Hipotiroidi, doku düzeyinde tiroid hormonu yetersizliği veya nadiren etkisizliği sonucu ortaya çıkan metabolik yavaşlamaya yol açan, birinci basamak hekiminin sıklıkla karşılaştığı klinik bir hastalıktır
Tiroid hormonları metabolizma hızını artırarak ve diğer hormonların etkilerini değiştirerek tüm organ ve sistemler üzerine etki eder . Bu hormonlarda yetersizlik durumunda birçok sistemin etkilenmesine bağlı olarak metabolizmada yavaşlamayla giden hipotiroidi kliniği ortaya çıkar. Tüm sistemlerde etkilenme olduğu için semptomlar nonspesifiktir. En sık görülen semptomlar kilo alma, letarji, saç dökülmesi, kuru cilt, hafızada yavaşlama, unutkanlık, kabızlık, soğuk intoleransı ve ödemdir . Tedavi edilmeyen hipotiroidi, tiroid hormon yetersizliğinin derecesine göre asemptomatik olabileceği gibi hipotermi, bradikardi hatta miksödem koması gibi ağır durumlara yol açabilir.
Hipotiroidi, toplumda sık görülen, nispeten tedavisi kolay kronik bir hastalık olmasına rağmen hastaların çoğunda ilaç kullanımı konusunda bilgi eksiklikleri mevcuttur. İlaç tedavisine uyum, tedavi başarısının en önemli belirleyicisidir. Tedaviye uyumsuzluk, sağlık sistemine önemli bir mali yük oluşturmakta, hekim başvurusunu artırmakta ve hasta-hekim ilişkisine zarar vermektedir . Daha önceki sabit TSH düzeylerinde meydana gelen bozulmanın en sık nedeni olarak hastanın tedavi uyumsuzluğu, ilacın besinlerle veya emilimini bozan ilaçlarla alınması, gebelik durumunda ilacın kesilmesi, farklı preparata geçilmesi vb. olarak belirlenmiştir
Hipotiroidi oral tiroid hormon preparatları ile tedavi edilmektedir. Yarı ömrünün uzun olması, günde bir kez kullanım avantajı olması, doku düzeyindeki aktif hormon olan triiyodotironinin (T3) %80’inin tiroksinin (T4) periferik dönüşümüyle elde edilmesi nedeniyle tedavide tiroksinin sentetik formu olan levotiroksin (LT4) kullanılmaktadır . Kuralına uygun kullanıldığında, günlük tek doz ilaç alımı ile hastaların büyük çoğunluğunda ötiroid durum sağlanır ve yan etki görülme ihtimali oldukça düşüktür.
- Çoğunlukla ilacı ömür boyu kullanmanız gereklidir.
- İlacı oda ısısında saklayınız, kesinlikle buzdolabına koymayınız, yatak odasında tutmak, uyanır uyanmaz ilacı içmek açısından pratik olabilir.
- Sabah kahvaltıdan en az 30 dk önce ve aç karnına içiniz.
- Kalsiyum, demir, magnezyum, multivitamin ve mide ilaçları almanız gerekiyorsa önce tiroid ilacınızı içiniz. Diğer ilaçları en erken 3-4 saat sonra alabilirsiniz.
- İlacınızı içtikten sonra en az 1 saat kahve içmeyiniz.
- İlacı almayı unutursanız akşam yemek öncesi ilacınızı içiniz.
(https://drferitkerimkucukler.com/blog/f/hi̇poti̇roi̇di̇-i̇laçlari-nasil-kullanilir)
Levotiron Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Alerji: Levotiroksine veya ilacın içeriğindeki diğer maddelere karşı alerjiniz varsa, Levotiron kullanmayın.
- Kalp hastalığı: Kalp hastalığınız varsa, Levotiron kullanırken dikkatli olun ve doktorunuzun önerilerini dikkatlice izleyin. Levotiron, kalp atış hızını ve kan basıncını artırabilir.
