İnceleme Dizisi – İNSANOKUR

Dersim’i Parantezden Çıkarmak (Dersim Sempozyumunun Ardından) – Şükrü Aslan

7 Mayıs 202010 Eylül 2019 yazar cemalumit

Dersim, son yıllarda Türkiye’nin yakın tarihinin en önemli yüzleşmelerinden birine konu oldu. Dersim adı, 1938 kıyımından sonra vilayete konan Tunceli adının arkasına parantez içinde yazılmaya başladı, şimdi artık “öz” ad olarak biliniyor. Birçok edebi anlatı, sözlü tarih çalışması, inceleme, belgesel ve müzik çalışması, Dersim’in hakikatiyle yüzleşmeye katkıda bulundu. 2010’da yapılan 1. Uluslararası Tunceli (Dersim) Sempozyumu, … Devamını oku

Dostoyevski’nin yirmi sekiz yaşında ağır hapisle cezalandırılmasına ve sürülmesine yol açan olayın içyüzü – E. H. Carr

4 Ocak 201622 Ağustos 2015 yazar cemalumit

Dostoyevski’nin yirmi sekiz yaşında ağır hapisle cezalandırılmasına ve sürülmesine yol açan olayın ana hatları iyice bilinmektedir; ayrıntılardaki belirsizlikler ise güvenilemeyecek belgelerin çokluğundan gelmektedir. Bu olaya adı karışanlar -bunların çoğunun Soruşturma Komisyonu?ndaki yazılı ifadeleri bilinmektedir- komisyonun bildiğine inandıkları konularda aşırı bir açık sözlülük göstermişler, saklayabileceklerini ümit ettikleri konularda ise ustaca yalanlar söylemişlerdir. Komisyonun ve suçluları yargılayan askerî mahkemenin resmî tutanaklarından, önemsiz şeyler üstünde ısrarla durulduğu, isnat edilen suçun

Bilişsel Kaptalizm, Eğitim ve Dijital Emek – Michael A. Peters, Ergin Bulut

4 Ocak 20163 Eylül 2014 yazar cemalumit

Bilişsel kapitalizm tartışmaları her ne kadar yeni görünse de tarihsel kökenleri Deleuze ve Guattari’nin Kapitalizm ve Şizofreni, Foucault’un biyopolitika çalışmalarında ve başta Hardt ve Negri olmak üzere otonomist hareket içerisinde gözlemlenebilir. Günümüze yaklaşıldığında ise önce enformasyon toplumu, ardından Web 2.0 ve maddi olmayan emek tartışmaları ile birlikte bilişsel kapitalizm tartışmalara daha da somutlaşıp yaşamımıza girdi.

Bildiğimiz Tarımın Sorunu (Küresel İktidar ve Köylülük) – Çağlar Keyder, Zafer Yenal

4 Ocak 201627 Ocak 2014 yazar cemalumit

Tarım sorunu (die Agrarfrage), 20. yüzyılın başından itibaren siyasetin ve sosyal bilimlerin en önemli tartışma alanlarından biriydi. 1980’lerin düşünce ikliminde ivme kaybedip şekil değiştirdi ve daha çok “hormonlu sebzeler”, “doğal beslenme”, “permakültür” gibi “kentli” başlıklar altında bambaşka bir tartışmaya dönüştü; üretim ve üreticiler yerine gıda ve tüketimle ilgili meseleler gündemin baş köşesine oturdu. Küçük üreticiliğin sorunları, “kumarhane kapitalizmi”nin

Bir Cinayetin Öyküsü (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine Sınıfsal Bir Bakış) – G. Emre Gürcanlı

4 Ocak 201611 Ocak 2014 yazar cemalumit

Sermaye birikimi, yalnız artı değer sömürüsü değil, ölüm ve yaralanmalarla yeniden üretilmektedir. İşçi ölümleri, yaralanmaları, işyerleri kaynaklı hastalıklar olmadan kapitalizmin kendisini yeniden üretmesi mümkün değildir. İşçi sınıfı üretmekte ama tüketilmektedir.

