Doğumunun 100.Yılı anısına Oktay Rifat “Ali Oktay Rifat” hakkında bilgi – Ayhan Hüseyin ülgenay

Nüfus kaydına göre 01.07.1914 Trabzon doğumlu. Baba Adı; Samih Anne Adı; Münevver Evli 1945 eşi, Sabiha ( 16.09.2006 Vefat ) 3 çocuk babası ( Mehmet Samih, Elif, Nesrin )
İlk Okulun birinci ve ikinci sınıflarını İstanbul da ( 1921- 1923 ), Üç, Dört, Beş inci sınıflarını Ankara da Zübeyde Hanım İlk Okulun da okudu ( 1923 ? 1926 ), Orta Okulu Ankara Erkek Lisesi Orta Okulunda ( 1926 – 1929 ), Lise yine aynı okulun Lise bölümün de ( ATATÜRK LİSESİ ) (1929 – 1932 ) okudu. Ankara Hukuk Fakültesi mezunu ( 1932- 1936 ) ( Avrupa da Hukuk tahsili yaptığını gösteren hiçbir kayıt yok ) Fransızca biliyor (Eşi Fransızca Öğretmeni) Memur kadrosu ile çalışırkenFransızca Lisan seviye sınavına girdi ve sınavı kazandı. Bürokrat, Avukat, Müşavir Avukat, Şair, Yazar, Tiyatro Oyun yazarı Çevirmen, Ressam.

ÇALIŞMA HAYATI;

Resim 1

29.11.1933 – 29.08.1934 Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi Zabıt Katibi ( Namzet ), 29.08.1934- 30.12.1940 Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi Zabıt Katibi, 31.12.1940 – 06.05.1941 Ticaret Vekaleti Muhasebe Müdürlüğü Memuru, 06.05.1941 – 25.10.1941 Askerliği – Yedek Subay Okulu 31.10.1941 – 15.10.1943 Altıncı Kolordu 201. İnci Alay Komutanlığı, 24.11.1943 – 22.03.1944 Bütçe ve Mali Kontrol Umum Müdürlüğü 2. Cİ Müneyyizliği, 22.05.1944 – 31.10.1946 Basın Yayın Umum Müdürlüğü Etüt Heyeti Reisliği 1.Cİ sınıf Müneyyizliği, 31.10.1946 – 01.09.1947 Basın Yayın Umum Müdürlüğü Radyo Dairesi Müdürlüğü 1. Cİ sınıf Müneyyizliği, 01.09.1947 – 04.06.1948 Basın ve Yayın Umum Müdürlüğü Radyo Dairesi Müdürlüğü Büro Şefliği ( İstifa Etti ), 16.09.1949 Ankara Barosuna kaydoldu. Adalet Bakanlığın dan 24.09.1949 Tarih ve 4493/6368 sayılı Avukatlık Ruhsatnamesi aldı. 03.04.1959 İstanbul Barosuna 4170 no ile kayıt oldu 30.06.1959 tarihine kadar kayıtlı kaldı ( Avukat olarak çalışmaları; 8. Sene 6. Ay 17. Gün Ankara, 1. Sene 2. Ay 27. Gün İstanbul. Toplam; 9. Sene 9. Ay 4. Gün ), 30.06.1959 – 31.05.1963 T.C.D.D. Haydar Paşa İşletmesi 2. Cİ sınıf Avukat, 24.12.1966 ? 04.11.1972 1. Cİ sınıf Müşavir Avukat, 04.11.1972 Tarihinde kendi İsteği ile emekli oldu.

GARİP ŞİİR AKIMI;

Resim 4

1941 Yılında Orhan Veli KANIK tarafından hazırlanıp yayınlanan GARİP isimli şiir kitabı içinde Melih Cevdet ANDAY ile birlikte Oktay RİFAT şiirleri de yayınlandı. Bu üç şairin VARLIK DERGİSİNDE yayınladıkları şiirleri de daha sonra GARİP akımı olarak adlandırıldı.

GARİP ŞİİR AKIMI – BİRİNCİ YENİ;
Kurucular ve akımı başlatanlar;
1 -Orhan Veli KANIK ( 1914 ? 1950 )
2 – Oktay RİFAT ( 1914 ? 1988)
3 – Melih Cevdet ANDAY ( 1915 ? 2002 )

Şiir 3 – Yaşayıp Ölmek 2 – 1946

BİRİNCİ YENİNİN İZLİYİCİLERİ;
Rüştü ONUR, Muzaffer Tayip USLU, O. Faruk TOPRAK, Fethi GİRAY, Enver GÖKÇE, Sabahattin Kudret AKSAL, Mehmet Kemal KURŞUNLUOĞLU, Necati CUMALI, Özdemir ASAF
GARİP özde bir çağdaşlaşma hareketidir. Başka ne söyleyeyim. Yetmez mi diyen Oktay RİFAT şiirde ikinci Yeni Hareketinin devamında da yer aldı.

