Kategori: Tarih

Figaro ‘nun Düğünü, “devlette yüceltilmesi gereken her şeyi ayaklar altına alıyor”

tarihinde gönderilmiş tarafından

Figaro ‘nun Düğünü Ortamın tek renkli kişisi Marie-Antoinette değildi. O zaman özellikle saray çevresi çok renkli insanlarla doluydu. Bu renkli insanlardan biri de ünlü yazar Beaumarchais ‘ydi (1732-1799). Asıl adı Pierre Augustin-Caron olan Beaumarchais bir saatçinin oğluydu. Caron tüm renkli insanlar gibi biraz garip bir kişiydi, kendisinden beklenilenleri değil beklenilmeyenleri yapardı. ı753 ‘de yeni bir saat maşası icat edip saat­çilikte

okumak için tıklayınız

1871 Paris Komünü Tarihi – Prosper Olivier Lissagaray

tarihinde gönderilmiş tarafından

Paris Komünü üzerinden yola çıkan değerlendirmelere çokça rastlanır. Özellikle dünyada ve Türkiye’de son yıllarda başlayan, arkasının kesilmeyeceği de anlaşılan isyan dalgasıyla beraber bu tür değerlendirmeleri daha çok duyacağımız da kesin. Ancak bu denli yoğun atıf yapılan Komün’de tarihsel olarak neler yaşandığı ülkemizde çok az bilinir.

okumak için tıklayınız

İstanbul’dan İstanbul’a – Zafer Köse

tarihinde gönderilmiş tarafından

Karanlık bir tiyatro sahnesi düşünün. Sadece küçük bir bölümü, güçlü spot ışığıyla aydınlatılmış. Bir süre sonra ışık sönüyor, o bölüm de kararıyor. O sırada sahnenin bir başka yeri spotla aydınlanıyor. Orası da kararırken, başka bir bölüm spot altında kalıyor. Böyle devam ediyor. Her aydınlanan noktada kısa görüntüler izleniyor. Mekânlar değişiyor. Zaman da değişiyor. Zaman dizinsel

okumak için tıklayınız

Suriye (Yıkıl Git, Diren Kal!) – Fehim Taştekin

tarihinde gönderilmiş tarafından

Suriye 2011’den beri süregelen bir savaşla cehennemi soluyor. Şehirlerin yıkıldığı, yüz binlerce insanın öldüğü ya da yaralandığı, milyonlarca insanın yerinden yurdundan olduğu bir savaş. Muhaliflerin özgürlükler için başlattığı gösterilerin feci şekilde bastırıldığı, silahların ivedilikle devreye sokulduğu, öfkenin kısa sürede silahlı isyana dönüştüğü, çok geçmeden bölgesel ve küresel aktörlerin vekâlet savaşına giriştiği, ardından küresel cihat ağları

okumak için tıklayınız

Efsanevi Yerlerin Tarihi – Umberto Eco

tarihinde gönderilmiş tarafından

Efsanevi topraklar ve yerlerde resimler eşliğinde bir gezinti. Hayal dünyamızda, Yedi Cücelerin kulübesinden Gulliver’in ziyaret ettiği adalara, Madam Bovary’nin evinden Sherlock Holmes’un dairesine, hiç var olmamış nice beldeler, nice yerler var. Ama genel olarak, bu yerlerin yalnızca bir hikâyecinin ya da şairin düş gücünden doğduğunu biliyoruz. Bunun tam tersine, en eski zamanlardan beri, insanlar Atlantis,

okumak için tıklayınız

Ecevit’in Ardından – Zafer Köse

tarihinde gönderilmiş tarafından

O tarihi CHP kurultayında İsmet İnönü kaybediyor, Ecevit genel başkanlığa seçiliyor. İsmet Paşa; Garp Cephesi Komutanı, Lozan Kahramanı, devletin kurucularından, çok partili rejime geçişin öncüsü… ayağa kalkıyor, önünü ilikliyor, 87 yaşının yorgun adımlarıyla “Bülent”i kutlamak üzere yürümeye başlıyor. Bunu fark eden Ecevit hemen yerinden kalkıyor, Paşa’ya doğru ilerliyor, ortada buluşuyorlar, tokalaşıyorlar.

