Ters mi? Düz mü? – Fatin Hazinedar

Ünlü gangster Al Capon, Liberty Dergisinin 1971 yaz sayısında gazeteci Cornelius Vanderbilt Jr?a; ?Günümüzde insanlar hiçbir şeye saygı göstermiyor. Eskiden, erdem, onur, gerçek ve yasalardan oluşan bir dayanağımız vardı. Başka yasalara itaat edilmeyen yerde, çürüme tek yasa olur. Çürüme bu ülkenin altını oyuyor. Erdem, onur ve hukuk hayatımızdan buharlaşıp uçtu.? açıklamasını yapar. Ne var bunda diyeceksiniz. Şu var; ne acıdır ki erdem, onur ve hukuktan bir gangsterin bahsettiği tersine bir dünyada yaşıyoruz. Çürümenin tek yasa olmaya başladığı bu dünya da bir okul ?un tabelasını okuyoruz.?Tersine Dünya Okulu.? Bu okul da okunan kitabın tek yazarı var; Eduardo Galeano. Bir de resim öğretmeni var ki resimleriyle dersler daha da zevki hale geliyor adı; Jose Guadalupe Posada.
Okul?un müfredatına bir bakacak olursanız, diğer okullardan ne kadar farklı olduğunu göreceksiniz. İşte ?Tersine Dünya Okulu? nun ders programı;

Tersine Dünya Okulu
Örneklerle eğitmek
Öğrenciler
Adaletsizliğin temel ilkeleri
Korku Okumaları
Korku eğitimi
Korku endüstrisi
Biçki diki kursları
Etik Semineri
Alıştırmalar: Hayatta başarılı olmanın ve dost kazanmanın yolları
Faydasız kötü alışkanlıklara direnme dersleri
Dokunulmazlık sahibi sınıflar
Vaka incelemeleri
İnsan avcılarının dokunulmazlığı
Gezegen ve yok edicilerin dokunulmazlığı
Yalnızlık Pedagojisi
Tüketim toplumu dersleri
İleri iletişimsizlik dersleri
Karşı Okul
Vaat ve ihanet olarak binyılın sonu
Çıldırma hakkı

