Finansal Stres :Günümüz ekonomik koşullarında bireylerin en sık karşılaştığı psikososyal sorunlardan biri finansal stres olarak değerlendirilmektedir. Finansal stres, bireyin gelir düzeyinin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalması, borç yükünün artması veya ekonomik sorumluluklarını yerine getirmekte zorlanması sonucunda ortaya çıkan baskı ve gerginlik durumunu ifade etmektedir. Ekonomik belirsizliklerin yoğunlaştığı dönemlerde bireylerin geleceğe yönelik kaygılarının arttığı, bunun da hem psikolojik sağlık hem de sosyal yaşam üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu görülmektedir. Finansal stres yalnızca ekonomik yetersizliklerle sınırlı kalmamakta; bireyin aile yaşamı, iş performansı üzerinde de belirleyici etkiler meydana getirebilmektedir
Finansal stresin temel bileşenleri arasında yetersizlik hissi, belirsizlik ve kontrol kaybı yer almaktadır. Bireyin düzenli ve yeterli gelire sahip olmaması, ekonomik koşulların ve gelecekteki finansal durumun belirsiz ve güvensiz algılanması bu süreci tetikleyen önemli faktörlerdir. Bu durum, bireylerde sürekli kaygı hissi, çaresizlik algısı ve sosyal geri çekilme gibi sonuçlara yol açabilmektedir. Uzun vadede ise finansal stres, çeşitli duygusal ve psikolojik sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. (Selye, 1956: 68).
Finansal kaygı, bireyin ekonomik durumuna ilişkin yaşadığı yoğun endişe ve belirsizlik hissi olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde artan yaşam maliyetleri, gelir yetersizliği, işsizlik korkusu ve ekonomik dalgalanmalar insanların maddi konular hakkında daha fazla stres yaşamasına neden olmaktadır. Finansal kaygı yalnızca ekonomik yaşamı etkilemekle kalmamakta, aynı zamanda bireyin psikolojik sağlığı, fiziksel durumu, sosyal ilişkileri ve günlük yaşam düzeni üzerinde de önemli etkiler oluşturmaktadır. Bu nedenle finansal kaygı bireysel yaşamı çok yönlü etkileyen önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir
Finansal kaygının azaltılabilmesi için çalışanların ekonomik haklarının korunması, adil ücret politikalarının uygulanması ve çalışan destek programlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır. Bunun yanında finansal okuryazarlık eğitimleri ve psikolojik destek hizmetleri çalışanların ekonomik stresle daha sağlıklı şekilde başa çıkmasına yardımcı olabilmektedir
Konu ile ilgili değerlendirme ölçekleri
Finansal Stres Ölçeği: Finansal stres ölçeği, Kelley vd. (2018) tarafından geliştirilen ve beş ifadeden oluşan ölçek ile ölçülmüştür. Sorular “maddi sorunlarımdan dolayı uyumakta zorlanıyorum”, “bazı durumlarda sağlık sigortam yeterli olmadığı için endişe duyuyorum” gibi ifadelerden oluşmaktadır. Ölçekteki her bir madde 5’li likert (1 Kesinlikle Katılmıyorum-5 Kesinlikle Katılıyorum) tipi bir derecelendirmeye sahiptir
Finansal Kaygı Ölçeği: Yapılan bu çalışmada kullanılan finansal kaygı ölçeği, Archuleta vd. (2013) tarafından geliştirilmiş ve 7 sorudan oluşturulmuştur. Sorular “maddi durumumdan korkuyorum”, “maddi durumudan dolayı kendimi kaygılı hissediyorum” gibi ifadelerden oluşmaktadır. Ölçekteki her bir madde 5’li likert (1 Kesinlikle Katılmıyorum-5 Kesinlikle Katılıyorum) tipi bir derecelendirmeye sahiptir.
Finansal Stres Ölçeği
1.Maddi sorunlarımdan dolayı uyumakta zorlanıyorum. 1 2 3 4 5
2.Bazı durumlarda sağlık sigortam yeterli olmadığı için endişe duyuyorum. 1 2 3 4 5
3.Maddi durumum hakkında sıklıkla endişe duyuyorum. 1 2 3 4 5
4.Maddi durumumun bir önceki yıla göre daha kötü olduğunu düşünüyorum. 1 2 3 4 5
5..Gelecek yılın maddi açıdan nasıl daha iyi olabileceğini bilmiyorum. 1 2 3 4 5
Finansal Kaygı Ölçeği
1. Maddi durumumdan dolayı korkuyorum. 1 2 3 4 5
2. Maddi durumumdan dolayı kendimi kaygılı hissediyorum. 1 2 3 4 5
3. Maddi durumumdan dolayı çok endişeleniyorum. 1 2 3 4 5
4. Maddi durumumdan dolayı kolayca sinirleniyorum. 1 2 3 4 5
5. Maddi durumumdan dolayı işime odaklanmakta zorluk çekiyorum. 1 2 3 4 5
6. Maddi durumumdan dolayı kendimi gergin hissediyorum. 1 2 3 4 5
7. Maddi durumum hakkında endişelenmekten dolayı kaslarım geriliyor. 1 2 3 4 5
Kaynak :Hazırlayan Merve ALPARSLAN KADIN ÇALIŞANLARDA FİNANSAL KAYGININ İŞ AİLE ÇATIŞMASINA ETKİSİNDE FİNANSAL STRESİN ARACILIK ROLÜ Yüksek Lisans Tezi T.C. ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANA BİLİM DALI .Danışman Doç. Dr. Salim Sercan SARI HAZİRAN 2026, ERZİNCAN


