Geçmişe Bakış (2000’den 1887’ye) – Edward Bellamy

Geçmişe Bakış 1888’de ABD’de yayımlandı. Bir yıl içerisinde çeyrek milyon kopya satıldı ve birkaç yıl geçmeden belli başlı yabancı dillere çevrildi. Amerika’da en çok satan romanlar arasında, Tom Amcanın Kulübesi ve Ben Hur’den sonra üçüncü sıraya yerleşti. Amerikan edebiyatı kategorisinde bir milyon satan üçüncü roman oldu. Kitap İngiltere, Almanya, Fransa, Avustralya, Güney Afrika, Rusya, Hindistan, Endonezya, Japonya gibi ülkelerde de büyük ilgi gördü.

Amerikalı yazar ve sosyalist Edward Bellamy (26 Mart 1850 – 22 Mayıs 1898), ütopyacı yazarları fazlasıyla etkilemiş, hatta pek çoğuna doğrudan esin kaynağı olmuştur. Birçok düşünür sosyalizmin teorisiyle ya da onu eleştirmekle meşgul olurken, Bellamy kaleme aldığı bu ütopya-roman sayesinde insanlara sosyalist bir toplumda yaşamanın nasıl bir şey olacağını zihinlerinde canlandırma fırsatı sunmuştur. Emek-sermaye çelişkisini aşmış bir toplumda yönetim, üretim, dağıtım ve bölüşüm sorunlarının nasıl çözülebileceği ve sosyal yaşamın ne tür bir form alacağı üzerinde durmuştur.
Say Yayınları, Ütopya Dizisi’nin seçkin kitaplarından biri olacak Bellamy’nin bu eserini Türk okuruyla ilk kez buluşturuyor. (Tanıtım Bülteninden)

(*) Edward Bellamy, ?Geçmişe Bakış?ta Boston?lu burjuva, kapitalist karakteri Julian West?in hikâyesini anlatır. Uyuma zorluğu çeken ve ancak hipnozla uyuyabilen Julian West işçi sınıfının eylemlerinden mustariptir, çünkü işçi eylemlerinden, grevlerinden dolayı bir türlü bitiremediği evine taşınamaz ve nişanlısıyla evlenemez. Herkesten gizlediği uyku sorununa çözüm olsun diye evinin mahzenine özel bir uyuma odası yaptırır. 1887 yılında hipnozla daldığı uykusundan 113 yıl sonra 2000 yılının Boston?una uyanır.
(*) Rıza Kıraç, (08/04/2011 tarihli Radikal Kitap, “Ütopyalar diri tutar devrimi” adlı yazısı

Amerikalı yazar Edward Bellamy’nin 19. yüzyılda yazdığı bu kitap bir ütopyadır. Bellamy’nin baş karakteri 1887 yılında tam otuz yaşındayken uyuyup, 2000 yılında bambaşka bir Amerika’ya uyanan Julian West’tir. Makineleşme ve sınıflar arası eşitsizliğin eleştirildiği bu eserde anlatılan 2000 yılında teknoloji oldukça ilerlemiş, insanların eşit olduğu, ortak haklar için çalıştığı, ortak bir eğitim aldığı, para yerine kredi kartına benzer kartların kullanıldığı , politik partilerin ve uzun çalışma saatlerinin ise olmadığı bir yıldır. Bellamy’nin düşlediği 2000 yılı Amerika’sında ordu da yoktur. 19. yüzyılda olduğu gibi mantık evlilikleri değil, aşk evlilikleri yapılmaktadır. Her şehirde bulunan ortak alışveriş merkezlerinden herkeste bulunan kartlarla yapılan alışverişte alınan şeyler, alıcının evine tünellerle gönderilir (pneumatic tubes). İnsanlar vaazları ve müziği bile telefon yoluyla dinlerler.

Kitabın başlangıcında gördüğümüz 80’li yıllar ile Julian West’in uyanmasıyla gördüğümüz 2000’li yıllar arasındaki fark çarpıcıdır. Bellamy sadece aristokrasiyi değil, tüm sınıfları, tüm sistemi eleştirir.

Kitabın Künyesi
Geçmişe Bakış
(2000’den 1887’ye)
Edward Bellamy
Çeviri : Fahri Yaraş
Say Yayınları / Felsefe Dizisi
İstanbul, Ocak 2011, 1. Basım
262 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Felsefe, Romanlar
Huzur / Bir Huzursuz’un Bi-huzur’u – Ümit Cingöz

Ahmet Hamdi Tanpınar?ın, Huzur?unda, huzura eremeyen burjuva aydınının huzursuzluklarına, çıkmazlarına, varoluş sorunsallarına, çözümsüzlüklerine, roman boyunca Mümtaz?la birlikte tanıklık ederiz; ama...

Kapat