Bu kitap bir müdahale ve mücadele aracı olarak tasarlanmış ve yazılmıştır. Türkiye’de bu konuda teorik ve ideolojik bir eksikliği tespit ederek hazırlanmıştır. Ancak

Yeni İslâmî Burjuvazi (Türk Modeli) – Dilek Yankaya

4 Ocak 201611 Ocak 2014 yazar cemalumit

Türkiye’de AKP’nin 2002’de tek başına hükümet kurmasıyla siyasal İslâmın iktidar olma mücadelesinde hedefe varılmış oldu. Fakat İslâmî kimlik, iktidara gelmeden çok önce sınıfsal bir nitelik kazanmıştı. Bu dönüşümde, 1990 yılında İstanbul’da, İslâmî hareketle güçlü bağları olan bir ekonomik seçkinler topluluğu tarafından kurulan MÜSİAD’ın etkisi belirleyiciydi. MÜSİAD’ın Türkiye siyaseti üzerindeki gücünü, kurucu başkanlarından Erol Yarar şöyle açıklıyor: “TÜSİAD geçmiş, MÜSİAD gelecek demek.” Bu kitaba konu olan

Camın İşçileri – M. Hakan Koçak

4 Ocak 201611 Ocak 2014 yazar cemalumit

“1935’te fabrikanın açılış töreninde ‘bizim nesle ne mutlu ki fabrika seslerile gözlerimizi açmış bulunuyoruz,’ sözleriyle semtin coşkusunu dile getiren kız çocuğu artık yok. Semtin işsiz gençleri umutsuzlukla caddelerde dolaşıyor. Ama bunlar yalnızca gözle görünenler. Semtin tüm dokusuna sinmiş işçi sınıfı mirası, görünmeyen ama hissedilen bir güç olarak varlığını sürdürüyor…”

Bilimde Öncü Kadınlar – Osman Bahadır

4 Ocak 201620 Aralık 2013 yazar cemalumit

Kadınlar bilimde bugünkü düzeylerine büyük mücadelelerle geldiler. Kadınların bilimde başarı kazanmaları, aynı başarıyı göstermiş olan erkeklerden genellikle daha fazla zorluklarla baş etmiş oldukları anlamına geliyor. Günümüzde de kadın bilimcilerin çalışmalarında karşılaştıkları zorluklar varlığını önemli ölçüde korumaktadır. Özellikle bazı araştırma alanları hâlâ kadın bilimcilere kapalı tutulmak isteniyor.

Akışkan Gözetim – David Lyon, Zygmunt Bauman

4 Ocak 201613 Aralık 2013 yazar cemalumit

Bugün hayatımızın her ayrıntısı hiçbir zaman olmadığı kadar çok yakından izleniyor, kaydediliyor; ve gözetim altındakiler genellikle gözetleyenlerle gönüllü bir işbirliği içinde. Londra’dan New York’a, Yeni Delhi’den İstan-bul’a, bütün büyük kentlerde kameralar artık kamusal alanların alışıldık, itiraz edilmeyen parçası haline geldi. Uçağa binecekseniz, bedeniniz boydan boya taranıp biyometrik kontrole tabi tutulur; arama motorları ve kredi kartı okuyucuları bütün alışkanlıklarımızı, ilgilerimizi ve tercihlerimizi kaydedip sessizce piyasanın hizmetine sokar.Günümüzün akışkan modern dünyasında, günlük hayatımızın işleyişini esneklik ve hareketlilik belirliyor.

Bedenimiz tehdit altında! – Aysel Sağır

4 Ocak 20166 Aralık 2013 yazar cemalumit

?Algı bedenin dünyayla kurduğu bir salınım ilişkisidir. Beden önce bir durumun içinde oluşuyla dünyayı algılar sonra dünyanın algısı bedene eklemlenir, dolayısıyla bu ilişki dünyayı ve bedeni aynı anda var eder.?

