Fazıl Hüsnü Dağlarca / “Fazıl Eratap” hakkında bilgi – Ayhan Hüseyin ülgenay

Fazıl Hüsnü Dağlarca
(Ayhan Hüseyin Ülgenay arşivinden)

İlk ismi Fazıl ERATAP 1950 Tarihine kadar bu ismi kullandı. Daha sonra ismini Mehmet Fazıl DAĞLARCA olarak tescil ettirdi. Ölene kadar nüfustaki ismi budur. Fazıl Hüsnü DAĞLARCA ismini yayın hayatında kitaplarında kullandı. 12 Nisan 1330 Doğum Tarihidir. Daha sonra düzeltme yapılarak miladiye çevrildi. Nüfustaki doğum tarihi 01.07.1914 olarak tescillidir. Doğum yeri; İstanbul/Beşiktaş Baba adı; Hasan Hüsnü Ana adı; Kadriye. Evli, Eşinin İsmi; Emine Sehavet 23.09.1976 tarihinde boşandı. Çocuğu yok.
Babasının asker oluşundan dolayı İlk Okulu Konya, Kayseri, Kozan’da okudu. ( 1921- 1926 ), Orta Okulu Tarsus’ta bulunan Adana Orta Okulunda okudu ( 1926 – 1930 ), Kuleli Askeri Lisesini bitirdi. ( 1930 -1933 ), Asker, Yazar, İş Müfettişi, Şair

ÇALIŞMA HAYATI;
01.05.1933 Kara Harp Okulu girişi, 30.08.1935 Ast Teğmen, 29.02.1936 Teğmen, 30.08.1939 Üst Teğmen 30.08.1943 Yüzbaşı 30. 08. 1946 Kıdemli Yüzbaşı, Açığa alındı yargılandı. Askeri ceza Kanunu’nun 115’ci maddesine göre 8 gün hapis cezası aldı. 18.12.1946 girdi – 25.12.1946 çıktı. 01.09.1949 – 01.12.1950 Ön Yüzbaşı, 01.12.1950 tarihinde Ordudaki görevinden istifa ederek ayrıldı, 31.03.1952 – 21.03.1953 Basın – Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü Kısa Dalga Yayın Şefi. ( Namzet ) 31.03.1953 – 22.09.1959 İstanbul Bölge Çalışma Müdürlüğü İş Müfettişliği, 22.09.1959 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu. İstanbul Aksaray da “KİTAP” isimli bir kitabevi işletti. ( 1959 – 1970 ), “TÜRKÇE” isimli aylık bir dergi çıkardı. ( 43 Sayı, Ocak 1960 – Temmuz 1964 ), Türk Dil Kurumunun Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu. 1980 Askeri darbesi ile Türk Dil Kurumu kapatılınca, Türk Dili Dergisini çıkaranların arasında bulundu. ( 1987 )

SANAT HAYATI;
Orta Okulda iken Yeni Adana Gazetesi’nin öğrenciler arasında açtığı bir yarışmada ÖYKÜ isimli yazısıyla birincilik kazandı. ÖYKÜ 1927 yılında yine aynı gazetede yayınlandı. İlk şiiri YAVAŞLIYAN ÖMÜR 1933 yılında İstanbul Dergisinde yayınlandı. Şiirlerin de Türkçeyi en iyi şekilde kullandı. Lirik, epik, mistik, politik, ve diğer türlerde ürünler verdi. Şiirlerinde insanlığın gerçeklerini dile getirdi. Ulusalcılıktan dünya sorunlarına kadar her konuyu işledi. Şiirlerinde Duyarlılık, Akıl ve Gözlem ön plandadır. İsmini VARLIK Dergisinde yayınlanan şiirleri ile duyurdu.