İKİNCİ YENİ HAREKETİ;
( Mülkiye Hareketi )
Kurucular;
1 – Turgut UYAR ( 1927 – 1985 )
2 – Edip CANSEVER ( 1928 – 1986 )
3 – Cemal SÜREYA ( 1931 – 1990 )
Daha sonra Ece AYHAN, Tevfik AKDAĞ, Sezai KARAKOÇ bu harekete katıldı.

İKİNCİ YENİNİN DEVAMI;
Ülkü TAMER, İlhan BERK, Oktay RİFAT, Can YÜCEL
1958 yılında ikinci şiir akımı yaygınlaşmaya başladı. “ANLAM RASTLANSALDIR ” sloganının etkisiyle ” Anlamsız Şiir Nitelemesi ” iyice yerleşti.

SANAT HAYATI;

Şiir 14 – Bir Cigara İçimi 2 – 1980

Oktay RİFAT Orta Okul sıralarında şiire ilgi duymaya başladı, Fuzuli, Yahya Kemal BEYATLI, Ahmet HAŞİM DEN etkilendi. İlk şiirlerini Varlık Dergisin de yayınladı ( 1936 ) GARİP ( 1941) isimli kitapta şiirlerini yayınladı. Çok yönlü bir sanatçıdır. Ünü ve değeri ulusal sınırlar içinde kalmış bir Türk şairidir daha sonraları şiirleri çeşitli dillere çevrilmiştir. Kendi ifadeleri ile ” Biz Garipçiler serbest vezinle değil, vezinsiz şiir yazdık ” demiştir. ATATÜRK hakkında şiir yazmayan üç şairden biridir. ( Cemal SÜREYA, Melih Cevdet ANDAY, Oktay RİFAT ) Emekli olduktan sonra Bulgaristan da yapılan şairler toplantısına ismen davetli olduğu halde MİT tarafından Pasaport verilmediği için katılamadı. ( 1975 ) Ölümünün onuncu yılında” Yapı Ve Kredi Yayınları” 15 ? 16 Ekim 1998 tarihleri arasında İstanbul da Uluslar arası Oktay RİFAT sempozyumu düzenledi. İstanbul Esenyurt?ta isminin verildiği bir de cadde var.
Ali Oktay RİFAT İstanbul Bakırköy Masar Osman Hastanesinde 18.04.1988 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Mezarı İstanbul da Karaca Ahmet Mezarlığındadır.

ÖDÜLLERİ;

Ölümünden Sonra – 4 – Bütün Şiirleri 1 – 2010 – 3

1- 1955 Yeditepe Şiir Ödülü ” Karga ile Tilki “
2- 1970 TÜRK Dil Kurumu Şiir Ödülü ” Şiirler “
3- 1970 Ankara Sanat Sevenler Derneği Yılın Oyunu Ödülü “Yağmur Sıkıntısı”
4- 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü ” Yağmur Sıkıntısı “
5 – 1980 Sedat SİMAVİ Vakfı Edebiyat Ödülü ” Bir Cigara İçimi “
6 – 1981 Mandıralı Roman Ödülü ” Danaburnu “
7 – 1984 Behçet NECATİĞİL Şiir Ödülü ” Dilsiz Ve Çıplak “
ŞİİRLERİNİ YAYINLADIĞI DERGİLER;
Sesimiz 1932 – 1934, Varlık 1936 – 1944, AİLE Ev Dergisi 1947 – 1956, Yaprak 1949, Aşk Şiirleri Antolojisi Ahmet KÖKSAL 1957 ( Yeditepe Yayını )
ANKARA ATATÜRK LİSESİNİN ÇIKARDIĞI SESİMİZ İSİMLİ DERGİ DE YAYINLANAN ŞİİR VE YAZILARI ;
1 – Şubat 1932 sayı;7 Ağlayan Evler, İskelet Parmaklı Kadın ( Hikaye )
2 – Mart 1932 sayı;8 Mide Karar Verirse ( Hikaye)
3 – Haziran 1932 sayı;9 Mermer Merdivenler ( Şiir )
4 – Temmuz 1932 sayı;10 Yollar ( Şiir )
5 – Mart 1934 sayı;12Hasret ( Şiir )
Not; Milli Kütüphanede SESİMİZ Dergisinin tamamı yoktur. Yayınlanan liste olan sayılarından hazırlanmıştır.

