Portreler – Can Yücel ‘Yaşamım benim en güzel şiirim’

Sezai Sarıoğlu’nun hazırladığı şiir seçkisi Portreler’de, konularına göre Can Yücel’in farklı dönemlerde yazılmış şiirlerinden seçilmiş örnekler bir araya getirilmiş. Portreler, adından anlaşılacağı gibi Can Yücel’in çeşitli kişiler için kaleme aldığı şiirlerden oluşuyor. Şiirler üç bölüme ayrılmış: Şairler İçin; yazarlar, sanatçılar, siyasetçiler için; Başka Sesler İçin. Can Yücel şiirlerinden seçmeler, Portreler, adından da anlaşıldığı gibi, şairin dostları, takdir ettikleri ve kızdıklarına dair portre çalışmalarını içeriyor. Kitaptaki şair, yazar, sanatçı ve siyasetçiler arasında Cemal Süreya, Fidel Castro, Orhan Veli, Mustafa Kemal Atatürk, Ruhi Su, Şeyh Galip, Tezer Özlü, Gazi Yaşargil, Özdemir Asaf, Fethi Naci, Neyzen Tevfik, Melih Cevdet Anday, Ece Ayhan, Edip Cansever, Çetin Altan, Musa Anter, Selahattin Hilav, Ercüment Batanay, Patriyot Hayati, Orhan Pamuk, Hayalet Oğuz, Burhan Uygur, Deniz Gezmiş, Aydın Çubukçu, Eşber Yağmurdereli, Dylan Thomas, Doğan Avcıoğlu, Teodorakis, İlber Ortaylı, Miles Davis…. ve daha bir çok isim…
Can Yücel’den eşsiz bir fotoğraf albümü. Birkaç notaya sığdırdığı  senfonik portreler.
*Şairin kendine özgü dili ve kıvrak zekâsı kadar derin mizah duygusu da bu portreleri benzersiz kılıyor.
Ama portre deyince sanılmasın ki tarafsız betimlemeler bunlar… Can Yücel, sevgisinde ve beğenisinde cömert olduğu kadar yergisinde de bir o kadar sert.
Sözgelimi Rıfat Ilgaz?ı ?Ilgaz, Anadolu?nun sen yüce bir dağısın/ Eteklerinde kitaplar…? dizeleriyle överken, geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz şair İlhan Berk için şu dizeleri kaleme almış:
?Epeydir görüşmüyoruz kendisiyle/ Seksenlik merdivenini/ Çıka çıka bitiremediği halde/ Hâlâ dinçmiş öyle diyorlar/ Bunamamış da/ Ama oldumbittim bunaktı zaten, / Haa bi de/ Şiirlerini gerdirmek için/ Avrupa?ya gidiyormuş arasıra?.
Bir başka sayfada Türk şiirinin bir diğer ustası Ece Ayhan için şöyle diyor Yücel:
?Kem gözlü bir kedi/ Patikleri Adidas/ Bulana hayatboyu kedi maması!…?
Hemen ardından ise Haldun Taner?e yaptığı güzelleme geliyor: ?Baktım sana Yahya gibi Teşvikiye?den/ Kimler seni etmiş olmalı ki teşvik/ Küplüceye (taa) gidiyordun…/ Yürüyordun aramızda/ Yürüyordun aramızdan…/ Giderayak/ Sen belki de/ İnsan Haldun/ Çokbigüzel/ Çokbigüzel/ Çokbigüzel/ Yepyeni bir İstan-buldun.?

*Miraç Zeynep Özkartal
http://sanat.milliyet.com.tr/Sanat/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=988073&ver=89

`Portreler` kitabının ön sözünde Aydın Çubukçu; birçok farklı ismin Can Yücel şiirinde kendilerine nasıl yer bulduğunu şöyle anlatıyor: `Kimi insan öldüğünde girdi Can Yücel şiirine, bir selam sarkıttı arkalarından, Fatiha niyetine; kimi ölmeden girdi güzellemelerle, kimi hak ettiği iğneli fıçılara girmişçesine… Bu şiirlerin bazılarını birilerine ikram etti, yoldan geçen bir simitçiden alınmış, susamlı ve sıcak sıcak: yedikçe çıtırında kendini bulsun diye.. Kimilerini zehirlemekti niyeti, `şiiriynen`… Panzehirini de cebinde taşırdı.`||Şiirlerinde argo ve `müstehcen` sözlere sık sık yer verdiği gerekçesiyle kovuşturmalara uğrayan ve edebiyatın `edepli bir şey` sanılmasının temel bir yanılgı olduğunu savunan Can Yücel`in, `Portreler`de Orhan Pamuk için yazdığı dizeler ise şöyle:||`Sepetinde üç dirhem pamuğu olmayan takımı / Fena halde tebelleş oldu Orhan Pamuk`a… / Yok efendim, bu Nişantaşı çayırı züppesi / -Romancılık ne gezer serde!- / Reklam yazarıymış düpedüz / Veya son model helikopteriyle kapı kapı dolaşan / Post-modern bir seyyar satıcısıymış…`||Şair, Şeyh Galip` e `En eski devrimcimizsin şiirlerinle/ Galata` daki tekkende ve türbende` diye seslenirken, Fidel Castro` yu da ` Fidel çok insan bir dev/ Ağarmış saçları sakallarıyla/ Karlı bir dağ/ Gözlerinde güleç/ Kardelenler açıyor` dizeleriyle selamlıyor.

Deniz Gezmiş için çizdiği portrede ise Can Yücel şöyle diyor: “En uzun koşuysa elbet Türkiye’de de Devrim / O, onun en güzel yüz metresini koştu / En sekmez lüverin namlusundan fırlayarak… / En hızlısıydı hepimizin, / En önce göğüsledi ipi… / Acıyorsam sana anam avradım olsun, / Ama aşk olsun sana çocuk, AŞK olsun!”

Portreler -Can Yücel
Doğan Kitapçılık; İstanbul, 2008, 156 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Şiir Kitapları
Kelepçemin Karasında Bir Ak Güvercin – Hasan Hüseyin Korkmazgil

Hasan Hüseyin Korkmazgil'in Acıyı Bal Eyledik ve Oğlak kitaplarının hemen ardından 1974 yılında yayımladığı 'Kelepçenin Karasında Bir Ak Güvercin', iki...

Kapat