Kategori: Felsefe

Sokrates’in “Kendini Bil” Aforizmasının Etik ve Epistemolojik Çağrısı

Öz-Bilinç ve İnsan Doğasının Keşfi Sokrates’in “Kendini bil” ifadesi, bireyin kendi zihinsel, duygusal ve ahlaki yapısını anlamaya yönelik bir çağrıdır. Bu çağrı, bireyin kendi sınırlarını, yeteneklerini ve zayıflıklarını tanımasını gerektirir. Öz-bilinç, bireyin yalnızca kendi iç dünyasını anlaması değil, aynı zamanda bu iç dünyanın dış dünyayla olan ilişkisini de sorgulaması anlamına

OKUMAK İÇİN TIKLA

Kant’ın Estetik Yargısı ve Modern Sanat Eleştirisi ile Sübjektivizm Arasındaki Bağlantılar

Kant’ın Estetik Yargısının Temel İlkeleri Immanuel Kant’ın estetik teorisi, özellikle Yargı Yetisinin Eleştirisi eserinde, estetik yargının doğasını ve işleyişini ele alır. Kant, estetik yargıyı, öznel bir deneyim olmasına rağmen evrensel bir geçerlilik iddiası taşıyan bir yargı türü olarak tanımlar. Bu yargılar, “güzel” ya da “yüce” gibi kavramlarla ilişkilendirilir ve bireyin

OKUMAK İÇİN TIKLA

Spinoza’nın İyi ve Kötü Kavramlarının Göreceliği ve 17. Yüzyıl Ahlak Felsefesine Bir Bakış

17. Yüzyıl Ahlak Felsefesinin Mutlakçı Temelleri Spinoza’nın Felsefi Sistemi ve Göreceli Ahlak Anlayışı Spinoza’nın felsefi sistemi, panteist bir ontoloji ve katı bir determinizm üzerine kuruludur. Ona göre, evren tek bir tözden (Tanrı ya da Doğa) oluşur ve her şey bu tözün nedensel zinciri içinde belirlenmiştir. Bu çerçevede, iyi ve kötü

OKUMAK İÇİN TIKLA

Tarihsel Materyalizm ve Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Teorisinin Kesişimleri

Tarihsel Materyalizmin Kuramsal Temelleri Tarihsel materyalizm, Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından geliştirilen bir toplumsal analiz yöntemidir. Bu yaklaşım, toplumsal değişimin maddi koşullardan, özellikle üretim ilişkilerinden kaynaklandığını savunur. Marx’a göre, bir toplumun ekonomik altyapısı—üretim araçları ve bu araçların mülkiyeti—o toplumun üst yapısını (hukuk, eğitim, din, kültür gibi kurumlar) belirler. Toplumsal

OKUMAK İÇİN TIKLA

Hume’un Etik Duyguculuğundan Modern Ahlaki Psikolojinin Çoklu Pespektifine

Hume’un Etik Duyguculuğunun Temel İlkeleri Hume’un etik teorisi, ahlaki yargıların akıldan ziyade duygulara dayandığını öne sürer. Ona göre, ahlaki değerlendirmeler, bireyin içsel duygusal tepkilerinden kaynaklanır ve bu tepkiler, evrensel bir insan doğasına dayanır. Hume, ahlaki yargıların nesnel bir gerçeklikten ziyade, bireyin başkalarının eylemlerine yönelik hissettiği beğeni veya rahatsızlık gibi duygusal

OKUMAK İÇİN TIKLA

Lacan’ın Sinthome Kavramı ve Joyce’un Edebi Yaratıcılığı

Sinthome Kavramının Kökleri ve Gelişimi Sinthome, Lacan’ın 1970’lerdeki seminerlerinde, özellikle Seminer XXIII: Le Sinthome’ta geliştirdiği bir kavramdır. Geleneksel psikanalitik semptom kavramından farklı olarak, sinthome, bireyin bilinçdışındaki çatışmaları çözmekle kalmaz, aynı zamanda öznel yapıyı stabilize eden bir işlev görür. Lacan, bu kavramı geliştirirken, semptomun patolojik bir bozukluktan ziyade, bireyin varoluşsal bütünlüğünü

OKUMAK İÇİN TIKLA

Böyle Buyurdu Zerdüşt: Zerdüşt’ün Söylemi Bireyin Varoluşsal Keşif Yolculuğu mudur?

