Fransızca kökenli “menü”, belirli bir sıraya göre servis edilen yemeklerin, tüketicinin isteğiyle uyumlu olarak satışa sunulmuş veya restoranda sunulan detaylı bir listesidir (Ermağan, 2018). Türk Dil Kurumu’na göre, menünün tanımı “yemek listesi, sofraya getirilecek tüm yemekler ve komut veya seçenek listesi” şeklinde ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2022).
İlk menülerin ne zaman oluşturulduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, tarihi M. Ö. 2500’lü yıllara kadar uzanıyor. Ancak, menülerin Antik Yunan ve Roma dönemlerinde kullanılmaya başlandığı bilinmektedir. Menülerin, insanların özel günlerde yemeklerini düzenlemek ve tercihlerini kolaylaştırmak için yapıldığı düşünülmektedir (Taşpınar, 2011, Aydın,2025).
1541 yılında Fransa’da, Brunswick Dükü Henry’nin katıldığı bir ziyafet sırasında, yemek seçimini elindeki bir kâğıda bakarak yaptığı bildirilmiştir. Bu kâğıtta yemeklerin listesi yer almakta ve Henry’nin bu listeye bakarak tercih yaptığı belirtilmektedir. Bu olay, menülerin tarihsel gelişiminin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. (Lillicrap, 1971, Aydın,2025).
Fransızların başlattığı menü sistemleri, sofra sanatının temeli olarak görülmekte ve yemeklerin sunum sırası, ilgili kartlara göre düzenlenmektedir. Örneğin, soğuk da ara yemekler çorbadan önce, sıcak ara yemekler ise çorbadan sonra yemek için sunulmuştur. .(Sökmen, 2003).
1800’lü yıllarda, menü kültürü Paris’ten tüm Avrupa’ya yayılmış ve klasik menüler modern hale gelmeye başlamıştır (Işın, 2019). İlk menü örneklerine bakıldığında, menü isimlerinin ziyafetlerde sunulan yiyeceklerin adlarıyla hazırlandığı ve konukların yiyecek ve içecek seçimlerinin yapılmadığı görülmüştür. (Aktaş, 2001). 1900’lü yıllarda, ekonomik krizlere rağmen dışarıda yemek yeme alışkanlığının artmasıyla birlikte hazır yemek menüleri yayılmaya başlamış ve konukların seçim yapabileceği menüler geliştirilmiştir (Türksoy, 2015, Aydın,2025).
Menü memnuniyeti, insanların bir kurumun yemek hizmetinde sunulan menüyü nasıl algıladığı, beklentilerinin ne olduğu ve deneyimlerinin sonuçlarına göre belirledikleri genel mutluluk düzeyini temsil etmektedir. Bu mutluluk düzeyi; menüdeki yemeklerin çeşitliliği, tadı, sunumu, hijyen koşulları, besin değeri ve kişisel tercihlerin karşılanıp karşılanmadığı gibi birçok farklı faktörden etkilenmektedir. Menü memnuniyeti, sadece hizmet kalitesinin bir göstergesi olmakla kalmaz, aynı zamanda bireylerin sağlıklı beslenme alışkanlıklarını devam ettirmeleri açısından da vital bir rol oynamaktadır. (Özdemir ve Kutlu, 2016, Aydın,2025).
Menü memnuniyetinin, bireylerin yaşam kalitesi, kurumla olan ilişkileri ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları üzerinde doğrudan bir etkisi olabileceği düşünülmektedir. Özellikle genç bireyler, örneğin öğrenciler üzerinde gerçekleştirilen incelemeler, menü memnuniyetinin, öğün atlama, dışarıda yemek yeme isteği ve akademik başarı ile bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, menü memnuniyeti, yemek hizmetleri sunan kuruluşlarda geri bildirim alma ve hizmet kalitesini arttırma süreçlerinde önemli bir değerlendirme ölçütüdür. Bu sebeple, menü planlarken bireylerin ihtiyaçları ve beklentileri göz önünde bulundurulursa, memnuniyet seviyesinin artmasıyla birlikte hizmetten elde edilen genel tatmin de olumlu şekilde etkilenebilir. (Özdemir ve Kutlu, 2016).
Konu ile ilgili değerlendirme çalışması aşağıdadır.
MENÜ MEMNUNİYETİ BÖLÜMÜ SORULARI
Memnun değilim
Kararsızım
Memnunum
1. Aylık menüdeki yemek çeşitliliği yeterlidir.
2. Günlük menüde yer alan yemeklerin porsiyonları yeterlidir.
3. Menüde yer alan yemekler birbirleriyle uyumludur (renk, kıvam vs).
4. Kurumda hazırlanan menülerin tekrarlanma sıklığı uygundur
. 5. Kurum yemekleri besleyicidir.
