Pamuk Kadınlar Üzerine – A. Şule Süzük Toker ile Söyleşi: Mehmet Emin Kurnaz

Pamuk Kadınlar, Orhan Pamuk?un Kar ve Masumiyet Müzesi romanlarından hareketle kadının erkek egemen toplumdaki yerini inceleyen bir eser. A. Şule Süzük Toker?in İstanbul Üniversitesi Kadın Çalışmaları bölümünde master tezi olarak hazırladığı çalışma, Kalkedon Yayınları tarafından geçen ay okuyucuya sunuldu. Kadına ve kadın imgesinin anlatımına dair sanatın ürettiği anlamları ve kadın olmak durumunun nasıl inşa edildiğini dert edinen çalışma, Orhan Pamuk?un romanları nezdinde erkek egemen toplumun kadın sorununa dair iktidarını ve bu iktidarın yeniden üretimini incelemeyi gaye edinmiş.

Devamını oku

Gözetim Çalışmaları – David Lyon

David Lyon’un eseri; kapsamı, dengesi ve berraklığıyla en içten saygımızı ve takdirimizi hak ediyor. Şayet gözetim üzerine tek bir metin okumak zorunda bırakılsaydık, tereddütsüz bu kitabı seçerdim.
-Ursula M. Franklin, Toronto Üniversitesi-

Yeni yeni filizlenen gözetim çalışmaları alanına anlaşılır bir dille yazılmış, kapsamlı ve dengeli bir giriş. Verilen kesin (ve fazlasıyla sağlam) yanıtlar oldukça etkileyici. Öte yandan bu kitap doğru sosyal bilimsel ve ahlâki soruları sormak gibi faydalı bir işe de girişmiş.

Devamını oku

Devrim Taciri / İttihat ve Terakki’nin Bolşevik Teorisyeni: Parvus Efendi – Winfried B. Scharlau, Zbynek A. Zeman

Parvus’un koruyucuları -hatta ortakları- politik iktidar çevrelerinden kimlerdi? Enver Paşa mı, Talat Paşa mı, daha sonra maliye bakanı olan Cavit Bey mi? Bunu kimse bilmiyor, zaten bu bilginin herhangi bir önemi de yok. Önemli olan Parvus’un iktidarın güçlü isimleriyle kurduğu yakın ilişkilerden yararlanmış olmasıydı. Bir devletin koruması altında bulunma ayrıcalığının tadını almış, nüfuz ve güç sahibi olunca, hedeflerin daha kolay gerçekleştirildiğini görmüştü. Doğru: O, sadece yarı resmi bir danışmandı, başrol oyuncularına sufle vermekten başka bir işlevi yoktu, ama

Devamını oku

Kanlı Pazar (1960’lar Türkiyesi’nde Milliyetçiler, İslamcılar ve Sol) – Mustafa Eren

27 Mayıs 1960 darbesi sonrasında politik ortam, ordu ve siyasi partiler
Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (Milliyetçi Hareket Partisi) ve kontrgerillanın ilk nüvesi olarak Komando Kampları
Bütün yöneticileri siyaset içerisinde önemli yerlere gelen Hür Düşünce Kulüpleri
“Bozkurttan Kur’an’a” Milli Türk Talebe Birliği
İki önemli MTTB’li Abdullah Gül ve Recep Tayyip Erdoğan
Milliyetçi mukaddesatçı gençliğin milliyetçiler ve İslamcılar olarak ayrışması
Amerikan destekli Komünizmle Mücadele Dernekleri’nin

Devamını oku

İnsan Toplumunun Kökenleri – Peter Bogucki

İnsan olmanın anlamının çok muhafazakâr bir tarifiyle bile, insan türünün bugüne kadarki varlığının yüzde 99dan fazlası yazılı kayıtların gelişiminden önce olmuştur. Bu oranın yüzde bir bile düşmesi için binlerce yıl geçecektir.