Zerdüşt’ün Dilinin Birey Üzerindeki Etkisi Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt eserinde sunduğu dil, bireyin kendi varoluşsal gerçekliğini sorgulaması için güçlü bir araçtır. Zerdüşt’ün hitabı, doğrudan bir öğreti sunmak yerine, bireyi kendi iç dünyasına yönelten, düşündürücü bir yapı sergiler. Bu dil, bireyin alışılagelmiş düşünce kalıplarını sorgulamasını sağlar ve öznel anlam arayışını teşvik

OKUMAK İÇİN TIKLA

Epikuros’un Ölüm Korkusu Modern Varoluşsal Psikoloji İle Nasıl Bir Bağ Kurar?

Epikuros’un Ölüm Anlayışı Epikuros, antik Yunan felsefesinde hedonizmin kurucusu olarak, ölüm korkusunu insanın mutluluğunu engelleyen temel bir sorun olarak ele almıştır. Ona göre, ölüm, duyuların sona erdiği bir durumdur ve bu nedenle ne acı ne de haz içerir. Epikuros’un ünlü aforizması, “Ölüm varken biz yokuz, biz varken ölüm yoktur,” ölümün

OKUMAK İÇİN TIKLA

Evrende İnsanın Değer Temelli Konumu: İoanna Kuçuradi’nin İnsan Felsefesi

İnsanın Temel Özellikleri ve Değer Üretimi İnsan, biyolojik bir varlık olarak doğa düzeninin bir parçası olmasına rağmen, evrendeki konumunu belirleyen temel nitelikleri, bilinçli düşünme ve değer üretme kapasitesinden kaynaklanır. Bu kapasite, insanı diğer canlılardan ayıran ontolojik bir farkı ifade eder; zira hayvanlar içgüdüsel ihtiyaçlarını karşılayarak varlığını sürdürürken, insan kendi varlığını

OKUMAK İÇİN TIKLA

Heidegger Felsefesinde Etik, Doğa ve Hermetik Zihinsellik İlkesinin Kesişimleri

Dasein ve Zihinsellik Bağlamında İnsan-Doğa İlişkisi Heidegger’in Dasein kavramı, insanın yalnızca biyolojik bir varlık olmadığını, dünya içindeki ilişkisel konumunu sorgulayan bir varlık olduğunu vurgular. Dasein, kendi varlığını anlamlandırma yetisiyle, doğayı nesnel bir obje olmaktan çıkarır ve anlam dünyasında bir ortaklık alanı olarak konumlandırır. Hermetik zihinsellik ilkesi, bu noktada, doğanın zihinsel

OKUMAK İÇİN TIKLA

Nietzsche’nin Güç İstenci ile Kuantum Fiziğinin Entropi-Düzen Dinamiği: Varlığın Temel İtici Güçleri

Güç İstencinin Temel Yapısı Nietzsche’nin güç istenci, evrendeki tüm canlı ve cansız varlıkların temel itici gücü olarak tanımlanır. Bu kavram, yalnızca bir hayatta kalma içgüdüsünden ibaret değildir; aksine, her varlığın kendini genişletme, üstünlük kurma ve potansiyelini maksimize etme yönündeki içsel bir dürtüyü ifade eder. Nietzsche’ye göre, bu güç istenci, bireylerin

OKUMAK İÇİN TIKLA

Şizofreni ve Şizo-Analiz: Deleuze’ün Yeniden Tanımladığı İnsan Deneyimi

Şizofreninin Geleneksel Anlayışı Şizofreni, modern psikiyatride genellikle düşünce, duygu ve davranışlarda ciddi bozulmalarla karakterize edilen bir durum olarak tanımlanır. DSM-5 gibi tanı kılavuzlarına göre, halüsinasyonlar, sanrılar, düzensiz düşünce süreçleri ve sosyal işlevsellikte azalma gibi belirtiler şizofreninin temel özellikleridir. Bu geleneksel yaklaşım, şizofreniyi bir hastalık olarak sınıflandırır ve tedavi süreçlerini biyomedikal

