Tarih neden önemlidir?

Tarih bir silahtır. Geçmişi kavrama şeklimiz bugün nasıl hareket edeceğimizi etkiler. Bu nedenledir ki tarih aslında siyasi ve tartışmalı bir alandır. Bugüne (bugünün krizlerine ve devrimlerine) dair tüm bilgimiz ister istemez tarihseldir. Onlarca yılın birikmiş bilgisine başvurmadan bir bilgisayar imal etmemiz nasıl mümkün değilse, geçmişe başvurmadan dünyamızı anlamamız da söz konusu olamaz.

Bizi yönetenler bunu biliyorlar; kendi mülk ve iktidarlarını korumak menfaatlerinin bir gereği olduğundan, tarihi kendilerince arındırılmış bir bakışla sunmak için eğitimi ve kitle iletişim araçlarını denetimleri altında tutuyor olmalarından faydalanıyorlar. Sömürüyü, yönetici sınıfın uyguladığı şiddeti ve ezilenlerin mücadelelerini kasten önemsiz gösteriyorlar.

Yönetenlerin benimsedikleri tarih anlayışı, geçtiğimiz 30 yılda daha da egemen olmuştur. Günümüzün emperyalist savaşlarını destekleyen “yeni muhafazakârlar” [neokonlar], Roma ve Britanya gibi imparatorlukları, uygarlık modelleri olarak yüceltiyorlar. Ortaçağ Avrupası, milyoner bankerlerin taraftarı oldukları “yeni klasik” iktisadın örneği olarak yeniden yorumlanıyor. Büyük tarih anlatıları inşa etme (yani bugünü anlayabilip, geleceği değiştirmek üzere harekete geçebilmemiz için geçmişi açıklama) girişimleri, tarihin hiçbir yapıya, kalıba veya anlama sahip olmadığını dile getiren, revaçtaki post modernist teorisyenlerce hor görülüyor. Bu fikirlerin etkisi, bizi düşünsel açıdan sakatlamak ve siyasi olarak hareketsiz kılmak oluyor. Hiçbir şey yapmayın mesajı veriliyor, çünkü savaş demokrasiyi teşvik eder, piyasanın alternatifi yoktur ve tarihi, insanların bilinçli eylemi şekillendiremez.

Bu kitapta farklı bir geleneği savunuyoruz. Devrimci düşünür ve eylemci Karl Marx’ın 1852’de yayınlanan siyasi bir kitapçıkta yazdığı gibi bu geleneği şöyle özetleyebiliriz: “İnsanlar kendi tarihlerini kendileri yaparlar, ama kendi iradeleriyle ve kendi seçtikleri koşullar içinde değil”. Başka bir deyişle, tarihin seyri önceden belirlenmiş değildir; olaylar, insanların yaptıklarına göre farklı bir yönde gelişebilir. Ne de tarihi yalnızca siyasetçilerle generaller şekillendirir; yani, örgütlenir ve birlikte hareket ederlerse sokaktaki insanlar da tarihi şekillendirebilirler.

Neil Faulkner
Marksist Dünya Tarihi
Çeviri: Tuncel Öncel
Birinci Basım: Haziran 2014
Yordam Kitap

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here