılanışı sosyal

okumak için tıklayınız

Paskalya’nın Tarihi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Üç parça hamurun örülmesiyle yapılan Paskalya çöreğinin ve hatta pastanelerde gördüğünüz üç parçadan oluşan dev çatalların hep sembolik anlamları var. Hepsi dini göndermeler içeriyor. Ama paskalya adetleri hristiyanlık öncesine dayanıyor. Paskalya’nın kutlandığı tarihler, Pagan tanrılarından Babilli İştar’ın, doğaya bereketi ve uyanışı getirdiği tarihlerle aynı zamana rastlıyor. Onun sembolü olan tavşan da yapılan kutlamaların önemli bir

okumak için tıklayınız

Hormonların Gücü – Hayatımızdaki Hemen Her Şeyi Kontrol Eden Salgıların Tarihi – Randi Hutter Epstein

tarihinde gönderilmiş tarafından

Hormonlar nasıl keşfedildi? Bu keşif tıp tarihi için neden bir dönüm noktasıydı? Öncesinde hormon bozuklukları olan insanlar neler yaşıyordu? Hormonları kontrol ederek bedenlerimize hükmetme çabalarımız ne gibi zaferler ve hüsranlarla sonuçlandı? Cinsiyet hormonları hakkında öğrendiklerimiz, cinsel kimliklerimize dair görüşlerimizi nasıl değiştirdi? Son araştırmalar ileri yaştaki erkek ve kadınların rağbet ettiği hormon takviye ve tedavileri hakkında

okumak için tıklayınız

Ayşe Hür: ‘İspanyol gribi Osmanlı’ya üç aşamada gelip vurmuştu’

tarihinde gönderilmiş tarafından

1918-22 arasında dünyayı kasıp kavuran, en az 20 milyon kişinin ölümüne sebep olan İspanyol gribi, bir savaştan ötekine sürüklenen Anadolu ve Trakya’yı nasıl etkiledi? Mustafa Kemal ve Vahdettin gerçekten de bu hastalığa yakalandılar mı? Anadolu’da hangi vilayetlerde büyük zayiat görüldü? Tarihçi Ayşe Hür anlatıyor.

okumak için tıklayınız

Malatya Ermenileri – Coğrafya, Tarih, Etnografya – Arşag Alboyacıyan

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ermenilerin Anadolu coğrafyasında yaşadığı yörelerin tarihi üzerine hazırladığı monografileriyle tanınan Arşag Alboyacıyan’ın Türkçeye çevrilen bu ilk eseri, Malatya ve çevresinin en eski zamanlardan 20. yüzyıl başına dek tarihini hayranlık uyandırıcı bir titizlikle ele alıyor. Büyük tarihçi, coğrafya, arkeoloji, kültür, mimari, siyaset, folklor gibi farklı disiplinlerin sağladığı bilgiler ışığında, yörenin olabilecek en derinlemesine hikâyesini koyuyor ortaya.

okumak için tıklayınız

Roma’nın çöküşünün ardındaki iklim değişikliği ve hastalıklar

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Roma’nın yükseliş ve çöküş döngüsünde, bugün bizim medeniyetimiz nerede” sorusu ile her tarihçi bir gün karşılaşır. Tarihçiler geçmişin bu şekilde ele alınmasından sıkıntı duyabilir ama tarih tekerrür etmemesine ve ahlak dersleri ile dolu olmamasına rağmen, insan olmanın ne anlama geldiğine ve toplumlarımızın ne kadar kırılgan olduğuna ilişkin algımızı yine de derinleştirebilir. İkinci yüzyılın ortasında Romalılar,

okumak için tıklayınız

Dünyayı değiştiren salgın: İspanyol gribinin 5 ilginç etkisi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Birinci Dünya Savaşı’nın yaralarının sarılmaya çalışıldığı bir dönemde yaşandı İspanyol gribi salgını. Bu salgın 20. yüzyılda dünyayı değiştiren izler bıraktı. 1918’deki grip salgınıyla ilgili ayrıntılar bugün çok daha net ortaya çıktığı halde tamamlanmış bir süreç değil. 2005’te Ann Reid ile birlikte İspanyol gribine yol açan virüsün gen dizilimini bulan Amerikalı bulaşıcı hastalıklar uzmanı Jeffery Taubenberger

okumak için tıklayınız

Amerika kıtasının asıl fatihleri mikroplardır

tarihinde gönderilmiş tarafından

Üç Amerika Asya’ya çok benzer biçimde, 80 ilâ 100 milyon insanla dolu karmaşık bir dünya oluşturuyordu; nüfusun toplamı, insan türünün o zaman dünya üzerindeki sayısının dörtte biri ile beşte biri arasındaydı. 1500’de Amerika kıtasındaki en güçlü siyasi oluşumlar Aztek İmparatorluğu, Meksika olarak bilinen kent birleşiminin hâkim olduğu Aztek İmparatorluğu ile And Dağları ve Pasifik sahili

okumak için tıklayınız

Osmanlı İstanbulu’nda Asayiş 1879 – 1909 – Noémi Lévy-Aksu

tarihinde gönderilmiş tarafından

Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti olarak İstanbul, kalabalık nüfusunu meydana getiren etnik ve dinî çeşitlilik nedeniyle, asayişi özel ilgi gerektiren bir şehir olagelmiştir. Kamu düzenini sağlamak kadar, sarayı korumak da zor ve çetrefil bir meseledir. Bu zor görevin ifasında, Tanzimat’la birlikte ortadan kalkan yeniçeriler bir yana, resmî alanda bekçilerden polislere, sivil alanda hamallardan kabadayılara, çok çeşitli birimler

okumak için tıklayınız