6. Menüde yer alan yemeklerin tuz oranı yeterlidir.
7. Günlük menüde yer alan ana yemeklerin (et ve sebze yemekleri) porsiyonu yeterlidir.
8. Günlük menüde yer alan ana yemeklerin (et ve sebze yemekleri) pişme düzeyi uygundur.
9. Günlük menüde yer alan ana yemeklerin (et ve sebze yemekleri) sıcaklığı uygundur.
10. Günlük menüde yer alan ana yemeklerin (et ve sebze yemekleri) görünümü güzeldir.
11. Günlük menüde yer alan ana yemeklerin (et ve sebze yemekleri) lezzeti iyidir.
12. Günlük menüde yer alan pilav, makarna ve börekler lezzetlidir.
13. Günlük menüde yer alan pilav, makarna ve börekler porsiyonu yeterlidir.
14. Günlük menüde yer alan pilav, makarna ve böreklerin pişme düzeyi uygundur
. 15. Günlük menüde yer alan pilav, makarna ve böreklerin görünümü iyidir.
16. Günlük menüde yer alan pilav, makarna ve böreklerin sıcaklığı uygundur.
17. Günlük menüde yer alan yardımcı yemeklerin (pilav, makarna, börek) yağ oranı uygundur.
18. Menüde yer alan çorbaların porsiyonu yeterlidir
. 19. Menüde yer alan çorbaların pişme düzeyi uygundur.
20. Menüde yer alan çorbaların sıcaklığı uygundur.
21. Menüde yer alan çorbaların görünümü iyidir.
22. Menüde yer alan çorbaların lezzeti iyidir.
23. Menüde yer alan salata ve tatlıların porsiyonu yeterlidir.
24. Menüde yer alan salata ve tatlıların görünümü iyidir.
25. Menüde yer alan tatlıların lezzeti iyidir.
26. Menüde yer alan tatlıların pişme düzeyi uygundur.
27. Menüde kullanılan sebzeler ve meyveler tazedir.
28. Yemekhane personeli güler yüzlü ve naziktir.
29. Yemekhane personeli temizlik / hijyen kuralına uymaktadır.
30. Yemek salonları düzenli ve intizamlıdır.
31. Masa, örtü ve sandalyeler ile yemek gereçleri (kaşık, çatal, bıçak, bardak) temizdir.
32. Yemek tepsileri temizdir.
33. Menüdeki kap sayısı yeterlidir.
34. Yemeklerin servis saati uygundur.
MENÜ PERFORMANS ÖLÇÜTÜ/ANKETİ
1.kap
2.kap
3.kap
4. kap
Yemekler
Ana yemek (etli yemek)
Çorba
Pilav Makarna
Tatlı
Meyve
Salata
Turşu
Soru1. Tabaklarınızdaki yemeklerin hepsini bitiriyor musunuz? (daireye alın)
Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet
Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır
Soru 2. Cevabınız “hayır” ise ne kadarını yemediniz? (yana rakam yazın)
1. Hiç 2. ¾ porsiyonunu 3. ½ porsiyonunu 4. ¼ porsiyonunu
Soru 3. Cevabınız “hayır” ise yememe nedeniniz aşağıdakilerden hangisidir? (yana rakam yakın)
1. Tadı, lezzeti güzel değil
2. Yeterince sıcak değil
3. Çok pişmiş
4. Çok yağlı
5. Çok tuzlu
6. Alışık değilim
7. Az pişmiş
8. Çok baharatlı
9. Diğer…………
Kaynakça
Aktaş, A. (2001). Ağırlama ve hizmet işletmelerinde yiyecek ve içecek yönetimi. Ankara: Eren Ofset, 36-38. Aktaş, A. (2011). Ağırlama hizmet işletmelerinde yiyecek ve içecek yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık, 78-85.
Aydın, Ü. (2025) Bir Kamu Kurumunda Çalışanların Gıda Güvencesinin, Menü Memnuniyetleri ve Diyet Kalitesi ile İlişkisinin Değerlendirilmesi .yüksek lisans tezi beslenme ve diyetetik anabilim dalı Gazi Üniversitesi Sağlık bilimleri enstitüsü
Ermağan, U. (2018). Yiyecek ve içecek işletmelerinde menü mühendisliğinin ve fiyatlama yöntemlerinin analizi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 55-66.
Özdemir, L. ve Kutlu, Z. (2016). Üniversite öğrencilerinin yemek hizmetleri memnuniyetlerinin değerlendirilmesi: Bir devlet üniversitesi örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(4), 72–84.
Sökmen, A. (2003). Ağırlama endüstrisinde yiyecek ve içecek yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık, 26-28.
Taşpınar, O. (2011). Menü yönetimi kapsamında menü mühendisliğinin yiyecek-içecek işletmelerine etkilerinin incelenmesi: İstanbul’daki on işletme üzerine bir örnek olay incelemesi. Yüksek Lisans Tezi, Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale, 17-38.
Türksoy, A. (2015). Yiyecek ve içecek işletmeleri yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık, 17- 38.