ŞİİRLERİNİN YAYINLANDIĞI DERGİLER;
İSTANBUL DERGİSİ, VARLIK, KÜLTÜR HAFTASI, YÜCEL, AİLE, İNKİLAPÇI, GENÇLİK, YEDİTEPE, TÜRK DİLİ, YENİLİK, VATAN, KÜLTÜR DÜNYASI, ATAÇ, ÇAĞRI, TÜRK YURDU, TÜRKÇE, DEVRİM, YÖN, EDEBİYAT DÜNYASI, YELKEN, PAPİRÜS, MİLİTAN, SANAT EMEĞİ, SANAT OLAYI, MİLLİYET SANAT, GÖSTERİ, TÜM, DOST.

ÖDÜLLERİ;
1 – Yeni Adana gazetesinin öğrenciler arasında açtığı öykü yarışmasında birincilik ödülü 1927
2 – Bir şiiri ile (Çakırın Destanından) CHP şiir yarışmasında üçüncülük ödülü 1946
3 – Asü ile Yeditepe şiir ödülü 1956
4 – Delice Böcek ile Türk Dil Kurumu şiir ödülü 1958
5 – Türkiye Milli Talebe Federasyonu Turan EMEKSİZ armağanı 1966
6 – ABD’nin Pittsburgh kentindeki İnternational Poetry Forum (Uluslar Arası Şiir Formu) tarafından ‘Yaşayan En İyi Türk Şairi’ 1967
7 – Arkın Çocuk Edebiyatı Üstün Onur Ödülü 1973
8 – Yugoslavya’da 13 Struga Şiir Festivalinde Altın Çelenk Ödülü 1974
9 – Milliyet Sanat Dergisi okurlarınca ‘Yılın Sanatçısı‘ seçildi 1974
10 – Horoz isimli kitabı ile Sedat Simavi Vakfı edebiyat ödülü ( Peride Celal ile paylaştı ) 1977
11 –TÜYAP 6. İstanbul Kitap Fuarı ‘Onur Ozanı‘ seçildi 1987

Fazıl Hüsnü Dağlarca 1949 yılında VARLIK Dergisinde yayınlanan “Asılmış” isimli şiiri yüzünden suçlandı, yargılandı, beraat etti. KİTAP isimli dükkanın da camın üzerine kartonlara yazılmış şiirler asıyordu. Bunun genel adı KARŞI idi bu adın altında da Duvar Dergisi yazıyordu. Burada yayınlanan HOROZ isimli şiiri savcılık tarafından çıkarılıp götürüldü, şiir götürülür götürülmez SAVCIYA isimli şiirini astı. Yapılan uzun soruşturmalardan sonra aklandı. Karşı Duvar Dergisinde yayınlanan dört veya beş şiir içinde soruşturma açıldı. Hepsinden aklandı. Ankara da yayınlanan TÜM dergisinde daha sonra DOST dergisinde yayınlanan “İKİLİ ANLAŞMA ANITI” isimli şiiri Türk askerinin Türkiye de ikamet eden Amerikalıların Helalarını temizlemesinden yakınan bir şiirdi. Bu şiirle birinci Ağır ceza Mahkemesinde yargılandı. 12 Mart 1980 Askeri Darbesinde, subay olarak görev yaparken kendisine verilen ruhsatlı silahı yüzünden tutuklandı. 15 gün Sağmalcılar Ceza Evinde yattı. Kefaleten serbest bırakıldı. Daha sonra aklandı. 1972 senesinde “Sincap ve Türk Yurdu Türkçe” isimli çocuk şiirleri Erdoğan OKYAY tarafından bestelendi.
Mehmet Fazıl Dağlarca 15 Ekim 2008 Tarihinde hayata gözlerini yumdu. Mezarı Karaca Ahmet Mezarlığındadır.

