Kategori: Ontoloji

Heidegger Felsefesinde Etik, Doğa ve Hermetik Zihinsellik İlkesinin Kesişimleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Dasein ve Zihinsellik Bağlamında İnsan-Doğa İlişkisi Heidegger’in Dasein kavramı, insanın yalnızca biyolojik bir varlık olmadığını, dünya içindeki ilişkisel konumunu sorgulayan bir varlık olduğunu vurgular. Dasein, kendi varlığını anlamlandırma yetisiyle, doğayı nesnel bir obje olmaktan çıkarır ve anlam dünyasında bir ortaklık alanı olarak konumlandırır. Hermetik zihinsellik ilkesi, bu noktada, doğanın zihinsel

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Güç İstenci ile Kuantum Fiziğinin Entropi-Düzen Dinamiği: Varlığın Temel İtici Güçleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Güç İstencinin Temel Yapısı Nietzsche’nin güç istenci, evrendeki tüm canlı ve cansız varlıkların temel itici gücü olarak tanımlanır. Bu kavram, yalnızca bir hayatta kalma içgüdüsünden ibaret değildir; aksine, her varlığın kendini genişletme, üstünlük kurma ve potansiyelini maksimize etme yönündeki içsel bir dürtüyü ifade eder. Nietzsche’ye göre, bu güç istenci, bireylerin

okumak için tıklayınız

Pythagoras’ın Matematiksel Gerçeklik Anlayışı ile Platon’un İdealar Dünyasının İlişkisi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Pythagoras’ın Matematiksel Evren Anlayışı Pythagoras, evrenin matematiksel bir düzenle işlediğini öne sürmüş ve bu düzeni sayılarla ifade edilebilen evrensel bir uyum (harmonia) olarak tanımlamıştır. Ona göre, sayılar yalnızca bir hesaplama aracı değil, aynı zamanda gerçekliğin özünü oluşturan temel varlıklardır. Evrendeki her şey, yıldızların hareketlerinden müziğin uyumuna kadar, matematiksel oranlarla açıklanabilir.

okumak için tıklayınız

İsmâilîlikte Yedi Döngü ve Neoplatonik Emanasyonun Ontolojik Paralellikleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Yedi Döngünün Temel Çerçevesi İsmâilîlikte yedi döngü doktrini, evrensel varoluşun evrelerini belirleyen bir kozmolojik yapı olarak işlev görür. Bu doktrin, altı konuşan peygamberin (nâtıḳ) her birinin yönettiği birer dönemden oluşur; her döngü, yedi imamın rehberliğinde ilerler ve yedinci imam, sonraki döngünün nâtıḳ peygamberi olarak rol alır. Altıncı döngünün son imamı,

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Güç İstenci ve Evrimsel Hayatta Kalma: Ontolojik Ayrılıkların Keşfi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Varlık Anlayışının Temelleri Nietzsche’nin güç istenci, varlığın temel bir itici gücü olarak tanımlanır ve her canlı varlığın kendi varoluşsal potansiyelini genişletme eğilimini ifade eder. Bu kavram, yalnızca biyolojik bir hayatta kalma dürtüsünden ziyade, varlığın kendisini sürekli olarak yeniden inşa etme ve aşma çabasını içerir. Öte yandan, evrim teorisindeki “en uygun

okumak için tıklayınız

İbnü’l Arabi’nin Vahdet-i Vücud Felsefesi ve Tasavvufun Panteizmle Kesişimi

tarihinde gönderilmiş tarafından

İbnü’l Arabi’nin vahdet-i vücud felsefesi, İslam tasavvufunun en tartışmalı ve derin kavramlarından biri olup, varlığın birliği anlayışını merkeze alarak tasavvufun panteizmle ilişkilendirilmesine önemli etkiler yapmıştır. Bu felsefe, varlığın tek bir hakikatten sudur ettiğini ve her şeyin ilahi özün bir yansıması olduğunu öne sürer. Panteizmle ilişkilendirilmesi, hem tarihsel hem de kavramsal

okumak için tıklayınız

Proust’un Anıları ile Heidegger’in Varlık ve Zaman Anlayışının Kesişimi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Anıların Ontolojik Temelleri Proust’un anlatısında anılar, bireyin varoluşsal deneyimini anlamlandırma aracı olarak işlev görür. Anılar, yalnızca geçmişin bir yansıması değil, aynı zamanda bireyin kendini inşa etme sürecinin temel taşlarıdır. Bu bağlamda, anılar, bireyin zaman içindeki sürekliliğini ve kimliğini sorgulamasını sağlar. Heidegger’in varlık ve zaman anlayışı ise, insanın varoluşunu “Dasein” kavramı

okumak için tıklayınız

Ulus Baker ile Kierkegaard’ın Varlık Kavramları Arasındaki Ayrım: Bireysel Öznellikten İlişkisel Akışa