Bugün varlığımızı yöneten insan davranış biçimleri bu sisli geçmişin derinlerinde kurulmuştur. İlk önder, ilk savaş, ilk antlaşma, ilk suç hakkında kimse yazmamıştır. İlk anıtsal mimari ya da ilk artistik başarılar hakkında hiçbir eleştirmen yorum yapmamıştır. Aile ve toplumsal farklılaşma gibi kurumlar

Devamını oku

Gramsci ve Eğitsel Düşünce – Deb J. Hill, John D. Holst, Margaret Ledwith, Peter Ives, Peter Mayo, Rosemary Dore Soares, Thomas Clayton, Uwe Hirschfeld

Yeni bir kültür yaratmak, sadece bireyin kendi tikel ?özgün? keşifleri anlamına gelmez. Bu aynı zamanda ve özellikle gerçeklerin eleştirel formundaki yayınımın, hâlihazırda keşfedildiği ve hatta onları hayati eylemin temeli haline getirdiği; yani ?toplumsallaşmalarının?, koordinasyon ile entelektüel ve ahlaki düzenin bir unsuru olduğu anlamına gelir.

Ne ?objektif çalışma? ne de ?tarafsız kültür? saflarımızda yer bulamaz… Biz, militan bir örgütlenmeyiz ve saflarımızda çalışmanın amacı, hem bireysel mücadele yeteneğimizi hem de örgütün mücadele yeteneğini bir bütün olarak

Devamını oku

Kolomb ve Diğer Yamyamlar / Beyaz Yağmacılığın Gölgesinde Sömürü ve Emperyalizm – Jack D. Forbes

Beyazlar kadar kötü olan bir Kızılderili içimizde barınamaz; ölüm cezasına çarptırılır ve kurtlar tarafından parçalanıp yenir. Beyazlar kötü öğretmenlerdir, hilekar bakışları vardır, hilekar işler yaparlar, zavallı Kızılderilileri kandırmak için gülümserlerler onlara, güvenlerini kazanmak, sarhoş etmek, aldatmak ve karılarını mahvetmek için ellerini sıkarlar. Onlardan bizi kendi halimizde bırakmalarını istedik ama etrafımızı kuşatıp yılan gibi süzüldüler aramıza. Dokunuşlarıyla hepimizi zehirlediler. Güvende değildik. Tehlikeler içinde yaşıyorduk. Onlar gibi ikiyüzlü, yalancı, zinacı, tembel, işe yaramaz insanlara dönüşmeye

Devamını oku

Hapishane Defterleri (3. Cilt) – Antonio Gramsci

Gramsci?nin düşüncesini ve Hapishane Defterleri?nin karmaşık oluşum süreçlerini hiç kimse Valentino Gerratana ve Antonio Santucci kadar iyi anlamamıştır. Bu edisyonun ilk iki cildini hazırlarken onların uzmanlığından ve öğütlerinden fazlasıyla faydalandım. Ne keder ki, her ikisi de erkenden göçüp gittiler fakat bu cildin metin tenkidini inşa ederken yine de Gramsci?nin fikirlerini tartışmak ve metnini anlamak için birlikte harcadığımız saatler içerisinde bana verdikleri bilgileri ve görüşleri kullandım.
Joseph A. Buttigieg

Devamını oku

Vesikalı Yurttaş (Gözetim Aracı Olarak Kimlik Kartları) David Lyon

“Kimlikler lütfen!” Bunu gün aşırı duyuyoruz. Hatta bu durum öyle yaygınlaşmış bir halde ki artık sıradan bir şey gibi görüyoruz. Öte yandan, bu tamamen bizim ürettiğimiz bir şey. Bir işyerine girebilmek, havaalanında hızlı kuyruğa dâhil olabilmek ya da bir ATM’den nakit para çekebilmek: Tüm bunlar bir kimlik kartına sahip olmaya bakar. Aynı şekilde doğru kimliğe sahip değilseniz acil sağlık bakımından mahrum bırakılabilir, güvenlikli web sitelerine erişiminiz engellenebilir veya sınırdan geri çevrilebilirsiniz. Bu kitapta, “yeni” kimlik sistemlerinin ve özellikle

Devamını oku

Dergah’ın Sırrı / Aleviliğin Kayıp Hafızası – Erdoğan Çınar

Hacı Bektaş Veli Dergâhı uzun ömründe, çok badireler yaşamış her defasında, bir canlı refleksi ile dışardan gelen tehditlere karşı kendisini ustalıkla, metanetle, sabırla savunmuş ve zamandan zamana, iklimden iklime geçerek kendisini hiç bilmediğimiz bir geçmişten bu güne taşımayı bilmiş eşine az rastlanır bir mabettir.
Bu ünlü Alevi Dergâhı bir sırlar mektebidir. Bu gizem okulunun müfredatı da sırdır, kendisi de sırdır.