okumak için tıklayınız

İnsanlık, sadece tarihin akışını değiştirebilme değil, tarihi sona erdirebilme kapasitesine de sahip

tarihinde gönderilmiş tarafından

BÎR İSPANYOL KÖYLÜSÜ 1000 YILINDA uyuyakalıp, beş yüz yıl sonra Kolomb’un mürettebatının Nina, Pinta ve Santa Maria gemilerine binerken çıkardığı patırtı esnasında uyanmış olsaydı, dünya yine de gözlerine çok tanıdık gelirdi. Teknolojide, yaşam biçiminde, siyasi sınırlarda pek çok değişiklik yaşanmış olsa da, bu ortaçağ gezgini yine de kendisini evinde hissederdi. Buna karşılık, Kolomb’un denizcilerinden biri

okumak için tıklayınız

Bir 10 Ekim – Zafer Köse

tarihinde gönderilmiş tarafından

02:15 Otobüslere binmemiz için sesleniyorlar. Günlerdir duyuruları, hazırlıkları yapılan Ankara’daki mitinge katılacağız. Emek, Barış, Demokrasi mitingi. Uğurlamaya gelen Yalovalı dostlarımız el sallıyor. Onların hazırladığı kumanyalar yanımızda. Selamlarını da yanımıza alıyoruz. Ankara’da buluşacağımız, tanımadığımız ama bildiğimiz dostlara götürüyoruz selamlarını. 03:10 İzmit’i geçiyoruz. Aracımız otoyolda ilerlerken daha az sarsılıyor. Otobüs içindeki canlılık da azalıyor. Yolcular uyumaya başlıyor.

okumak için tıklayınız

Bir Kitap!

tarihinde gönderilmiş tarafından

20 yılda yazılmış bir kitap. Paltosunu, saatini tefeciye rehin veren bir yazarın kitabı. İlk yıllardaki telif geliriyle, yazıldığı süre boyunca içilen tütün parasını bile çıkarmayan bir yapıt. Kapital… Karl Marx… Umulmadık yerde, umulmadık zamanda patlayan devrimdir Kapital. Hâlâ, daima, ısrarla senin hikayeni anlatan kitap! İlhan Erdost’un değerli anısına saygıyla! (Videoyu izlemek için tıklayınız.)

okumak için tıklayınız

Yüzde 100 yerli: Karamanlılar ve Hay-ho(u)ro(u)mlar

tarihinde gönderilmiş tarafından

Geride kalanlar varsa da artık bir ‘Hay-horom kültürü’nden söz etmek maalesef imkânsız… Aynen Karamanlı kültüründen söz edemediğimiz gibi… Geçtiğimiz hafta CB Erdoğan, “yüzde yüz yerli ve milli milletvekili” isteyince medyada “yerli kime denir?”, “kim daha yerli”, “milli ne demektir?” “Erdoğan kime ne demek istedi?” tartışması yaşandı. Erdoğan’ın ne kastettiğine dair tartışmaları okumuşsunuzdur, ben o konuya

okumak için tıklayınız

Cesedin karnına saplanan bayrak

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Burada, yerimizde kalacağız. Kiliselerimizi yeniden yapmak, ölülerimizi gömmek, okullarımızı, işyerlerimizi, evlerimizi toparlamak için düştüğümüz yerden doğrulacak ve yerimizde kalacağız. Doğduğumuz, büyüdüğümüz, dedelerimizin ve babalarımızın ‘şimdi kırık dökük de olsa’ mezarlarının bulunduğu bu ülkede kalacağız. O kırık mezarlardan, harabeye dönmüş kilise, okul, dükkân ve evlerimizden yeni bir dünya yaratacağız. (…)Sesimizi yükselteceğiz ve başımıza gelen bu felâketin

okumak için tıklayınız

Bonapartizm, Yeni Osmanlılar ve Paris Komünü – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Napolyon Bonapart’la başlayan, III. Napolyon’la devam eden siyasi geleneğe Karl Marx ‘Bonapartizm’ adını verdi. Kavram, siyaset biliminde genellikle iktidarı emekçilerin alamadığı ama burjuvazinin de alacak kadar palazlanamadığı için siyasal gücünü asker-sivil bürokrasiye devrettiği rejimin adı olarak günümüze kadar geldi.

okumak için tıklayınız

Kurtuluş Savaşı ‘yedi düvel’e karşı mı verildi? – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal’in Samsun’a ayak basması ile 9 Eylül 1922’de İzmir’in geri alınması arasındaki dönem, resmî tarihçiler tarafından ‘Yedi düvele karşı verilmiş’ Kurtuluş Savaşı veya İstiklal Harbi diye anılır. Ben ise ‘Türk ulus-devletinin kuruluş dönemi’ anlamında, ‘Millî Mücadele Dönemi’ diye adlandırmayı tercih ediyorum. Çünkü söz konusu dönem, askerî başarılardan çok, siyasi ve diplomatik

