Savaşçı ve Şair: José Marti – Derleyen: Orhan Tüleylioğlu

Orhan Tüleylioğlu’nun derlediği ‘Savaşçı ve Şair Josê Marti’, Küba’nın simgesi Josê Marti hakkında yazılanlardan, şiirlerinden ve makalelerinden oluşuyor.

Marti, 1895’te Küba’ya gelerek bağımsızlık mücadelesini başlattı ve bu mücadeleyi ölene kadar sürdürdü. Kitap derlemenin yanı sıra biyografik bir özellik de taşıyor. Kitapta Marti hakkında dokuz yazı yer alıyor. Fidel Castro ve Che Guevara da Marti için yazan isimler arasında. ‘Savaşçı ve Şair Josê Marti’ yapıtlarının merkezine aldığı savaşımıyla kendine has bir yer edinen Marti’nin yapıtlarını, hayata bakışını ve düşüncelerini yansıtıyor.

“Orhan Tüleylioğlu?nun derlediği ?Savaşçı ve Şair: José Marti? adlı kitap, Mayıs ayı içinde Edebiyatçılar Derneği yayınları arasından çıktı.
Küba?da direnişin tarihi, 28 Ekim 1492?de Kristof Kolomb?un Hindistan yerine bu adayı keşfetmesiyle ya da doğrusu işgaliyle başladı. Kolomb?un ?Gördüğüm en güzel ülke? dediği Küba, hemen o tarihten itibaren neredeyse 500 yıl hep çatışmalara, mücadelelere ve toplumsal direnişlere sahne olacaktı.
Haiti?de kölelik 18.yüzyıl sonunda ortadan kaldırılır, hatta özgür bir siyah cumhuriyeti ilan edilirken, Küba?da kölelik ancak 19.yüzyıl sonuna doğru kaldırılabildi. Küba İspanyolların egemenliğinden kurtulan son Latin Amerika ülkesi olurken, aynı zamanda 19.yüzyıl sonunda yükselmekte olan ABD emperyalizminin yöneldiği ilk hedef olacak, jeopolitik açıdan çevresindeki diğer adalarla birlikte ABD hegemonyası altına düşecekti.
1868?de Manuel de Cespades adında bir toprak sahibi köleliği kaldırdığını bildirip, kölelerini azad ederken, aynı zamanda Küba?nın bağımsızlığını da ilan etti. Bu olay Küba?daki egemen gruplarla, İspanyol yönetimi arasında uzun süredir devam etmekte olan çelişki ve çatışmaların bir iç savaş boyutu almasına neden oldu. İspanyollarla isyancılar arasındaki savaş 10 yıl kadar sürdü. İspanyollar bu savaşta büyük bir terör uyguladılar. İspanyol kuvvetleri kuşku duyulan herkesi öldürmeye başladılar. Öldürülenler arasında öğretmenler, doktorlar, avukatlar gibi, bağımsızlık hareketini destekleyen aydın temsilcileri de vardı. Tutuklananlar arasında, o sıralarda daha 16 yaşında olan Küba?nın ünlü ozanı José Marti de bulunuyordu. José Marti çok gençken siyasete atılmış ve İspanyol yönetimiyle çatışmaya başlamıştı. Marti, 6 yıl boyunca ağır çalışma kamplarında tutsak olarak tutuldu, sonrasında İspanya?ya sürüldü.Yaşamının büyük bölümünü sürgünde geçirdi. Bir yandan siyasi eylemlerini sürdüren Marti, yıllarca şiirler, kitaplar, gazete makaleleri yazdı. Siyasal etkinliği nedeniyle başı hep derde girdi, hiçbir ülkede uzun süre kalamadı.
1895?de Küba?da başlayan ayaklanma adanın batısında başarısızlığa uğrarken, doğuda, Oriente eyaletinde Guillermo Moncado adında siyah bir önderin etrafında toplanan köylü isyanı başarı kazandı. 11 Nisan 1895?te Marti ve General Gomez arkadaşlarıyla birlikte adaya çıktılar. Marti, Küba?ya gelişinden yaklaşık bir ay sonra bir çarpışma sırasında İspanyol askerlerince vurularak öldürüldüğünde 42 yaşındaydı.
Marti, yaşamını ülkesinin bağımsızlık savaşımına adamıştı. Yapıtlarında bütün despot yönetim düzenlerini ve insan haklarına karşı uygulamalarını kınamakla kalmıyor, zulme, yoksulluğa, eşitsizliğe, sömürüye de karşı çıkıyordu. Yazıları ve şiirleriyle ateşlediği, 1895?te Küba?ya gelerek başlattığı bağımsızlık mücadelesi ülke tarihinde çok önemli bir yer tuttu.
José Marti?yi öldüren zorbalar onun yapıtlarından taşan özgürlük ışığını, direniş türkülerini asla yok edemediler. O ışık, o direniş Castrolar?ın, Cheler?in, Küba halkının elinde meşale oldu. José Marti bugün devrimci Küba?da ulusal kahraman olarak yaşıyor, yaşatılıyor.
Bugün Küba her şeye karşın bağımsızlığını ve devrimin kazanımlarını koruma mücadelesi veriyor. Eşit ve özgür bir toplumun ne kadar mümkün, ne kadar gerekli olduğunu tüm dünyaya gösteriyor.
Bugün devrim, başta ABD olmak üzere, her şeye karşın ayakta. Küba, kişi başına düşen öğretmen sayısı en yüksek ülkelerden biri. Farklı disiplinlerde kullanılmak üzere bilgisayar programı geliştiren, ücretsiz tıp eğitimi verilen, ücretsiz sağlık ve eğitim hakkından herkesin yararlanabildiği, IMF?ye borcu olmayan, Amerikan Doları?nı döviz olarak kabul etmeyen bir ülke Küba.
José Marti, bir siyasetçi, bir devrimci, bir eleştirmen, bir gazeteci, bir düşünür ve bir şairdi. Yazıları ve şiirleriyle ateşlediği, 1895?te Küba?ya gelerek başlattığı bağımsızlık mücadelesi ülke tarihinde çok önemli bir yer tuttu. José Marti, yaşamını ülkesinin bağımsızlık savaşımına adamıştı. Savaşarak öldü; ardından şiirleriyle birlikte insanlığın büyük örneklerinden birini bıraktı.
Savaşçı ve Şair adlı bu kitap çok zengin bir yelpazeyi kapsayan yapıtlarıyla ve yapıtlarının odağına koyduğu savaşımıyla özgün bir yer edinmiş olan José Marti?yi tanıtmaya, yapıtlarını, düşüncesini, yaşam serüvenini bütünlüklü bir bakışla ele almaya çalışıyor; üzerine yazılmış yazıların yanı sıra, şiirlerinden, mektuplarından, makalelerinden seçmelere yer veriyor.
Alıntının Kaynağı: http://www.edebiyatcilardernegi.org.tr/josemarti.asp

Kitabın Künyesi
Savaşçı ve Şair: José Marti
Derleyen: Orhan Tüleylioğlu,
Edebiyatçılar Derneği Yayınları,
derleme, 152 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Biyografi Kitapları
Ruhi Su Türküleri – Hazırlayan: Karabey Aydoğan

"İnsan sesi, çalgıların en soylusudur. Hiçbir çalgı, insan sesinin anlatma gücüne sahip değildir. Fakat insan sesi de dahil, kullandığı çalgının...

Kapat