Anılarım – Andrey Andreyeviç Gromıko

Andrey Gromıko, Sovyetler Birliği?nin en uzun süre görev yapan Dışişleri Bakanı. Bizzat kendisinin Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreterliği?ne önerdiği Mihayil Garbaçov tarafından bu görevden alınıp sembolik değer taşıyan Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanlığı?na getirildikten bir süre sonra emekliliğini istedi. 1989?daki ölümü, onu, yaşamı boyunca uluslararası alanda temsil ettiği ve uğruna nice zorlu diplomatik hesaplaşmadan başarıyla çıktığı ülkesinin yıkımını görmekten kurtardı.

Emekliliğinde kaleme aldığı Anılarım, geride bıraktığımız yüzyılın kritik evrelerine ilişkin önemli ipuçları sunuyor. İkinci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş ve Detant (yumuşama) dönemlerinde SSCB?nin başta ABD olmak üzere, diğer ülkelerle ilişkisine birinci elden tanıklık eden Gromıko, Stalin ve diğer Sovyet liderleri hakkındaki değerlendirmelerinin yanı sıra, aralarında Türkiye?nin de olduğu birçok ülkeye ilişkin gözlemlerini de aktarıyor.

Onlarca yıl boyunca diplomasi masasında güçlü sezgilerini harekete geçirerek batılı ülke temsilcilerine zor anlar yaşatan bu deneyimli politikacının, nasıl olup da Garbaçov konusunda yanıldığı sorusunun yanıtını arayanlar için de oldukça anlamlı bir kitap.” Tanıtım Yazısı

Andrey Andreyeviç Gromiko ‘nun (Rusça: ??????? ?????????? ????????) Hayatı
(18 Temmuz 1909, Beyaz Rusya – 2 Temmuz 1989, Moskova), Sovyet diplomat, 1957-1985 arası SSCB dışişleri bakanı.
Beyaz Rusya’da Staryje Gromyki’de (şimdiki Voblast Homel) doğan Gromiko, küçük bir çarlık memuruydu. Gazetecilikle işe başladı, daha sonra Minsk Tarım Enstitüsü Tarım İktisadi bölümünden mezun oldu ve 1931’de Komünist Parti’ye katıldı. 1936’da da Lenin Enstitüsü’ne devam ederken Ekonominin Problemleri isimli önde gelen bir gazetenin yazı işlerinde çalıştı.
1939’da M.M.Litvinov, V.M.Molotov’un yerine dışişlerinde görev almasıyla, Gromiko nisbeten önemli bir görev olan bakanlığın Amerika bölümüne tayin edildi. Altı ay sonra da Vaşington’a Litvinov’a yardımcı gönderildi ve 1943’te Sovyetlerin en genç elçisi olarak ABD’de göreve başladı. İkinci Dünya Savaşının Tahran, Yalta ve Potsdam Konferansına katıldı ve Sovyetleri temsil etti. Bu konferanslar Birleşmiş Milletlerin doğuşuna sebep oldu. Daha sonra 1946’da bakan yardımcısı ve Sovyetlerin, Birleşmiş Milletlerin Güvenlik Konseyi’ndeki daimi temsilcisi oldu. 1948’de bu görevden ayrılarak Moskova’ya döndü. 1952’de kısa müddet için İngiltere’ye elçi tayin edildi ve Komünist Partisinin Merkez Komitesine aday üye seçildi.
Stalin’in ölümünden sonra Moskova’ya döndü ve Molotov’un kabinesinde görev aldı. 1961’de Merkez Komitesine tam üye oldu ve bundan sonra Sovyetlerin Batı ile yaptığı görüşmelerde daima önemli rol oynadı. 1973’te Politbüroya üye seçildi. Leonid Brejnev ve Yuri Andropov dönemlerinde yerini korudu ve tecrübesinden dolayı Çernenko döneminde hakim bir yere sahip oldu. Sovyetlerde görevini en uzun müddet koruyan bir idarecidir. Brejnev devresinde mutedil olan Gromiko, Çernenko idaresinde batıya karşı sert tutum alan biri olarak ortaya çıktı. Çernenko’nun ölümünden sonra, başa geçen Gorbaçov döneminde dışişleri bakanlığından alınıp, devlet bakanlığına tayin edilerek, daha pasif bir makama getirildi. 2 Temmuz 1989’da öldü.

Yazar: Andrey Gromıko
Çeviri: Merve Arkan
Yazılama sıra no: 17
Dizi: Kuruluştan Çözülüşe
Kapak: Gökçe Erbil, Gülçin Savurur
Sayfa sayısı: 440

Yorum yapın