Galileo Galilei – Stephen Hawking

Çağdaş bilimin doğuşundan Galileo kadar sorumlu olan bir başkası yoktur belki de. Felsefesinin merkezinde Katolik Kilisesi’yle yaşadığı o ünlü çatışma yatıyor; çünkü Galileo, Dünya’nın işleyişini anlamayı umabileceğimizi, dahası bunu Dünyacı gözlemleyerek yapabileceğimizi savunan ilk insandı.

Galileo, Kopernik’in kuramına (yani gezegenlerin Güneş’in etrafında döndüğüne) başından beri inanmıştı, ancak bu görüşü doğrulayan kanıtları bulduktan sonra açıkça desteklemeye başladı. Kopernik’in kuramı hakkında İtalyanca yazdı (genelde kullanılan akademik dil Latince yazmadı) ve çok geçmeden görüşleri üniversite dışındaki çevrelerde yaygın olarak benimsendi. Bu duruma kızan Aristotelesçi profesörler, Katolik Kilisesi’ni Kopernik’in düşüncelerini yasaklamaya ikna etmek üzere, Galileo’ya karşı birleştiler.

Kaygılanan Galileo, Kilise yetkilileriyle görüşmek üzere Roma’ya gitti. İncil’in bilimsel kuramlar hakkında bir şeyler söylemeyi amaçlamadığını, İncil’in sağduyuyla çatıştığı yerde simgesel olarak kabul edilebileceğini savundu.
Ancak, Protestanlığa karşı verdiği savaşa zarar verebilecek bir skandaldan korkan Kilise, baskıyla önlem almaya çalıştı. 1616 yılında Kopernik’in düşüncelerini “yanlış ve günah” ilan ederek, Galileo’ya bu düşünceleri asla “savunmamayı veya desteklememeyi” emretti. Galileo bu emre boyun eğdi.

1623’te, Galileo’nun eski bir arkadaşı papa oldu. Galileo hemen, 1616’daki buyruğun iptal edilmesi için girişimde bulundu. Başaramadı, ama Aristoteles ve Kopernik’in görüşlerini karşılaştıran bir kitap yazma izni aldı, iki koşul vardı: taraf tutmayacaktı ve insanın hiçbir durumda Dünya’nın işleyişini belirleyemeyeceği sonucuna ulaşacaktı; çünkü Tanrı aynı şeyleri, onun her şeye yeten gücüne sınırlama getiremeyecek olan insanın asla hayal edemeyeceği yollardan yaratabilirdi.

Dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo, ptolemaico e copernicano kitabı 1632’de tamamlandı ve sansürcülerin onayıyla basılır basılmaz, bütün Avrupa’da edebi ve felsefi bir başyapıt olarak karşılandı. Çok geçmeden papa, halkın kitabı Kopernikten yana inandırıcı bir savunma olarak gördüğünü fark etti ve basılmasına izin verdiği için pişman oldu. Sansürcülerin resmi onayından geçmiş olmasına rağmen, papa Galileo’nun 1616 buyruğuna karşı geldiğini savundu. Engizisyon’un önüne çıkardan Galileo, ömür boyu ev hapsine ve Kopernik’in düşüncelerini halkın önünde reddetmeye mahkûm edildi. Galileo ikinci kez boyun eğdi.

Galileo imanlı bir Katolik olarak kaldı, ama bilimin bağımsızlığına olan inancı kırılmadı. 1642’deki ölümünden dört yıl önce, hâlâ ev hapsindeyken, ikinci büyük kitabının elyazmaları kaçırılarak, Hollandalı bir yayıncıya götürüldü. İşte bu, Discorsi e dimostrazioni mathematice intomo a due nuove scienze attenenti alla meccanica isimli kitap, Kopernik’i desteklemenin ötesinde çağdaş bilimin başlangıcı oldu.

Stephen Hawking

Zamanın Kısa Tarihi
Doğan Kitap
İngilizce aslından çeviren: Selma Oğunç

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here