Dikkat  Eksikliği  Hiperaktivite  Bozukluğu  Bilgi Anketi

Bu araştırmada, öğretmenlerin DEHB konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla, DSM-5 tanı ölçütleri esas alınarak ve literatür taraması doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan 17 maddelik bir bilgi formu kullanıldı. Maddeler DEHB’nin tanı ölçütleri, klinik özellikleri, etiyolojisi, seyri ve tedavi yaklaşımlarını kapsayacak şekilde düzenlendi.

Veri toplama sürecinde katılımcılardan, formdaki her bir madde için “doğru”, “yanlış” veya “fikrim yok” seçeneklerinden kendilerine en uygun olanı işaretlemeleri istendi. Değerlendirme aşamasında; bilimsel doğruluğu olan önermelere “doğru”, literatüre göre yanlış olan önermelere ise “yanlış” cevabını veren katılımcıların tercihleri “doğru yanıt” olarak kabul edildi. Buna karşılık, önermenin tam zıttı yönünde cevap verenler ile fikrim yok seçeneğini işaretleyenler bilgi eksikliği kabul edilerek aynı grupta toplandı. Dolayısıyla analizler, katılımcı yanıtlarının “doğru yanıt” ve “yanlış yanıt / fikrim yok” olmak üzere iki ana kategoride birleştirilmesiyle gerçekleştirildi. Anketin puanlanmasında; doğru kabul edilen yanıtlar 1 puan, yanlış / fikrim yok yanıtları ise 0 puan olarak değerlendirildi. Çalışmanın tanımlayıcı istatistikleri (frekans ve yüzde dağılımları) raporlanırken de bu puanlama sistemi temel alındı. Bu hesaplama yöntemine göre, katılımcıların bilgi formundan alabilecekleri toplam puan 0 ile 17 arasında değişmektedir. Elde edilen toplam puanın yüksek olması, katılımcının DEHB konusundaki bilgi düzeyinin yüksek olduğunu ifade etmektedir.

Aşağıdaki önermeleri

 Doğru yanıt

Yanlış Yanıt

Fikrim Yok

şeklinde yanıtlayın, daha sonra aşağıdaki doğru yanıt anahtarını inceleyip kendi yanıtlarınız ile karşılaştırabilirsiniz.

1. DEHB okul çağındaki çocukların %15’inde görülür .

2. DEHB tanısı için, çocuğun belirtileri 12 yaşından önce başlamalıdır .

3. DEHB’nin üç alt tipi vardır. Dikkatsizlik, Aşırı hareketlilik – dürtüsellik ve Karışık tip.

 4. Okul çağındaki çocuklarda DEHB yaygınlığı kız ve erkeklerde eşittir .

 5. DEHB teşhisi için bir çocuğun okulda ilgili belirtileri göstermesi yeterlidir .

 6. DEHB olan çocuklar sıklıkla yerlerinde duramazlar.

 7. DEHB olan çocuklar görevlerde ya da oyun etkinliklerinde dikkatini sürdürmede güçlük çeker.

 8. DEHB olan çocukların çoğu ilkokul yıllarında zayıf okul performansı gösterir.

 9. Yetişkin yaş grubunda da DEHB tanısının konulması mümkündür.

10. DEHB olan çocukların çoğunda başkalarının eşyasını çalma veya zarar verme geçmişi vardır .

11. DEHB’li çocukların 1. derece biyolojik akrabalarında da (anne, baba) hastalık, genel nüfusa göre daha sık görülmektedir .

12. DEHB nörogelişimsel kaynaklı bir sağlık sorunudur .

13. DEHB’de ilaç tedavisi, okul desteği ve psikoterapi birlikte kullanıldığında daha etkilidir.

 14. DEHB tedavisinde kullanılan ilaçlar bağımlılığa neden olmaz.

 15. Bir çocuk DEHB tanısı aldığında kesinlikle özel eğitim sınıfına yerleştirilmelidir .

16. Öncelikle cezaya odaklanan tedavilerin DEHB semptomlarını azaltmada en etkili yöntem olduğu bilinmektedir .

17. Şiddetli DEHB vakalarında Elektrokonvülsif terapi (yani şok tedavisi) kullanılır.

Geliştirilen bilgi formunda yer alan önermeler ve literatür ışığında belirlenen doğru yanıt anahtarı aşağıda sunulmuştur.

DEHB Bilgi Anketinde Yer Alan Önermeler ve Doğru Yanıtları

1. DEHB okul çağındaki çocukların %15’inde görülür .Yanlış

2. DEHB tanısı için, çocuğun belirtileri 12 yaşından önce başlamalıdır .Doğru

3. DEHB’nin üç alt tipi vardır. Dikkatsizlik, Aşırı hareketlilik-dürtüsellik ve Karışık tip. Doğru

 4. Okul çağındaki çocuklarda DEHB yaygınlığı kız ve erkeklerde eşittir .Yanlış

 5. DEHB teşhisi için bir çocuğun okulda ilgili belirtileri göstermesi yeterlidir .Yanlış

 6. DEHB olan çocuklar sıklıkla yerlerinde duramazlar. Doğru

 7. DEHB olan çocuklar görevlerde ya da oyun etkinliklerinde dikkatini sürdürmede güçlük çeker. Doğru

 8. DEHB olan çocukların çoğu ilkokul yıllarında zayıf okul performansı gösterir. Doğru

 9. Yetişkin yaş grubunda da DEHB tanısının konulması mümkündür. Doğru

10. DEHB olan çocukların çoğunda başkalarının eşyasını çalma veya zarar verme geçmişi vardır .Yanlış

11. DEHB’li çocukların 1. derece biyolojik akrabalarında da (anne, baba) hastalık, genel nüfusa göre daha sık görülmektedir .Doğru

12. DEHB nörogelişimsel kaynaklı bir sağlık sorunudur .Doğru

13. DEHB’de ilaç tedavisi, okul desteği ve psikoterapi birlikte kullanıldığında daha etkilidir. Doğru

 14. DEHB tedavisinde kullanılan ilaçlar bağımlılığa neden olmaz. Doğru

 15. Bir çocuk DEHB tanısı aldığında kesinlikle özel eğitim sınıfına yerleştirilmelidir .Yanlış

16. Öncelikle cezaya odaklanan tedavilerin DEHB semptomlarını azaltmada en etkili yöntem olduğu bilinmektedir .Yanlış

17. Şiddetli DEHB vakalarında Elektrokonvülsif terapi (yani şok tedavisi) kullanılır. Yanlış

Kaynak: Karaca, H. (2026) Öğretmenlerin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Hakkında Yeterlilikleri ve İdealistlik Düzeylerinin İncelenmesi.Uzmanlık Tezi.Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim dalı