okumak için tıklayınız

Yaşasın 30 Ağustos, Zito i Epanastasis – Zafer Köse

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bütün savaşlara karşı olduğunu söyleyip durmanın bir anlamı var mı? Savaşa karşı olmak, bazen boyun eğmek, itaat etmek anlamına gelmiyor mu? Bir insan Kurtuluş Savaşı’na, Che’nin, Allende’nin, Deniz’in, Mahir’in savaşlarına karşıysa, neyi savunuyordur? Barışı mı? Özgürlüğü, eşitliği, bağımsızlığı mı? Yoksa onların savaşını çarpıtan, onları yok etmeye çalışan iradeleri mi? Evet, barış, en çok, uğruna savaşacak

okumak için tıklayınız

Viking Destanı – Egill’in Sagası – Emre Aygün

tarihinde gönderilmiş tarafından

Egill’in Sagası, İskandinav ortaçağ edebiyatının eşsiz örneklerinden biridir. Norveç kralının ayakları altında kalmaktansa sürgün olmayı tercih eden gururlu, baş eğmez Vikinglerin birkaç kuşağa ve farklı coğrafyalara yayılan öyküsü anlatılır bu kitapta. Egill’in Sagası söylemek ile eylemek, söz ile yaşam arasındaki karmaşık gerilimi ve gelgiti hiç de yüceltmeden sunar. Egill, Hamlet değildir; olmanın ya da olmamanın

okumak için tıklayınız

Yasaklı “Numero 31328” / Amele Taburu Türkçede

tarihinde gönderilmiş tarafından

İlias Venezis’in yasaklı “Numero 31328 Amele Taburu” kitabı Belge Yayınları tarafından Türkçeye çevrildi. Otobiyografik kitap, Kurtuluş Savaşı sonunda 18 yaşındayken Venezis’in çalışma taburlarına alınışı ve mübadeleye kadar orada yaşadıklarını anlatıyor. Numero 31328 Türk aleyhtarı olarak nitelenmiş ve Türkçeye çevrilmesi yasaklanmıştı. Belge Yayınları da bu yüzden yeni başlattığı Yasaklanmış Kitaplar dizisini Numero 31328 ile başlattı.

okumak için tıklayınız

Bellek ve Akdeniz – Müslüm Üzülmez

tarihinde gönderilmiş tarafından

(Tarihle İlgili Okuduğum Kitaplar 3) 5. Bellek ve Akdeniz Fransız düşünür Fernand Braudel, Bellek ve Akdeniz(*) kitabında tarihin bir belleği olduğunu ve bu belleğinde Akdeniz ve Akdeniz kıyıları olduğunu ileri sürer: Okuyucuları tarihöncesi ve antikçağa bir yolculuğa çıkarır ve bu yolculuk tarihsel derinlik içinde, tarihöncesinden Roma fethinin tamamlanmasına kadar devam eder. Akdeniz’in jeolojik başlangıcından sonra

okumak için tıklayınız

Bir Macar icadı: Turancılık – Ayşe Hür

tarihinde gönderilmiş tarafından

Turancılık, 1848’deki milliyetçi kalkışmaları Rusya ile ittifak kuran Avusturyalılar tarafından bastırıldığından beri kendilerini ‘Avrupa’da bir ada’ metaforuyla tanımlayan ve sloganları ‘Yalnızız’ olan Macarların, kendilerine bağımlı Slav halklarının geliştirdiği Pan Slavizm’e cevap olarak geliştirdikleri ‘resmi milliyetçilik’ türü idi.

okumak için tıklayınız

Bir Deneyim – Zafer Köse

tarihinde gönderilmiş tarafından

Dağların arkası Varna Ovası. Karadeniz kıyısında on binlerce Osmanlı askeri tepelere yaklaşıyor. Yıl 1444. Ordunun başında Murat Han. Osmanlı’nın durumu epeyce karışık. 12 yaşındaki Mehmet, Edirne’de hünkar tahtında oturuyor. Murat Han, tahtı oğluna bırakmış ama bu savaşta komutayı kimseye bırakmıyor. Bırakamıyor. Varna Ovası’nda, Osmanlı’yı defalarca zor durumda bırakmış Hünyadi, onun topladığı haçlı ordusu, atlıların, okçuların

okumak için tıklayınız

Tarih Üzerine, Tarih Nasıl Yazılır? – Müslüm Üzülmez

tarihinde gönderilmiş tarafından

Tarih Üzerine, Tarih Nasıl Yazılır? (Tarihle İlgili Okuduğum Kitaplar 2) 3. Tarih Üzerine Alman düşünür Friedrich Nietzsche, Tarih Üzerine(*) kitabında tarihi felsefi açıdan sorgulayarak bilgi, tarih ve değerler alanına eleştiriler yöneltir. Tarihin, büyük yaratmaların, uygarlığın özünü kuran geliştirici ilkelerin, insanı aşamalı olarak başarının en yüksek doruğuna ulaştıran girişimlerin, kendi varlığında evrenin yaratıcı özünü dile getiren

okumak için tıklayınız