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bireysel Varoluşun Temel Çerçevesi Kierkegaard’ın varlık anlayışı, bireysel öznelliği merkeze alır ve insanın tinsellik temelli bir sentez olarak tanımlanmasını gerektirir. Bu çerçevede, varlık estetik, etik ve dinsel evrelerden oluşan bir gelişim sürecini kapsar; her evre, bireyin kendi seçimleriyle yüzleşmesini ve nihai olarak iman sıçramasını içerir. İnsan, özgür iradesiyle kendini gerçekleştiren

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Farkın Ontolojisi: Bireysel Varlığın Eşsizliğini Anlamak

tarihinde gönderilmiş tarafından

Varlığın Çoğulluğu ve Fark Kavramı Deleuze’ün farkın ontolojisi, varlığın sabit bir öz ya da evrensel bir kimlik tarafından tanımlanamayacağını öne sürer. Geleneksel metafizik yaklaşımlar, varlığı genellikle bir birlik ya da özdeşlik çerçevesinde ele alırken, Deleuze bu yaklaşımları reddeder ve varlığın çoğulluğunu vurgular. Fark, onun felsefesinde bir eksiklik ya da sapma

okumak için tıklayınız

Spinoza’nın Panteizmi ve Hegel’in Mutlak İdealizmi: Evrenin Birliği Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

tarihinde gönderilmiş tarafından

Spinoza’nın Panteist Evren Anlayışı Spinoza’nın felsefesi, evreni tek bir töz olarak tanımlar; bu töz, Tanrı ya da doğa (Deus sive Natura) olarak adlandırılır. Ona göre, her şey bu tek tözün bir modifikasyonudur ve bu töz sonsuz, zorunlu ve kendi kendisinin nedenidir. Evrenin birliği, bu tözün bölünmezliği ve her şeyi kapsayıcı

okumak için tıklayınız

Aristoteles’in Töz Anlayışının Modern Ontolojideki Yankıları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Varlığın Özü ve Tözün Antik Kökenleri Aristoteles’in Metafizik ve Kategoriler adlı eserlerinde töz, bir varlığın “ne olduğu” sorusuna yanıt veren temel bir kategori olarak tanımlanır. Ona göre töz, bir şeyin özünü (essence) ve bağımsız varoluşunu ifade eder; yani, bir varlığın niteliklerinden veya ilişkilerinden bağımsız olarak kendi başına var olabilen şeydir.

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün İmmanens Düzlemi: Varlığın Hiyerarşisiz Ontolojisine Bir Yolculuk

tarihinde gönderilmiş tarafından

Varlığın Eşdeğer Düzlemi Deleuze’ün immanens düzlemi, varlığın hiyerarşik bir düzen içinde örgütlenmediğini savunur. Geleneksel metafizikte, Platon’dan Kant’a kadar, varlık genellikle bir üst-aşkın ilkeye (örneğin, Tanrı, Idea ya da bilinç) bağlı olarak açıklanır. Ancak Deleuze, bu tür bir hiyerarşiyi reddeder ve varlığın, hiçbir dışsal ya da üstün bir otoriteye ihtiyaç duymadan,

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Oluş Kavramı: Varlık ve Kimlikte Dinamik Dönüşüm

tarihinde gönderilmiş tarafından

Oluşun Ontolojik Temelleri Deleuze’ün felsefesinde oluş, varlık felsefesinin temel bir unsuru olarak konumlanır ve geleneksel ontolojilerin statik yapılarını sorgular. Geleneksel yaklaşımlarda varlık, sabit bir özün ifadesi olarak ele alınırken, Deleuze bu kavramı sürekli bir süreç olarak yeniden yapılandırır. Fark ve tekrar gibi unsurları merkeze alarak, oluşu bir tür içsel dinamizm

okumak için tıklayınız

Arendt’in İş-Emek-Eylem Ayrımı ve Ofis Çalışanlarının Anlamsızlık Hissi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Hannah Arendt’in İnsanlık Durumu adlı eserinde ortaya koyduğu iş, emek ve eylem ayrımı, modern insanın varoluşsal deneyimlerini anlamlandırmak için güçlü bir çerçeve sunar. Bu ayrım, özellikle günümüz ofis çalışanlarının sıkça dile getirdiği anlamsızlık hissini çözümlemek için derin bir bakış açısı sağlar. Ofis ortamlarında, rutin görevlerin ağırlığı, bireylerin kendilerini mekanik bir

okumak için tıklayınız

Badiou’nun Matem Ontolojisi ve Borges’in Kombinatoryal Sonsuzluğu

tarihinde gönderilmiş tarafından

Alain Badiou’nun Being and Event adlı eserinde geliştirdiği matem ontolojisi, varlığın yapısını matematiksel bir çerçevede ele alarak felsefi düşünceye yeni bir boyut kazandırır. Bu çerçeve, Jorge Luis Borges’in The Library of Babel adlı öyküsünde ortaya koyduğu kombinatoryal sonsuzluk fikriyle çarpıcı bir ilişki kurar. Badiou’nun set teorisi temelli ontolojisi, Borges’in evreni

okumak için tıklayınız