İşgörenin Sürücülük Stresi – Psk. Banu Beyaz

Devamlı yüksek ses, gürültü, kalabalık, aşırı sıcaklık ve çevre kirliliğinin hakim olduğu ortamlar kişilerin fiziksel ve ruhsal sağlığını etkilemektedir. (Weiten ve Lloyd, 2006: 76; Taylor ve diğerleri, 2007: 414).

Her geçen gün artan araç sayısına karşılık olarak, yolların miktar ve kalitesinin artmaması sonucu karayollarında, özellikle şehiriçi trafiğinde, adeta bir yer kapma savaşı olmakta; kargaşa, engellenme ve  stres artmaktadır .(Hennessy ve Wiesenthal, 1999: 410)

Gulian ve diğerleri, sürücü stresinin iki kaynağı olduğundan bahsetmiştir: (1989: 586). Bunlardan birisi trafiğin bizzat kendisinin sebep olduğu stres, diğeri ise trafik dışında diğer hayat şartlarının yaratmış olduğu strestir. Ayrıca sürücü stresi iki yolla ortaya çıkar. Birincisi trafikte karşılaşılan olumsuz bir durum sonucu stresin ortaya çıkması, ikincisi de uzun süre trafiğe maruz kalma sonucu sürücünün kabiliyet ve dayanıklılığının karşılaşılan olumsuz durumlara yenik düşmesi sonucu stres ortaya çıkmasıdır.

Bir diğer deyişle, sürücü stresi araç kullanmanın dışındaki bir çok faktörle de bağlantılıdır. Sürücü stresinin araç kullanmanın dışında kalan zamanlarda da yaşanabileceği, örneğin yorgunluğun strese neden olabileceği olasıdır. Bunun tersinin de diğer bir deyişle, kişinin aile ve iş ortamında duyduğu huzursuzluk, gerginlik araç kullanılnasına da yansıyabilir. Yaşama koşullarından sağlanan doyum, iyi bir sağlık, iş güvencesi, tatmin edici ailesel ve mesleksel ilişkiler stresi azaltan faktörlerdir. Bu faktörlerin herhangi birinde oluşan bir olumsuzluk, strese yol açar, dolayısıyla sürüş performansını azaltır.

Bir araştırmaya göre özellikle çalışanların yolda harcadıkları sürenin artmasından dolayı;

• Türkiye’deki çalışanların %34’ü uyandıklarında ve işe gittiklerinde kendilerini gergin hissetmektedir.

• Çalışma süresinde kendini gergin hisseden çalışanların %36’ı kadın çalışanlardan oluşmaktadır.

 • Çalışanların %33-45’inin uyanma zamanını etkileyen durum iş mesafesidir.

• %39’luk kesimin evden iş yerine varma süresi 45 dk. ve üzeridir.

 • Çalışanlar ayda 4 iş gününü yolda harcamaktadır.

 • Çalışanların %57’si toplu taşıma kullandıkları için daha stresli olmaktadır.

 Araştırma içerisinde daha iyi bir işe gidiş geliş deneyimi yaşamak adına taşınmayı düşünür müsünüz? sorusuna  ise %50’si evet yanıtı vermiştir. (Alper, 2020).

Bu nedenle gerek özel sektörde ve bilhassa da kamuda çalışanları ikamet adresine en yakın ana arterlerden ,caddelerden alacak ve işyerine güvenle zamanında taşıyacak servis ulaşım araçları desteğinin  arttırılması büyük önem arzetmektedir.

Kaynakça

ALPER, E.N., 2020, Evden işyerine ulaşımda yolda geçen zamanın çalışma yaşamının kalitesine etkisi. İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 22 (1), 53-70

GULIAN, E., G. MATTHEWS., A. I. GLENDON., D. R. DAVIES, ve L. M. DEBNEY. “Dimensions of driver stress”, Ergonomics, 32, 1989, 585-602.

HENNESSY, Dwight A. ve David L. WIESENTHAL. “Traffic Congestion, Driver Stress and Driver Aggression”, Aggressive Behavior, 25, 1999, 409- 423.

WEITEN, Wayne ve Margaret A. LLOYD. Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century (8’inci Baskı), Kanada, Thomson Wadsworth, 2006.