Devamını oku

Gözetlenen Toplum / Günlük Hayatı Kontrol Etmek – David Lyon

David Lyon’un gözetleme ve toplumsal denetim konusundaki ikinci kitabı olan “Gözetlenen Toplum” konu hakkında derinlemesine bilgiler sunuyor. Bizi izleyen “Gözler” konusunda okunması gereken bir araştırma.

Gözetlenen toplumların yükselişi, bütünüyle kaybolan bedenlerle ilgilidir. Bir şeyleri uzaktan gerçekleştirdiğimiz zaman, bedenler yok olur. Bir telefon açmak sesle iletişim kurmak anlamına gelir, ama e-posta gönderdiğimiz zaman, bu tip bir somutlaştırmanın izi bile kalmaz. Messengerlarda gülen yüzler gibi harf karakterleriyle belirlenmiş sembollerin, görülmeyen yüzün yerine geçmesi bu nedenledir.

Devamını oku

Eleştirel Pedagoji Söyleşileri – David Harvey, Henry A. Giroux, Michael Apple, Paulo Freire, Peter McLaren

Ben her zaman eğitimciyi, yalnızca öğrencilerin gördüğü eğitimin kalitesini arttırması açısından değil, aynı zamanda da demokratik toplumun temelini oluşturan muhalefetin kamusal zenginliği olarak gördüm.
-Henry A. Giroux-

Vatandaş bugün ülkenin bütününde basit bir tüketiciden ibaret sayılmaktadır. Dünya da kocaman bir süpermarket olarak görülmektedir. Günümüz ABD’sinde nasıl herşey alınır satılır kılınıyorsa; okullar ve hatta öğrenciler de -herşeyi almaya hazır müşteriler gibi görülerek –

Devamını oku

Marx’ın Halleri (Marksist Düşüncede Diyalektik Bir Yolculuk) – Kurtul Gülenç, Önder Kulak

“Katı olan her şeyin buharlaştığı” bir dönemden “hiçbir şeyin katılaşmaya dahi fırsat bulamadığı” bir döneme girdik. Toplumsal, kültürel ve teknolojik değişim öyle bir hıza ulaştı ki üretilen bir alet daha dolaşıma girmeden “temel niteliklerini” yitirme tehlikesi ile karşılaşıyor; tüketim nesnesi olduktan kısa bir süre sonra da demode oluyor. Kuşkusuz fikir dünyası da bu hızdan nasibini almış durumda. Tıpkı aletler gibi düşünceler de – veya kavramlar da diyebiliriz – hızla tüketildikten sonra kendi – düşünceler tarihi – bahçesine gömülüyor.

Devamını oku

Gözetimin Küreselleşmesi (Güvenlileştirme Düzeninin Kökeni) – Armand Mattelart

Hukuk kurallarındaki her kesinti, demokrasinin zorbalaştırılmasını ve demokrasiye dayanak oluşturan değerlerde bir gerilemeyi beraberinde getirir. Bu büyük “kötülük” karşısında, bunu durdurmak için kullanılan olağanüstü araçlarda hiçbir sınır yoktur. Her durumda şüphe mantığı, korkudan kendine pay çıkarır ve “normal” prosedüre, kalıcı bir ceza mührü basar. Devletin varlık nedeni namına görevin kötüye kullanılması, demokratik toplumların karanlık yönlerini analiz etmede sıra dışı bir kaynak sağlar.

Devamını oku

Hapishane Defterleri (Cilt: 1 ve 2) – Antonio Gramsci

Bu kitapla birlikte sadece sosyalizm tarihinin değil dünya yazınının en önemli, üzerinde en çok tartışma yapılan ve yazıldıktan yıllar sonra bile dünyayı değiştirme kudretine sahip olan metinlerinden birini okumaya başlayacaksınız. Gramsci okumak bir macera gibidir. Hele Hapishane Defterleri başlı başına bir dünyadır. Bugüne değin sadece özetlenmiş, kısa ve sadece aktüel politik metinlerden oluşan seçkileriyle tanıştığımız Hapishane Defterleri yazılmaya başlandığı 1929 tarihinden sonra ilk defa eksiksiz bir edisyon ile Türkçe’deki yolculuğuna yeniden başlıyor.

