Arzunun Diyalektiği: İçimizdeki İstekler Bizi Nasıl Yönetir ve Özgürleştirir?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Arzu, sadece içimizde kapalı halde bulunan biyolojik bir güdü değildir; bizi insan yapan toplumsal ilişkilerin ağında yaratılan “beşeri” bir olgudur. Radikal psikanaliz, arzuyu basit bir istek olarak değil, sürekli başkalarıyla ve iktidarla çarpışan diyalektik bir süreç olarak okur.

İşte arzunun diyalektiğini anlamanın 3 temel adımı:

1. Yasakların Yarattığı Arzu

Arzu, genellikle bir yasak veya bastırmayla karşı karşıya geldiğinde şekillenir. Bizi kısıtlayan sistem, neyi arzulayacağımızı aslında ona koyduğu sınırlarla belirler. Bu çatışma anında arzu diyalektik bir yol ayrımına girer: Ya toplumu hapseden baskı aygıtlarına başkaldıran yıkıcı bir güce dönüşür ya da kapitalizm içinde uyumlu, kazançlı ve sömürülmeye müsait sahte bir doyum (tüketim) arar.

2. “Öteki”ne Yönelik İhtiyaç

Arzu her zaman “ötekine” yönelen ve ondan bir şeyler elde etmeye çalışan özel bir diyalektik niteliğe sahiptir. Ötekilerden beklediğimiz onaylanma ihtiyacı bizi onlara bağlar. Toplumsal ilişkilerimizde hem hazzın hem de ıstırabın kaynağı olan bu çekim, bizi ortak, paylaşılmış ve sembolik bir kültür kurmaya yöneltir.

3. İktidar ile Tehlikeli Dans

Güç ve arzu ayrılmaz bir bütündür. İktidar (örneğin kapitalist veya ataerkil yapılar) arzuyu hem tetikler hem de bastırır; arzu ise bazen bu gücü besleyip sürdürürken, bazen de onun sınırlarını aşıp ötesine geçiyormuş gibi yapar. Bu karmaşık ilişki, arzularımızın bizi nasıl hem sisteme bağlayabildiğini hem de ona isyan ettirebildiğini açıklar.

Özetle;

Gerçek özgürleşme, bize “neyi arzulamamız gerektiğinin” dikte edilmesini reddetmekten geçer. Arzuyu sadece tüketime yönelik bir zaaf olarak değil, diğer insanlarla dayanışma kurmamızı sağlayan kurucu bir güç olarak yeniden sahiplenmeliyiz.

47

İLGİLİ VEYA BENZER YAZILAR

  1. Nal – Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri – Cemal Dindar Michel Foucault duysaydı şu ‘nal’ meselesini belki bir cilt daha eklerdi, Deliliğin Tarihi’ne. Üç ilacın; haloperidol, biperiden ve klorpromazinin ticari adlarının baş harfleri: NAL. Acile getirilen ‘akıl hastaları’nın genelde ilk tanıştıkları ilaçlar bunlardı. Bir enjeksiyona belli dozlarda çekilir ve hastaya enjekte edilirdi. Bazı kliniklerde bu...
  2. Kaplumbağalara Dair, Craig Stephenson Dünya yüzlerce yıl boyunca, tüm ağırlığıyla kaplumbağanın sırtında kaldı. Sabır, inayet ve sadakat timsali, ağırkanlı bir bilge olduğunu kanıtlaması için dünyayı taşıması yeterli olmadı. İnsanlar farklı coğrafyalarda pek çok anlam yükledi ona. Çoğu zaman iyi addedilen cüsseli tosbağalar, kimi zaman kötücül bir dünyanın habercisi oldular....
  3. İlk psikolojik roman, Eylül – Mehmet Rauf Mehmet Rauf’un en önemli eseri olan Eylül; zamanının ilk psikolojik romanı olarak kabul edilir. İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen Eylül’ün kitap halinde ilk baskısı 1901 yılında yapılmıştır. Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların...
  4. Karşıdevrimciler – Devrimciler 2, Kaan Arslanoğlu Kaan Arslanoğlu’nun romanı Karşıdevrimciler yayınlandığında ?Onu pisliğin ortasına attım. Yolu açık olsun.? diye yazdı. Biz alalım pisliğin ortasından, okuyalım, tartışalım, kurtaralım temiz kalanları pislik bulaşmadan sağına soluna? Daha iyileri yapılabilsin diye, romanlar okuyanlar için reklâm ve şişirilmiş satış rakamlarının ötesinde içeriği ile bir şey ifade...
  5. İnsan Ruhunun Haritası, Ahmet Ümit “Edebiyat, insan ruhunda yapılan bir yolculuktur.” Ahmet Ümit, İnsan Ruhunun Haritası adlı kitabında ‘Sırrı ve sınırları hiçbir zaman tam açıklanamayacak olan insan ruhunu tanımlama’ya çalışıyor ve soruyor: “İnsan ruhunun kıraç düzlüklerini, başı bulutlu dağlarını, korkutucu uçurumlarını, fırtınalı vadilerini, güneşli denizlerini, karanlık göllerini, verimli ovalarını gösteren bir harita çizilebilir mi?” ?İnsan ruhu...