Frankfurt Okulu

Tarihsel Materyalizm ve Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Teorisinin Kesişimleri

yazar

Tarihsel Materyalizmin Kuramsal Temelleri Tarihsel materyalizm, Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından geliştirilen bir toplumsal analiz yöntemidir. Bu yaklaşım, toplumsal değişimin maddi koşullardan, özellikle üretim ilişkilerinden kaynaklandığını savunur. Marx’a göre, bir toplumun ekonomik altyapısı—üretim araçları ve bu araçların mülkiyeti—o toplumun üst yapısını (hukuk, eğitim, din, kültür gibi kurumlar) belirler. Toplumsal sınıflar arasındaki çatışma, tarihsel gelişimin … Devamını oku

Diyalektik Bir Kültür Kavramı İçin

yazar

Marcel Stoetzler’den Bir Bakış Marcel Stoetzler’in “Diyalektik Bir Kültür Kavramı İçin” başlıklı makalesi, kültür ve medeniyetin karmaşık ve çoğu zaman çelişkili ilişkisini mercek altına alıyor. Frankfurt Sosyal Araştırmalar Enstitüsü’nün 1950’lerdeki bir sosyoloji ders kitabından yola çıkarak, kültürün “yerine getiremediği bir sözü” medeniyetin nasıl “yerine getirebileceği” fikrini inceliyor. Bu analiz, Almanya’da özellikle dikkat çeken “kültür” ve … Devamını oku

Frankfurt Okulu’nun tarihi

yazar

“Diyalektik İmgelem”, 1923-1950 yılları arasındaki gelişmeleri, kaygıları ve yazarların tüm insani duruş ve yönelimlerini içerdiği için Türkiye okuru için bir eksiği kapattığı kanısındayım. Dili ve anlatımı kendi kategorisinde bir kitap için oldukça anlaşılır. İsteyenler için ileri okuma açısından geniş bir kaynakçaya da sahip. Velhasıl, elimizdeki kitap; marksistler açısından önemli isimleri ve dönemi içerdiğinden de okunup üzerinde tartışılmaya değer bir kitap.

Devamını oku

Frankfurt Okulu’nda Aydınlanmanın Diyalektiği – Mert Sarı

yazar

20. yüzyılın ilk yansında Almanya’nın Frankfurt kentinde, özerk bir kurum olan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü bünyesinde gelişen eleştirel sosyal felsefe üzerinde temelleri atılan Frankfurt Okulu düşünü, 20. yüzyılın ve günümüzün temel düşünce akımlarından biridir. Modernitenin olumsuzlanmasından doğan postmodern düşüncenin pek çok temsilcisi, kendisini Frankfurt okulu eleştirisinin sürdürücüsü saymaktadır.

Örneğin Michel Foucault, Jacques Derrida gibi adlar, sık sık kendi kavrayışlarının; Frankfurt Okulu’ndan esinlendiğini belirtmiştir. Frankfurt Okul’u düşünsel ve örgütsel

Devamını oku

Habermas’ı Okumak – Taner Timur

yazar

Taner Timur, Felsefi İzlenimler ve Marksizm, İnsan ve Toplum kitaplarında 20. yüzyıl Batı düşüncesinin bir dizi parlak temsilcisini ele almıştı. Bu kitapta ise Frankfurt Okulu?nun en önemli temsilcisi Jürgen Habermas?ı inceliyor.

Günümüzde Habermas, filozof, sosyolog ve tarihçi nitelikleriyle kıta Avrupası düşünce geleneğini Anglo-Sakson geleneğiyle buluşturan düşünür olarak tanınıyor. Ülkemizde de tanınıp fikirleri tartışılan bir felsefeci olarak dikkat çekiyor.

Taner Timur, bu büyük düşünürü tarihsel maddeci bir perspektifle değerlendiriyor. Onun düşünce alanındaki önemli katkılarının yanı sıra ırkçılığa ve ayrımcı düşünce ve uygulamalara karşı verdiği savaşı takdir ederken Marksizmi ?yeniden yapılandırma? girişimini, ?radikal demokrasi? anlayışını ise eleştiriyor,

Devamını oku