Devamını oku

Postmodern Cihad (Tarikat Siyaset Adalet Üçgeninde Erzincan Davası) – İsmail Saymaz

Bir tarikatı soruşturmasıyla başladı her şey… 1998’de Şırnak’ın İdil ilçesinde, dönemin ‘dokunulmazı’ olan Jitem’i soruşturan Başsavcı İlhan Cihaner, 10 yıl sonra bu dönemin ‘dokunulmazı’ haline gelen tarikatları mercek altına aldı. Önce İsmailağa tarikatını, sonra Gülen Cemaati’ni soruşturmaya koyuldu.
Erzincan’da, tarikat medresesinden çekilen telefon hattının ucu, İstanbul’da bir iş adamının evinde ve Ankara’da bakanlık katında çıkınca savaşın ‘işaret fişeği’ atılmış oldu. Kentte baraj gölünde bulunan mühimmat, Erzurum Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı Osman Şanal eliyle ‘darbe’ soruşturmasına evrilirken; imzasız ihbarları saf değiştiren muhbirler, şaibeli gizli (!) tanıkları ‘suikastçı keneler’ izledi. Ve üç ay içerisinde

Devamını oku

Felsefeyi Aşmış Marksizm – Mehmet İnanç Turan

Marksizm’in felsefeye bakışı üniversitelerde gerçeğine uygun öğretilmediği gibi, birçok felsefe profesörü Marksizmin felsefî görüşlerini yaklaşık olarak yüz yıldır eleştiriyor. Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra Marksizme yapılan saldırılardan onun felsefî dünya görüşü de darbeler aldı. Türkiye toprağında bir zamanlar Marksizmin felsefî düşüncelerini savunmuş kimi felsefe profesörleri de onlara katıldı. Sonuçta, Marksizmin felsefî yaklaşımlarının Marksizmin diğer parçaları kadar hedef tahtası olduğu söylenebilir.

Marksistlerin felsefeye bakışları ise kendi içinde

Devamını oku

Gramsci ve Eğitim – Editörler: Carmel Borg, Joseph Buttigieg, Peter Mayo

“Borg, Buttigieg ve Mayo’nun mükemmel bir şekilde hazırladığı bu derleme, Antonio Gramsci’yi eğitim ve toplumu dönüştürmek için hazırlanan her projenin kalbine çeker. Gramsci ve Eğitim, Gramsci’nin eğitsel bakış açısından hareketle çarpıcı konularda yazan uluslararası her uzmana rehberlik etmektedir. Bu, gerçekten zamanımızın kitabı”
-Glenn Rikowski-, University of College, Northampton

“Bu kitap, Gramsci’nin çalışmasının, sosyal ve kültürel dönüşüme kendini adayan her eğitmen için neden hayati önem taşımaya devam ettiğini göstermesi bakımından, gerçek bir başarıdır.”
-Michael W. Apple-, University of Wisconsin

Devamını oku

Gramsci’yi Çözümlemek – Adam David Morton

Bu kitabın amacı, Antonio Gramsci düşünce ve pratiğinin küresel siyasi iktisattaki hegemonya ve pasif devrim konularıyla tarihsel ve çağdaş bağlantısını çözümleyerek, bu tür konulara değinmektir. Değişken gelişimin hegemonya ve pasif devrim koşullarına ilişkin kaygıları ortaya çıkardığı şeklindeki Gramsci yaklaşımını takip ederek, onun düşünce ve eylemiyle ilgili yeni sorular sormak mümkün olabildi. Dolayısıyla, Gramsci’nin bize dümenden bir nebze uzaklaştığı veya beklenenden daha az yardımcı olduğu anlarda bile kapitalizmin fırtınalı sularında bir takım yollar bulmak, “devrimci” toplumsal ve siyasi kalkışma dalgalarını sorgulamak konularında hâlâ yardımcı olabileceği öne sürüldü. Buna bağlı olarak, kitap boyunca,

Devamını oku

Neoliberal İktisadın Marksist Eleştirisi – Derleme

Savunanlar kadar karşı çıkanlar tarafından oldukça geniş sayılabilecek bir literatürün oluşturulduğu neoliberal iktisat söylemi, genellikle ülkelerin neoliberal iktisadî politika uygulamalarına ilişkin gelişmeleri ve bunların ortaya çıkardığı sonuçları ele almakta ve çözüm önerileri sunmaktadır. Bu derlemeyle amacımız, söz konusu iktisadî politikaların ülke uygulamalarına ilişkin sonuçlarının ortaya konmasından ziyade, neoliberal iktisat söyleminin dayandığı felsefî, ideolojik ve teorik temellerin aydınlığa kavuşturulması ve değerlendirilmesini hedef almaktadır.

Devamını oku

Cezaevi kontör yükleme