FAZIL HÜSNÜ DAĞLARCA KİTAP LİSTESİ

ESERLERİ;

1 – Havaya Çizilen Dünya 1935, 1960, 1985
2 – Çocuk ve Allah 1940, 1957, 1966,1994, 1998, 1999,2011
3 – Daha 1943, 1972, 1999
4 – Çakırın Destanı 1945, 1972
5 – Taş Devri 1945, 2006
6 – Üç Şehitler Destanı 1948, 1951, 1956, 1964, 1988,1999
7 – Toprak Ana 1950,1959, 1972
8 – Aç Yazı 1951, 1959, 1974, 1998, 1999
9 – Samsundan Ankara ya 1951, 1973, 2009
10 – İstiklal Savaşı İnönüler 1951, 1973, 2009
11 – Sivaslı Karınca 1951, 1960
12 – İstanbul Fetih Destanı 1953,1987, 1998, 1999
13 – Anıtkabir 1953, 1973, 1997
14 – Asü 1955, 1967, 1999
15 – Delice Böcek 1957
16 – Batı Acısı 1958, 1974,1998, 1999
17 – Mevlana da Olmak 1958, 1998, 1999
18 – Hoo’lar 1960, 1989, 1999
19 – Özgürlük Alanı 1960, 1979
20 – Cezayir Türküsü 1961
21 – Aylam 1963, 1989
22 – Horoz 1963, 1977, 1994, 1999
23 – Türk Olmak 1963, 1977
24 – Yedi Memetler 1964, 1999
25 – Çanakkale Destanı 1965, 1987, 1999
26 – Dışardan Gazel 1965, 1977
27 – Kazmalama 1965, 1977
28 – Yeryağ 1965, 1977
29– Viyetnam Savaşımız 1966, 1989
30 – Kubilay Destanı 1969, 1973, 1999
31 – Haydi 1968, 1997,1999
32 – On Dokuz Mayıs Destanı 1969,1973, 1997
33 – Viyetnam Körü 1970, 1989
34 – Dört Kanatlı Kuş 1970,1985, 2007 2010
35 – Hiroşima 1970
36 – Malazgirt Uluması 1971, 1999
37 – Haliç 1972
38 – Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK 1973, 1997, 1998,1999
39 – İçimdeki Şiir Hayvanı 1973
40 – Sakarya Kıyıları 1973,2009
41 – Bağımsızlık Savaşı 1973, 1999 ( İki cilt )
42 – 30 Ağustos 1973,2009
43 – İzmir Yollarında 1973
44 – Pir Sultan Abdal Günleri 1977
45 – Ağrı Dağı Bildirisi 1977
46 – Almanya da Çöpçülerimiz 1977
47 – İki Anlaşma Anıtı 1977
48 – Hollandalı Dörtlükler 1977
49 – Çukurova Koçaklaması 1979, 1999
50 – Bir Elde Yaşamak 1979
51 – Türk İstanbul 1979
52– Anıtlarda Soluk Alan 1979
53 – Dişi Boy 1980
54– Uzun İkindi 1981
55 – Kaçan Uykular Ülkesinde 1981
56 – Yunus Emrede Olmak 1981
57 – Nötron Bombası ( Çıplak ) 1981
58 – İlk Yapıtları ile 50 Yıl Sonrakiler 1985
59 – Akşamcı 1985
60 – Sayılarda 1985
61 – Takma Yaşama Çağı 1986
62 – Şeyh Galibe Çiçekler 1986
63 – Türk Dil Kurumu Koçaklaması 1986
64 – Kutluk un Evindeki Konuşma 1986
65 – Türkçenin Ses Bayrağı 1987
66 – Yurdana ( Nene Hatun Görüntüsü ) 1988, 1999
67– Uzaklara Giyinmek 1990,1999
68 – Dildeki Bilgisayar 1992, 2000
69 – Akdeniz 1993, 1998
70 – Destanlarda ATATÜRK 1998
71 – Yapıtlarımla Konuşmalar – 1 – 1999
72 – Sevişirken 1999
73 — Yapıtlarımla Konuşmalar – 2 – 2000
74 – Dün Geceki 2000
75 – Sivas Kıyımını Unutmadık 2003
76 – Şiirle 70 Yıl 2004
77 – Selected poems (Seçilmiş Şiirler İngilizce ) 2004
78 – Orda Karanlık Olurum 2007
79 – Arkası Siz 2007
80 – Genç 2007
81 – Dağ Uykusu ( Toplu Şiirler ) 2009, 2010
82 – Bütün Şiirlerim 2010