Başkalarının bakışları
Toplumla ilişkimizi bedenimizle kuruyor, dolayısıyla da dünyayı bedenimizle algılıyoruz. Yani bedenimiz de tıpkı belleğimiz gibi biriktiriyor, bilinçaltı oluşturuyor; hatta başkalarının karşısında acil durum vaziyeti alarak kendini görünmez kılıyor. Bütün bunlar olurken benliğimiz, hislerimiz, zihnimiz bedenin istediklerini yapıyor. Bedenimiz beynimize çoğu kez tehlike sinyalleri

Moabit Hapishanesi Notları – Erich Honecker

4 Ocak 201627 Kasım 2013 yazar cemalumit

Demokratik Alman Cumhuriyeti’nin ortadan kalkması ve Almanya’nın birleşik ancak kapitalist bir ülke olarak varlığına devam etmesi, Avrupa’da reel sosyalizmin yıkılışının önemli bir uğrak noktası oldu. Erich Honecker 1971’den 1989’a, yani yıkılmasından kısa bir süre öncesine kadar Demokratik Almanya’daki iktidar partisi Sosyalist Birlik Partisi’nin önderliğini yürüttü. Almanya’nın birleşmesinin ardından, karşısında boyun eğmediği Alman kapitalizmi tarafından hapsedildi ve yargılandı. Honecker sosyalist kimliğinden yaşamının sonuna kadar ödün vermedi.

İşgal Et (İtaatsizlik Üzerine Üç Tez) – Bernard E. Harcourt , Michael Taussig, W. J. T. Mitchell

4 Ocak 201620 Ekim 2013 yazar cemalumit

Occupy hareketinin bir başka örneği de 2013 yılında Gezi Parkı Direnişi’yle Türkiye’de yaşandı. Direnişle birlikte Türkiye’de birçok ezberin bozulduğuna şüphe yok. Peki, Tahrir Meydanı’yla Zuccotti Park’ın “işgal”inin ardından tüm dünyayı etkisi altına alan bu hareketin temeli neye dayanıyor, talebi ne?

İşgal Et, Orta Doğu’dan New York, Chicago, Londra, Berlin, Frankfurt, Quebec ve Hong Kong gibi şehirlere uzanan “kamusal alanı işgal etme” eylemlerinin dinamiklerini üç farklı açıdan ele alıyor.

Osmanlı İmparatorluğu (1700-1922) – Donald Quataert

4 Ocak 201619 Ekim 2013 yazar cemalumit

Osmanlı İmparatorluğu?nun tarihi son yıllarda çeşitli ülkelerde yeni yaklaşımlarla ele alınıp inceleniyor, yeni inceleme alanları ortaya çıkıyor. Artık Osmanlı tarihinin yalnızca siyasal yönü üzerinde durulmuyor; ekonomik, toplumsal, kültürel vb. yönleri de derinlemesine araştırılıyor. Donald Quartaert bu kitapta, söz konusu yeni birikimden yararlanarak farklı bir sentez sunuyor. Önce Osmanlı siyasal tarihini bütünüyle gözden geçiren yazar, Osmanlı İmparatorluğu?nu,

Murtaza Demir, ‘Ateş-i Aşk’ adlı kitabında Sivas Katliamı’nı mercek altına alıyor…

4 Ocak 201617 Ekim 2013 yazar cemalumit

Murtaza Demir, Sivas Katliamı?nı mercek altına alıyor. Üstelik bizzat tanık olduğu, gördüğü, duyduğu ve belki de en önemlisi hissettiği karmaşık duyguları Ateş-i Aşk?ta anlatıyor.

Ateş-i Aşk, Sivas katliamına ışık tutmasının yanında Madımak?ta neler yaşanıldığını, içeride bekleyenlerin hangi atmosferde yardım beklediğini okuyucuya sunuyor. 2 Temmuz 1993 akşamı aslında ne oldu? Yerel gazeteler katliam günü hangi manşetleri attı? 12 Eylül darbesiyle Aleviler asimilasyona

Modern Ermeni Edebiyatı – Kevork B. Bardakjian

4 Ocak 201612 Ekim 2013 yazar cemalumit

1993 yılında yayın hayatına başlayan Aras Yayıncılık 20. yılını kutluyor. Yirmi yıllık sürede izlediği yayın politikasıyla “Ermenice edebiyata açılan pencere” olarak nitelenen Aras Yayıncılık’ın 140. kitabı Modern Ermeni Edebiyatı, yayınevinin 20. yılına özel hazırlandı.

Ermeni edebiyatı alanında önde gelen akademisyenlerden Profesör Kevork Bardakjian’ın bu hacimli eseri, İngilizcede ilk yayımlanışının üzerinden on üç yıl geçmiş olmasına rağmen başlıca kaynak kitaplardan biri olma özelliğini koruyor.

