Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka – Yalvaç Ural

Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka, tavuklarını bir çaylağın elinden kurtmaya çalışan Kırmızılı’nın öyküsü.

Ural, kentlerde yaşayan günümüz çocuklarının uzak kaldığı kırsal yaşamı onlara şiirsel dili ve kolaj tekniğiyle yaptığı resimlerle anlatıyor.

Günümüzde yitip gitmek üzere olan kimi sözcükleri de çocuklara hatırlatmaktan vazgeçmiyor ve kitabında şöyle diyor:
“Sözcükler kullanıldıkça yaşar. Kullanılmayan sözcükler unutulur, sonra da ölür.”

Yalvaç Ural, bu kitabını 1991 yılında yazdı.
Ancak bu şiirsel, masal tadındaki öykü, ilk kez 1992 yılında eski Yugoslavya’da Türkçe yayımlanan bir çocuk dergisinde basıldı.
Kitap bu ilk yayımından tam 19 yıl sonra ülkemiz çocularıyla tanışıyor. (Tanıtım Bülteninden)

Bir Çaylak bütün gün dönüp durdu başlarında – Burcu Aktaş
(20/01/2012 tarihli Radikal Kitap Eki)
Yalvaç Ural?ın kitaplarının çoğunun bir öyküsü vardır. Bahsettiğim içlerindeki öyküler değil, kitapların yayımlanış hikâyesi. Sanırım en ilginci ise Ural?ın yeni kitabı ?Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka?nın basılış serüveni.
Şu sıralar kitapçılarda arzı endam eden kitabı, Yalvaç Ural 1991?de yazmış. Öykü ilk kez Eski Yugoslavya?da Nova Makedoniya Yayınevi?nin Türkçe yayımlanan Birlik gazetesinin çocuk dergisi Sevinç?te Ekim 1992 yılında yayımlanıyor. Ural o yıllarda Yugoslavya?da, Makedon, Arnavut ve Türk çocukları arasında oldukça popüler aslında. Yazarın böyle bir özelliği var. Kitaplarının çoğu önce yurtdışında basılıyor.
90?lı yıllarda Ural?ın sıklıkla Makedon çocuk dergilerinde şiir ve öyküleri yer alıyordu. ?Müzik Satan Çocuklar? kitabı da ilköğretim okullarında yardımcı ders kitabı olarak okutulmaya başlanmıştı. Deyim yerindeyse oralarda bir Yalvaç Ural fırtınası varken biz buralarda bu fırtınadan ne kadar nasibimizi alıyorduk tartışılır.

Sözcükleri hatırlamaktan vazgeçmeyen adam
Yirmi yıl sonra Türkiye?de okurla buluşan ?Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka? çok özel resimlerle basıldı. Kitabın resimleri Yalvaç Ural?a ait. Ressamlarla çalışıp bütçelerin ve imkânların kısıtlı olmasından usanan yazar oturup şahane kolajlar yapmış öyküsü için. Tabii ki bir esin kaynağı var. Çocukluğunda annesinin bir kitabında gördüğü Japon bir kolajcının işlerini örnek alarak yapmış ?Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka?nın resimlerini ve tam bir buçuk yılda tamamlamış.
Yalvaç Ural, oyuncaklarını tamir edemeyen hatta onları bozamayan günümüz çocuklarına masal tadında bir öykü anlatıyor yeni kitabında. 12 yarka ve kırmızılı çocuğun bir çaylakla geçirdiği macera olarak özetleyebiliriz kitabı. Dağların en yüksek yerinde, beyaz bulutların üzerinde kendilerince yaşayanların hikâyesi bu. En çok da Kırmızılı?nın ve yarkalarının… Şiir tadında, hayale yakın… İsterseniz gerçeğe de…
Söz konusu Yalvaç Ural ise sözcüklerle kurduğu ilişki illa ki layıkıyla yer alacaktır kitaplarında. Bu kitapta da kural bozulmuyor. Yarkadan kınnapa, cırnakdan ferik horoza okura sözcük sandığının kapağını aralıyor yine. Kitabının arkasına sözlüğünü ekleyip notunu düşüyor: ?Sözcükler kullanıldıkça yaşar. Kullanılmayan sözcükler unutulur, sonra da ölür.??

Araştırmacı titizliği
Yazarın bir özelliği de yazdığı her şeyi bir antropolog, zoolog, etimolog gibi araştırarak yazması. Bitkiden hayvana ya da bir hayvanın ötüşünden herhangi bir özelliğine tüm detayını bilir ve bunlara kitaplarında hatasız yer verir. 100?ü aşkın kitabı var Yalvaç Ural?ın… Hikâyelerindeki bu özen, üslubunun eşsizliği, didaktik olmayan kalemi, çocuklara asla tepeden bakmayan tavrı Yalvaç Ural?ı bir değil birkaç kuşağın yazarı yapıyor. ?Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka?, çocuk edebiyatına gönül veren bir yazarın hikâyenin ötesine geçip görselleriyle okuru nasıl şaşırtabileceğinin en iyi örneklerinden biri.

Bir varmış bir yokmuş
Bütün masalların başladığı gibi;
Bir varmış bir yokmuş…

Bir anne, bir baba,
Bir Ferik Horoz, bir Karatavuk,
On iki yarka, bir Kırmızı Çocuk…

Bir de kestane ağacı,
Bir de ev…
Dağların en yüksek yerinde,
Beyaz bulutların üzerinde
Yaşarlarmış, kendilerince.

Bir de…

Bir de Çaylak varmış,
Tavuk hırsızı Çaylak.
Bütün gün
Dönüp dururmuş başlarında.
Yalnız yakalarsa yarkaları,
Ok gibi atılırmış üzerlerine.
KİTAPTAN

Kitabın Künyesi
Uçurtmam Çaylak Kuyrukları Yarka
Yalvaç Ural
Marsık Yayıncılık / Yalvaç Ural Dizisi
İstanbul, 2011, 1. Basım
92 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Öykü Kitapları
Kedicik Patileri Minicik – Muzaffer İzgü

Çocuk yazını denince ilk akla gelen isimlerden olan Muzaffer İzgü, ?Kedicik Patileri Minicik?te, öykülerinden bir demet sunuyor. Kitapta, ağaçtan inmeye...

Kapat