ÇOCUK KİTAPLARI;
1 – Açıl Susam 1967 ( Üsküp baskısı da var )
2 – Kuş Ayak 1967, 1970, 1993, 1999, 2008
3 – Okulumuz İkideki 1967, 1970, 1993, 1999, 2007, 2010
4 – Kınalı Kuzu Ağıdı 1972
5 – Arka üstü 1974, 1993, 2008, 2012
6 – Yeryüzü Çocukları 1974, 1999
7 – Yüzük Parmağı 1974, 1998, 1999, 2008
8 – Gösterme Parmağı 1974, 1998, 1999, 2008
9 – Orta Parmak 1974, 1998, 1999, 2008
10 –Serçe Parmak 1974,1998, 1999, 2008, 2012
11 – Baş Parmak 1974,1998, 1999, 2008, 2012
12 – Yanık Çocuklar Koçaklaması 1975, 1976
13 – Oyun Okulu 1977, 1993, 1999, 2010
14 – Su Yıkamak 1977,1993, 1999, 2010
15 – Yaramaz Sözcükler 1977, 1993, 1999, 2007, 2008
16 – Balina İle Mandalina 1977, 1993, 1997, 1999, 2007,2008, 2009, 2010
17 – Yazıları Seven Ayı 1977, 1978, 1993, 1999, 2008,2011
18 – Bitkiler Okulu 1977, 1993, 1999, 2008, 2011, 2012
19 – Okulumuz Üçteki 1977, 1993, 1999, 2007, 2009
20 – Göz Masalı 1979, 1983, 1994, 2008, 2010
21 – Şeker Yiyen Resimler 1980, 1999
22 – Cin Oğlan 1981
23 – Güneşi Doğuran 1981, 1999, 2009
24 – Kaçan Ayılar Ülkesinde 1982
25 – Dört Ayaklı Kuş 1985, 2010
26 – Okulumuz Birdeki 1993, 1999, 2007, 2010
27 – Dolar Biriktiren Çocuk 1994, 1995, 1999, 2008
28 – Cincik 2000, 2008
29 – Cin İle Çincik 2000, 2008, 2010

HAKKINDA;
1 – Dereden Tepeden – Erdoğan OKYAY 1973
2 – ANTOLOJİ Aylık Şiir Dergisi sayı; 4, Nisan1981 Mehmet SALİHOĞLU
3 – Şair Dostlarım Oktay AKBAL 1977
4—Fazıl Hüsnü DAĞLARCA Alpay KABACALI 1987
5 – Cumhuriyet Kuşağının Not Karnesi 2000
6 – Fazıl Hüsnü DAĞLARCA’ NIN Şiirinde Çocuk Teması Müge Sucu POLAT 2000, 2002
7 – Fazıl Hüsnü DAĞLARCA Onur Günü 2005
8 – Fazıl Hüsnü DAĞLARCA Konur ERTOP – Özgen KILIÇARSLAN 2009, 2011
9 – Fazıl Hüsnü DAĞLARCA Sempozyumu 2010

NOT; Yabancı dille basılan kitapları listeye dahil edilmemiştir.

BİRİ

Dipdiridir gökyüzünü en uzun boy
Olanaksızdır çünkü mavilik asılmaz

Dolaşır ovadan ovaya evden eve
Su tutulamadığından asılmaz

Mutluyuzdur
Geçmişler gelecekler asılmaz

İçimizde biri kımıldar hep
Sen asılırken bile o asılmaz

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Tapınağa Asılmış Gövdeler Sayfa;70, 1998

Yorum yapın

Daha fazla Biyografiler
Orhan Kemal: Borçlu değil alacaklı gitti – Yrd. Doç. Dr. Bedri Aydoğan

Orhan Kemal için parantez 1914 yılında açıldı. O şimdi 100 yaşında. Açılan parantez 1970 yılında kapandı. Aramızdan ayrılalı 44 yıl...

Kapat