- Diyabet: Diyabet hastanız varsa, Levotiron kan şekerini etkileyebilir. Kan şekerinizin düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir.
- Böbrek üstü bezi yetmezliği: Böbrek üstü bezi yetmezliğiniz varsa, Levotiron kullanmadan önce bu durumu tedavi etmeniz gerekebilir.
- Emilim bozuklukları: Çölyak hastalığı veya inflamatuar bağırsak hastalığı gibi emilim bozukluklarınız varsa, Levotiron’un emilimi etkilenebilir.
- Hamilelik ve emzirme: Levotiron, hamilelik ve emzirme döneminde kullanılabilir. Ancak, doktorunuzun önerdiği dozajı aşmayın.
- Diğer ilaçlar: Levotiron, bazı ilaçlarla etkileşime girebilir. Kullanmakta olduğunuz diğer ilaçlar hakkında doktorunuza bilgi verin. Özellikle demir takviyeleri, kalsiyum takviyeleri, antacidler (mide asidini nötralize eden ilaçlar), kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler), antidepresanlar, diyabet ilaçları ve kan sulandırıcı ilaçlar (warfarin gibi) ile birlikte kullanırken dikkat edilmelidir.
(https://www.alifesaglikgrubu.com.tr/makale/levotiron-nedir)
Konu ile ilgili ölçek çalışması
Levotiroksin kullanımı konusundaki bilgileri ölçmek için 8’i doğru, 7’si yanlış olmak üzere 15 adet önerme hazırlandı ve her bir önerme için “Evet”, “Hayır”, “Bilgim yok” şeklinde cevap seçenekleri sunuldu.
1.Ameliyatla tiroid bezi alınan kişilerin ömür boyu tiroid hormonu kullanması gerekir.
Evet Hayır Bilgim Yok
2.Tiroid hormon ilacı bağımlılık yapabilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
3.Tiroid hormon ilacı günün her saatinde alınabilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
4.Hipotiroidi hastaları gebe kalırsa ilacını kesmelidir, ilaç bebeğe zarar verebilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
5.Gıdalar ve bazı ilaçlar tiroid hormon ilacının etkisini azaltabilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
6.Tiroid hormon ilacı kahvaltıdan en az 30 dk önce, aç karnına alınmalıdır.
Evet Hayır Bilgim Yok
7.Kontrole giderken ilaç içilerek gidilmelidir.
Evet Hayır Bilgim Yok
8.Tiroid hormon ilaçları mide ilaçları ile birlikte alınabilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
9.Demir, kalsiyum gibi ilaçlar kullanılacaksa tiroid hormon ilaçları ile arasına en az 4 saatlik zaman koyulmalıdır.
Evet Hayır Bilgim Yok
10.Hipotiroidi hastası gebeler tiroid hormon tedavisi ile tiroid hastalığı açısından sorunsuz bir gebelik geçirebilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
11.Mümkün oldukça hep aynı tiroid hormon ilacı kullanılmalıdır.
Evet Hayır Bilgim Yok
12.Eczaneden tiroid hormon ilacınız muadil ilaç olarak verilmişse hekime bilgi vermeye gerek yoktur.
Evet Hayır Bilgim Yok
13.Tiroid hormon ilacı hekimden izinsiz bırakılırsa komaya yol açabilen ciddi durumlar gelişebilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
14.Tiroid hormon ilacı yetersiz geliyorsa kilo alma, kabızlık, saç dökülmesinde artma, uyku hali olabilir.
Evet Hayır Bilgim Yok
15.Tiroid hormon ilacı kullanırken sinirlilik hali, aşırı terleme, ellerde titreme olması normaldir.
Evet Hayır Bilgim Yok
Kaynak: Dr.Sevgi Pekşen (2022) Hipotiroidi Hastalarının Levotiroksin Kullanımı Konusundaki Bilgi Durumları .Uzmanlık Tezi.T.C. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı .Trabzon