OKTAY RİFAT KİTAP LİSTESİ
1- Garip 1941, 1945,1995 ( Orhan Veli, Melih Cevdet ile birlikte )
2-Güzelleme 1945, 1982, 1994
3- Yaşayıp Ölmek Aşk ve Avarelik Üstüne Şiirler 1945, 1946, 1962 ( üç baskı )
1982, 1994, 2002
4 – Aşağı Yukarı 1952,1982, 1994
5- Karga İle Tilki 1954, 1982,1994
6 – Perçemli Sokak 1956, 1992, 1999
7- Aşk Merdiveni 1958, 1992, 1994
8 – İkilik 1963
9 – Elleri Var Özgürlüğün ( Üç kitabın tekrar basımı )1966, 1983, 1994, 1995
10- Üçlerden Size 1968 ( Orhan Veli ve Melih Cevdet birlikte )
11 – Şiirler 1969
12- Yeni Şiirler 1973 ( İki değişik baskı )
13 – Çobanıl Şiirler 1976, 1983
14 – Bir cıgara içimi 1979, 1980
15 – Elifli 1980, 1983
16- Denize Doğru Konuşma 1982, 1995, 1996
17- Dilsiz Ve Çıplak 1984, 1995
18 – Devler Yıkıldı 1985
19- Can Yücel?e Yanıt ya da Nesnel Rastlantılar 1985
20 – Yağmur Başlangıcı 1985
21- Kimin için 1985
22- Yedi Dağın Ardı 1987 ( Kendi sesinden şiirler )
23- Koca Bir Yaz 1987, 1991, 1996
24 – İlhan Koman için şiir 1987
ROMAN- ARAŞTIRMA;
1 – Edirne Sarayı Hakkında 1933 ( Araştırma )
2 – Bir Kadının Penceresinden 1976, 1981, 1992, 2007
3 – Dana Burnu 1980, 1992, 2008, 2009
4- Bay LEAR 1982, 2008
TİYATRO;
1 — Oyun İçimde Oyun 1949 ( Basılmadı )
2 – Kıskançlık ( Melih Cevdet ile birlikte ) Basılmadı
3 – Bir Takım İnsanlar 1961, 1988 ( Toplu Oyunlar )
4- Zabit Fatma’nın Kuzusu 1965 ( Basılmadı )
5 – -Kadınlar Arasında 1966, 1988 ( Toplu Oyunlar ), 2003
6- Atlarla Filler ya da Dirlik Düzenlik 1988
7 – Çil Horoz 1975, 1981, 1988 ( Toplu Oyunlar )
8- Yağmur Sıkıntısı 1969, 1981, 1988 ( Toplu Oyunlar )
ÖLÜMÜNDEN SONRA YAYINLANAN KİTAPLAR;
1 -Şiir Konuşması ( Deneme ) 1992, 2009
2 – Gece Yazı 1994
3 -Seçme Şiirler 1997, 1998
4 – Bütün Şiirleri- 1 -1999, 2007,2010
5 – Bütün Şiirleri – 2- 1999, 2007
6 – Bütün Şiirleri –3 – 2000, 2002
7 – Nara Benzerdin 2002, 2003
8 – Bir Aşka Vuran Güneş 2008, 2009, 2010, 2012
9 – Yağmur Sıkıntısı 1988, 2009
RESİMLERİ İLE İLĞİLİ KİTAPLAR;
1-Munis İddiasızlıklarıyla Oktay RİFAT?IN Resimleri Sezer TANSUĞ 1988
2 – Oktay RİFAT Kitabı Hayatı ve Yapmış Olduğu Resimleri 1991
3 – Resim katalog?u Veysel UĞURLU 1994
ÇEVİRİ;
1 – Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Da Kapalı Alfred de Musset 1943( Oktay Rifat ve
O. Veli Kanık )
2 -Sevda Hekim Moliere 1943( Oktay RİFAT )
3 – Klara Miliç İvan Sergeyeviç Turgenyev 1944 (Erol GÜNEY ve Oktay Rifat
HOROZCU)
4- İlk Aşk Miliç İvan Sergeyeviç Turgenyev 1944
5 – Gecenin Sonu Francois Mauriaç 1945
6 – Mutlak Peşinde Honerede BALZAC 1945, 1965, 1998, 2012
7 – Louis Lambert Honerede BALZAC 1946, 2004, 2011
8- Modesto Miğnon Honerede BALZAC 1947, 2006
