Çar II. Aleksandr, 1861’de imzaladığı bir fermanla 25 milyon serfi kölelikten azat etti; ancak, amacından saptırılan, kapsamı daraltılan reformun başarısızlığa uğraması sonucu, halktan gelen tepkileri zorbaca ve zalimce bastırma hareketlerine girişti. Bu yüzden “kurtarıcı çar” yerine “cellat çar” adıyla tarihe geçen II. Aleksandr, 1 Mart 1881’de, sokak ortasında, bombayla öldürüldü. Rusya halkı adına “toprak ve özgürlük” isteyen Narodnaya Volya (Halkın İradesi) örgütünün üyeleri, temel çelişkinin burjuvaziyle proletarya arasında değil de, çarla halk arasında olduğuna inanıyorlardı.