OKUMAK İÇİN TIKLA

Kierkegaard’ın Kaygı Kavramı ve Modern Anksiyete Bozuklukları

Kierkegaard’ın Kaygı Anlayışının Temelleri Kierkegaard, kaygıyı insanın özgürlükle yüzleştiği anda ortaya çıkan bir durum olarak tanımlar. 1844 yılında yayımlanan “Kaygı Kavramı” adlı eserinde, kaygıyı “özgürlüğün baş dönmesi” olarak nitelendirir. Bu ifade, insanın özgür iradesiyle karşı karşıya kaldığında yaşadığı belirsizlik ve sınırsız olasılıklar karşısında hissettiği huzursuzluğu yansıtır. Kierkegaard’a göre, kaygı ne

OKUMAK İÇİN TIKLA

Evrenin Kökeninde Gizemli Bir Buluşma: Pimander ve Timaeus’un Yaratılış Anlatıları

Pimander’ın Vahyiyle Başlayan Kozmik Süreç Corpus Hermeticum’un ilk kitabı Pimander, Hermes Trismegistus’un derin bir meditasyon sırasında yaşadığı vizyonu temel alır. Hermes, Poimandres adında muazzam bir varlıkla karşılaşır; bu varlık, evrensel akıl veya Nous olarak tanımlanır ve kozmosun doğasını açıklar. Yaratılış, sonsuz bir karanlık ve ıslak doğadan başlar; bu, belirsiz bir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Wabi-Sabi: Kusurların Hikmeti, Minimalizm ve Japon Kültürünün Zamansız Bilgeliği

Tarihsel Kökler ve Gelişim Süreci Wabi-sabi felsefesinin temelleri, Japon kültürünün Zen Budizmi ve çay seremonisi geleneklerinde yatmaktadır. Wabi, başlangıçta yalnızlık, sadelik ve yoksullukla ilişkilendirilen bir kavramken, sabi, zamanın geçişiyle ortaya çıkan melankolik güzelliği ifade eder. Bu iki kavram, 15. ve 16. yüzyıllarda, özellikle Muromachi döneminde (1336-1573) birleşerek wabi-sabi felsefesini oluşturmuştur.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Yedi Hermetik Prensip “Yedi Hakikat Prensibi vardır; her kim ki bunu bilip anlar, sihirli dokunuşu Tapınak Kapıları’nı sonuna kadar açan Büyülü Anahtar’a sahiptir.”

KybalionBütün Hermetik Felsefe’nin dayandığı Yedi Hermetik İlke şunlardır: I. ZİHİNSELLİK PRENSİBİ II. TEKABÜL PRENSİBİ III. TİTREŞİM PRENSİBİ IV. KUTUPLULUK PRENSİBİ V. RİTİM PRENSİBİ VI. SEBEP SONUÇ PRENSİBİ VII. CİNSİYET PRENSİBİ Bu derslerde Yedi Prensibi sırasıyla açıklayacak ve tartışacağız. Ne var ki önce her prensip için kısa açıklamalar vermek yerinde olur.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Herakleitos’un Ateş Kavramı ve Prometheus Efsanesinin Kesişimi

Ateşin Felsefi Anlamı Herakleitos’un düşüncesinde ateş, evrenin temel yapı taşı ve değişimin ana itici gücü olarak merkezi bir rol oynar. Ona göre, evrendeki her şey sürekli bir akış ve dönüşüm halindedir; bu süreç, “panta rei” (her şey akar) ifadesiyle özetlenir. Ateş, bu bağlamda, hem fiziksel hem de soyut bir unsur

OKUMAK İÇİN TIKLA

Gündelik Denetim Mekanizmalarının Bireysel ve Toplumsal Yansımaları

Toplumsal Normların Birey Üzerindeki Etkisi Toplumsal normların bireyler üzerindeki etkisi, günlük yaşamın hemen her alanında kendini gösterir. Bu normlar, bireylerin davranışlarını şekillendiren bir çerçeve sunar ve toplumsal düzenin devamlılığını sağlamak için bireylerden belirli davranış kalıplarına uymalarını bekler. Araştırmalar, bu normların bireyler tarafından içselleştirildiğinde, bireysel özgürlüğün kısıtlanmasına yol açtığını gösterir. Örneğin,

OKUMAK İÇİN TIKLA