9 – Kırmızı Han, Lois Lambert, Top Oynayan Kedi Mağazası Honerede BALZAC
1948
10 – Şanlı Aşıklar Moliere 1950, 1965
11 – Elektra Jean Giradeux 1959
12 -Kanaldaki Ev Simenon Georges 1959, 2003,2008
13 – Seçme Şiirler Paul ELUARD 1961
14 – Latin Ozanlarından çeviriler 1963
15 – Batıdan Şiirler 1963
16 – Yunan Antoloğyası 1964
17 – Yunan Antoloğya sı ve Latin Ozanlarından Çeviriler 1986
HAKKINDA;
1 – Bahtan Şairler Oktay RİFAT, Melih Cevdet, Orhan Veli 1953
2 – Oktay RİFAT?IN Karga İle Tilkisi Halim YAĞCIOĞLU 1955
3 – Oktay RİFAT Necdet ERUYGUR 1957
4 – Yeni Kitabıyla Oktay RİFAT Nejdet ERUYGUR 1967
5 – İz Sovromenoy Tuertskoy Poezii ? Fazıl Husnyu Dağlardja, Oktay Rifat, Rıfat
Ilgaz, Ahmet Arif Moskyo Pragress 1975, 2007
6 – Orhan Veli ve Oktay RİFAT 1981
7 – Oktay RİFAT Kitabı 1991
8 – Voices Of Memory Selected Poems Of Oktay RİFAT 1993
9 – Bir Usta Bir Dünya, Oktay RİFAT 1994 Fatma TÜRE
10? Orhan Veli, Oktay RİFAT, Melih Cevdet in İlk Şiirleri Üzerine Yeni Katkılar Ali
SAHİNOĞLU 1997
11 — Oktay RİFAT?IN Şiirlerinin ve Romanlarının İncelenmesi Tarık Özcan 1999
( Tez )
12 -Oktay RİFAT İçin Sempozyum ? Belgeler Güven TURAN 1999
13 – Yüz Paralık Bulut 2001, 2002
14 – Şevket RADO ya Mektuplar 2002
15 – Orhan Veli KANIK Ve Garipçiler Yusuf YILDIRIM 2004
16 – Oktay RİFAT?IN Şiirinde Güneşin Üç Hali Alphan AKGÜL 2005
17 – Şair Oktay RİFAT Yaşam Öyküsü Sanatı Selahattin TUNCER 2005
18- Şiir Ve Sözün Mahşeri Oktay RİFAT Tarık ÖZCAN 2005
19 – Şiir Ustalardan Öğrenilir Metin CELAL 2006
20 – Oktay RİFAT?IN Şiirinde Değişim Ve Yenilenme Nuray KÜÇÜKLER 2007 (Tez)
21 – Oktay RİFAT?IN POETİKASI Ali İhsan KOLCU 2010
HAKKINDA DERGİLER;
1 — Aile Ev Dergisi Sayı;1 1947
2 — Sesimiz Dergisi Sayı;7 (Şubat 1932) – Sayı;8 (Şubat 1932) – Sayı;9 (Haziran
1932) Sayı;10( Temmuz 1932) – Sayı;12 (Mart 1934)
3 – Türk Dili Sayı;147( Aralık 1963)
4 – Türk Edebiyatı Sayı;3 1965
5 – Yeni Dergi Sayı;42, 48, 49, 51 1968
6 – Varlık Dergisi Sayı;885( Haziran 1981)
7 – Cumhuriyet Kitap Eki Sayı;51( 7 Şubat 1991)
8 -Kitap’ lık Sayı;119 (Eylül 2008)

MAVİ KAPI
Bildik sesi gezgin sebzecinin
Yaz ortası baygın güller için,

Aşklar için dostluklar içindi
Oysa çıt yok susmuş bu ikindi.

Baksan sokak ortada puslu sıcak
Eriğin dalları dam ve saçak

Beş on taş basamak, mavi kapı
Yaşıyor yine yalnızlığını.

Sarı güller gibi pencereden
Sessizliğe sakmış eski zaman
Ali Oktay RİFAT
ÇOBANIL ŞİİRLER 1976 sayfa;94

Yorum yapın

Daha fazla Biyografiler
Birbirlerine İlham Veren 13 ‘Edebi Çift’

Yazarları yalnızlığı seven insanlar olarak düşünürüz pek çoğumuz. Onlarda öyle bir deha vardır ki bu deha onları yalnızlaştırır, diğer insanlardan...

Kapat