Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine – Nicolaus Copernicus

Nicolaus Copernicus (1473-1543), teolojinin yanı sıra matematik ve astronomi ile ilgilendi. Bir süre İtalya’da tanınmış gökbilimcilerden ders aldı, Domenico Maria Novara da Ferrara ile çalıştı. Aristoteles’in ortaçağa egemen olan Evren ve Dünya görüşünün tersini savundu. En önemli eseri Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine 1543 yılında yayımlandı. Ptolemaeus’un Dünya merkezli modeline karşı Güneş merkezli yeni bir model sundu. Eskiçağ astronomi ve kozmoloji geleneğinin içinde yer alan Copernicus ileri sürdüğü görüşlerle modern astronominin kurucusu olarak kabul edildi.

Nicolaus Copernicus, 19 Şubat 1473 yılında Torun’da (Polonya) doğan Kopernik temel eğitimini tamamladıktan sonra 1492 yılında Krakov’daki okula devam ederek matematik ve astronomi konularında uzmanlaştı. 1494 yılında evine dönen Kopernik, başpiskopos olan amcasının tesiriyle dini eğitim için İtalya’ya gitti. Orada gökbilimci Domenico Noworra (1454-1504) ile beraber çalıştı. 1497’de memleketine dönüp, kilisede görev aldı fakat bu uzun sürmedi, 1501’de hukuk fakültesine devam etmekte iken, tıp fakultesine başlamak için tekrar İtalya’ya geri döndü. Burada çalışmalarına devam etti.Daha sonra amansız bir hastalığa yakalandı ve tedavi olmaya başladı.

Kopernik, dünyanın ve diğer gezegenlerin güneş etrafında döndükleri kuralını açıklamıştır. Heliosentrik (helios=gr. gunes) teori bugün Kopernik teorisi olarak da adlandırılır. Yeni astronominin kurucusu kabul edilen Kopernik, ileri sürdüğü fikirleri ancak ömrünün sonlarında açıklayabilmiştir. Sebepleri ise kendisinin bunların doğru olduğuna yeterince emin olmaması ve din adamı olması sebebiyle kiliseden çekinmesidir. O dönemin Hıristiyan din adamlarına göre İsa Mesih güneşe sabit durması için emir vermişti ve güneş de sabit durmaktaydı. Yine genel inanca göre dünya düz tepsi gibiydi. Aksini düşünenler ise cehennemlikti. O dönemde, kiliseye karşı çıkan insanların ateşte yakılmasına hükmedilirdi.

Ömrünün sonlarına doğru sağlık problemleri yaşayan Kopernik’in bu din adamlarından korkusu kalmamıştı. Artık fikirlerini rahatça açıklayabilir, yazdığı kitabını ortaya çıkarabilirdi. Papa’ya kitabını göndererek şu mektubu yazdı: “Aziz peder, kitapta yazılanları okuyanların hemen reddedeceklerini biliyorum. Ben ömrüm boyunca çevremin düşüncelerine aldırmayan, fikirlerini savunan biri olamamışımdır. Etrafın tepkisinden, başladığım hususlardan vazgeçmeye niyetlendiğim olmuştur. Fakat çekingenliği üzerimden atarak çalışmalara devam ettim. Yazdıklarımı tenkit edenler olursa onlara aldırmayacağım ve saçma kabul edeceğim…”

Kopernik en önemli eserinde “De revolutionibus orbium coelestium” heliosentrik teorisini detaylı anlattı. 1540’ta ise butün fikirlerini içine alan kitabın basılması için müsaade çıktı. Astronom, doktor ve papaz olan Kopernik, Yunanlı astronom Batlamyus’un yanlış olan teorisini dünyaya anlatarak bilime büyük hizmette bulundu. 24 Mayıs 1543 yılında Frombork’ta öldü.

Kitabın Künyesi
Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine,
Nicolaus Copernicus,
Çevirmen : C. Cengiz Çevik,
Türkiye İş Bankası Yayınları,
Baskı Tarihi: Mayıs 2010
529 sayfa

Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine – Nicolaus Copernicus” üzerine bir yorum

Yorum yapın

Daha fazla Bilim
50 Soruda Yerin Evrimi – Mehmet Sakınç

50 Soruda yer'in evrimi'nde, Prof. Dr. Mehmet Sakınç, yeryüzünün milyarlarca yılda geçirdiği tüm değişimleri, üzerinde yaşayan canlıların evrimiyle kopmaz bağı...

Kapat