Bu okul? da eğitim görmeniz için herhangi bir giriş sınava gerek yoktur, kayıt parası alınmaz, her yerde, havada, karada dersler bedavadır. Bu okulda ne mi öğreneceğim diyorsunuz? Bu okulda, kurşun su üstünde kalmayı öğrenir, mantar suya batmayı, yılanlar uçmayı, bulutlar yollarda sürünmeyi ve siz de dünyaya tersten bakmayı öğreneceksiniz. Peki, Tersine Dünya neresidir? Tersine Dünya şimdi ki dünyanın ta kendisidir. Belki de değildir! İşte bu okulda hangi dünyada olduğunuzu bilecek ve o dünyada nasıl yaşanacağının formüllerini, yaşadıklarımıza değişik açılardan bakmayı öğreneceksiniz. Dünyamızda her şey ters değil midir? Örneğin evrensel barışı en çok gözeten ülkeler en çok silah satan ülkeler, en itibarlı bankalar, en çok uyuşturucu parası saklayan bankalar, en başarılı sanayi yeryüzünü en çok zehirleyeni değil midir?
Kimler ?Tersine Dünya Okulu?nun öğrencileri olabilir? Bu sorunun yanıtı çok kolaydır; herkes? Dünya, (Düz olanı diyelim) zengin çocuklara para muamelesi yapıyor. Ki paranın davrandığı gibi davransın diye. Yoksullara çöp muamelesi yapıyor. Çöpe dönüşsünler diye. Orta sınıftakileri, televizyona bağlıyor; vakit henüz erkenken hayatını kader olarak bellesinler diye. Dünyada en çok sömürülen, şiddete maruz kalan çocuklardır. Bu yüzden de asıl öğrenciler çocuklardır.(Zaten, Tersine Dünya Okulu?ndan çocuk kalmayı başarabilenler mezun olabilirler.)
Adaletten bolca söz edildiği ama adaletsizliğin diz boyu olduğu bir dünyada, bu okulda ?Adaletsizliğin Temel İlkeleri? dersini göreceksiniz. Okudukça dünya ya bakış açınız da yavaş yavaş değişecek. Tıpkı; Baykuşun, yarasanın, bohemin ve hırsızın akşamüstüne kahvaltı saati olarak bakması, çiftçinin yağmura talihsizlik olarak turistin ise iyi bir haber olarak bakması ya da Kristof Kolomb?a tüylü şapkası ve kırmızı kadife ceketiyle Karayip yerlileri tarafından o zamana kadar görülmemiş bir papağan olarak bakması gibi. Ve yine bu derste yol aldıkça dilinizin de değiştiğini göreceksiniz. Rüşvet?e ?iç etme?, kapitalizme ? Pazar ekonomisi?, emperyalizme ?küreselleşme?, ihanete ?realizm?, askeri diktatörlük yerine ?süreç?, işkenceye? yasadışı baskı?, bombaya ?patlayan mekanizma ?denildiğini öğreneceksiniz.
Korkuyu ders olarak göreceksiniz. Şimdiye kadar korku dünyasında yaşadığınızı fark edip korkacaksınız. Çalışanların işini kaybetmekten korktuğu, çalışmayanların asla iş bulamamaktan korktuğu, şoförün yürümekten, yayaların ezilmekten korktuğu, hırsızın polisten polisin hırsızdan korktuğu, kadının erkekten, erkeğin kadından korktuğu gibi daha bir sürü küresel korkuyu göreceksiniz. Siz siz olun bu dersten sakın korkmayın!
Ha… Okulda Biçki Dikiş Kursu da var. Burada elbise dikmeyi değil, şeytanın gardırobunu nasıl ve ne renk elbiselerle dolu olduğunu göreceksiniz. Asıl bu derste ısmarlama düşmanın nasıl kesilip biçilip yaratıldığını öğreneceksiniz. Etik seminerlere konuk olacaksınız. Bu seminerlerde, emperyal güç, ilahi güç, politik güç, gibi güçlerden güç alıp hayatta nasıl başarılı olunur ve nasıl dost kazanılacağını öğreneceksiniz. Vaka incelemeleri yaparak günah ve erdem olgularını yeniden gözden geçireceksin ayrıca suç ve cezayı tekrardan öğreneceksiniz. Suç ve cezanın yalnızca bir Dostoyevski romanı adı olmadığının iyice farkına varacaksınız. Dersler ilerledikçe hakkınız olan bir takım şeylerin olduğunu göreceksiniz. Hatta bunların en başında çıldırma hakkınızın olduğunu görüp belki de sevineceksiniz. En son karşı okul?un müfredatını da şöyle bir göz atacaksınız.
Okulu bitirip de mezun olduğunuz da dünya ya tersten bakacaksınız.(Eğer çocuk kalabildiyseniz hala!) İşte o zaman neyin düz olduğunu neyin ters olduğuna karar vereceksiniz. Tepetaklak olacaksınız. Tam da burada ister istemez Beden Eğitimi dersini de aradan çıkaracaksınız. Bu okul sizin dünyanızı şaşırtacak!
On ikinci yüzyılda, Sicilya krallığının resmi coğrafyacısı El İdrisi,bir dünya haritası çizdi.Avrupa?nın bildiği dünyanın haritasını,güneyi yukarıda kuzeyi aşağıda.Bu o zamanın haritacılığında yaygın bir şeydi.Sekiz yüzyıl sonra,Uruguaylı ressam Joaquin Torres-Garcia? da aynı şekilde güneyi yukarıda Güney Amerika haritası çizdi.?Bizim kuzeyimiz güney ? dedi.?Kuzeye gitmek için,gemilerimiz aşağıya iner,yukarı çıkmazlar.? Eğer dünya böyleyse,şimdi olduğu gibi tepetaklak ise ,ayakları üzerinde durması için onu ters çevirmeniz gerekmez mi?
Tabi ki size göre de ters ise. Haydi, artık mezun olduğunuza göre bu okuldan, karar verin bakalım! Dünya ters mi yoksa düz mü?

Fatin Hazinedar

Kitabın Künyesi
Tepetaklak
Eduardo Galeano
Çitlembik Yayınevi / İnceleme Dizisi
Kapak Tasarımı : Deniz Akkol
Çeviri : Bülent Kale
İstanbul, 2010, 3. Basım
340 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Makaleler
Pablo Neruda zehirlendi mi? – Zeynep Heyzen Ateş

Los Angeles Times Şili?nin geçmişini sorgulamaya başlamasıyla beraber Pablo Neruda?nın ölümüyle ilgili soru işaretlerinin de gündeme geldiğini anlatan bir yazı...

Kapat