Mahmut Dikerdem Eserler – Salon Verir, Sokak Alırız

4 Ocak 20165 Ekim 2013 yazar cemalumit

Büyükelçi, Barış Derneği Başkanı Mahmut Şerafettin Dikerdem’i 3 Ekim 1993’te kaybetmiştik. Barış Derneği tarafından hazırlanan bu derleme kaybımızın 20.yılında onun yaşamına, mücadelesine, anısına bir kez daha dokunmak, yaşamı, eserleri ve mücadelesiyle bugünümüz ve yarınımız arasında bağlantı kurmak amacı taşıyor.

Mahmut Dikerdem 1940’lardan 1990’ların başına dek, tüm yaşamı boyunca üretken olmayı sürdürdü. Türkiye’nin önemli aydınlarından biri olan Dikerdem’in

Türkiye’de Tarımın Ekonomi-Politiği 1923-2013

4 Ocak 20162 Ekim 2013 yazar cemalumit

Tarım ürünlerinin insanların beslenme, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamaya yönelik olması, bu sektörü diğer üretim sektörlerinden ayırmaktadır. Halen dünya nüfusunun yarıdan fazlası kırsal alanlarda yaşamakta ve tarımla uğraşmaktadır. Açlık ve yoksulluk gibi küresel sorunlar, iklim değişmeleri, üretimde kullanılan doğal kaynakların (toprak, su) kirlenmesi, bozulması ve yok olması gibi sorunlar, gıda güvencesi/güvenliği gibi sorunların ön plana çıkması,

Dayanışmadan İhanete (Polonya’da Kapitalizmin Restorasyonu) – Tadeusz Kowalik

4 Ocak 201620 Eylül 2013 yazar cemalumit

1980-1981 yılları arasında Avrupa’nın en geniş katılımlı işçi hareketine dönüşmüş Dayanışma Sendikası’nın meşhur Gdansk tersane grevine dönemin önde gelen sendika liderleri ile birlikte katılmış aydınlardan biri olan Tadeusz Kowalik, “Dayanışmadan İhanete” adlı bu kitapta Polonya’da kapitalizmin restorasyonu sürecini öncelikle içeriden anlatıyor.

Polonya’nın yaşadığı bu dönüşüm sürecine tanıklık edenlere hayli tanıdık gelecek isimlerin IMF, Dünya Bankası ve

Tanrı Piyasası – Meera Nanda

4 Ocak 201620 Eylül 2013 yazar cemalumit

Sekülerlik Tartışmaları ve Neoliberalizm Hindistan’ı Nasıl Daha Hindulaştırıyor.

Tanrı Piyasası, ekonomisi günden güne büyüyen günümüz Hindistan’ında etkisi giderek artan “devlet-ibadethane ortaklığı”nın bir sonucu olarak, özellikle “üst orta-sınıflar” arasında yükselişe geçen Hinduizm’in etkilerini ve yapısını ele alıyor. Modernist yaklaşımın “gelir ve refah seviyesi yükseldikçe insanların düşünüş tarzının daha rasyonelleştiği ve daha sekülerleştikleri (laikleştikleri)” tezi özellikle 1990’lar sonrası neoliberal dönemde tersine dönmüş durumda.

Yeşilçam’da Öteki Olmak (Başlangıcından 1980’lere Türkiye Sinemasında Gayrimüslim Temsilleri) – Dilara Balcı

4 Ocak 201610 Eylül 2013 yazar cemalumit

Sinema, Osmanlı Devleti’ne yabancı uyruklular ve azınlıklar sayesinde girmiş ve yaygınlık kazanmış bir sanat. Gayrimüslimlerin sinema sektörü üzerindeki emekleriyse tartışılmaz. Osmanlı Devleti’nin son yıllarından 1960’lara dek gayrimüslimler, yapımcılıktan işletmeciliğe, oyunculuktan görüntü yönetmenliğine, yönetmenlikten kurguculuğa kadar hemen her alanda çalışmış ve pek çok ilke imza atmışlardır.

Ne var ki, gayrimüslimler Anadolu topraklarında

Cezaevi kontör yükleme