31 Temmuz 2026

Etiket: Aydınlanma Çağı

1755 Lizbon Depremi: Voltaire ve Rousseau’nun Felsefi Tartışması

tarihinde gönderilmiş tarafından

1 Kasım 1755 tarihinde, Katolik dünyasının Azizler Günü kutlamaları sırasında meydana gelen 1755 Lizbon Depremi, yalnızca Portekiz tarihinin en yıkıcı doğal afetlerinden biri olmadı. Aynı zamanda Avrupa düşünce tarihinin yönünü değiştiren olaylardan biri hâline geldi. Deprem, ardından gelen tsunami ve yangınlar nedeniyle on binlerce insan yaşamını yitirdi. Ancak felaketin etkisi fiziksel yıkımla sınırlı kalmadı. Olay, Aydınlanma Çağı’nın temel

devamını oku

Candide’de Voltaire’in Leibniz Eleştirisi: İyimserlikten Gerçekçiliğe Uzanan Yol

tarihinde gönderilmiş tarafından

Voltaire, 1759 yılında yayımladığı Candide ou l’Optimisme (Candide ya da İyimserlik) ile yalnızca bir macera romanı yazmadı; aynı zamanda Aydınlanma Çağı’nın en etkili felsefi hicivlerinden birini ortaya koydu. Roman, görünürde genç Candide’in yolculuğunu anlatırken, gerçekte dönemin metafizik iyimserlik anlayışını sert bir eleştiriye tabi tutar. Özellikle Gottfried Wilhelm Leibniz ve onun fikirlerini sistemleştiren Christian Wolff, Voltaire’in eleştirisinin merkezinde

devamını oku

Voltaire Fransız Piyangosunu Nasıl “Hackledi”? Matematik, Olasılık ve Tarihin En Ünlü Finansal Açıklarından Biri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Voltaire, Aydınlanma Çağı’nın en önemli düşünürlerinden biri olarak tanınır. Edebiyat, felsefe ve siyaset alanındaki eserleriyle ün kazanan Voltaire’in daha az bilinen yönlerinden biri ise finansal zekâsıdır. Yaygın bir anlatıya göre Voltaire, Fransız ulusal piyangosunu “hackleyerek” büyük bir servet elde etmiştir. Elbette burada “hacklemek” sözcüğü, günümüzdeki bilgisayar korsanlığı anlamında değil; piyango sistemindeki matematiksel bir tasarım hatasını

devamını oku