Kategori: Friedrich Nietzsche

Nietzsche, yoksullara duyulan merhametin siyasal bir erdem olarak kurumsallaşmasına neden şüpheyle yaklaşır?

tarihinde gönderilmiş tarafından

1. Güç İstenci ve Yaşamın Artırımı Sorunu Nietzsche’nin düşüncesinde yaşam, kendini artırma eğilimi olarak güç istenci (Wille zur Macht) kavramıyla betimlenir (Nietzsche, 1883–85/2006). Bu çerçevede bir değer, yaşamı genişletiyor mu yoksa daraltıyor mu sorusuyla ölçülür. Merhametin siyasal erdem olarak kurumsallaşması (ör. refah devleti normlarının ahlâkî üstünlük iddiası), Nietzsche’ye göre şu riski taşır: Also sprach Zarathustra’da

okumak için tıklayınız

Zamana Aykırı Birinin Göz Gezdirmeleri – FRIEDRICH NIETZSCHE

tarihinde gönderilmiş tarafından

1 Benim Olanaksızlarım. — Seneca: ya da erdemin boğa güreşçisi. — Rousseau: ya da impuris naturalibus’ta51 doğaya geri dönüş — Schiller: ya da Säckingen’in ahlak-trompetçisi. — Dante: ya da mezarlarda edebiyat yapan sırtlan. — Kant: ya da düşünülür karakter olarak boş laf.52 — Victor Hugo: ya da saçmalık denizindeki Pharus.53 — Liszt: ya da âşinalık okulu — kadınlara.

okumak için tıklayınız

A Conceptual Relationship Between the River Metaphor in Siddhartha and the Eternal Return in Nietzsche

tarihinde gönderilmiş tarafından

Hermann Hesse’s novel Siddhartha (1922) and Friedrich Nietzsche’s Thus Spoke Zarathustra (1883–85), despite drawing on different cultural and philosophical traditions, are two fundamental texts that center on the modern individual’s search for meaning. In Siddhartha , wisdom is presented as an intuitive and holistic understanding through the metaphor of the river ; in Zarathustra , this understanding is transformed into an ontological and ethical test

okumak için tıklayınız

Siddhartha’daki Nehir Metaforu ile Nietzsche’de Ebedi Dönüş Arasında Kavramsal Bir İlişki

tarihinde gönderilmiş tarafından

Hermann Hesse’nin Siddhartha (1922) adlı romanı ile Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt (1883–85) eseri, farklı kültürel ve felsefi geleneklere yaslanmalarına rağmen, modern bireyin anlam arayışını merkezine alan iki temel metindir. Siddhartha’da bilgelik, nehir metaforu aracılığıyla sezgisel ve bütünsel bir kavrayış olarak sunulurken; Zerdüşt’te bu kavrayış, ebedi dönüş düşüncesiyle ontolojik ve etik bir sınamaya dönüştürülür. 1.

okumak için tıklayınız

Nietzsche–Arendt Ekseninde 1984 Romanı: Nihilizm, Hakikatin İmhası ve Total Tahakküm

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bu çalışma, George Orwell’ın 1984 romanını Friedrich Nietzsche ve Hannah Arendt’in siyasal-felsefi kavramları ekseninde ele alır. Nietzsche’nin modern nihilizm, sürü ahlakı ve hakikatin yorumsallığına ilişkin eleştirileri ile Arendt’in totalitarizm, ideoloji, gerçeklik yitimi ve düşüncesizliğe dayalı kötülük analizleri birlikte okunur. Temel sav, 1984’ün Nietzscheci nihilizmin Arendtçi totalitarizm biçiminde tarihsel ve kurumsal bir yoğunlaşmasını temsil ettiğidir. 1.

okumak için tıklayınız

Nietzsche ve Postmodern Büyük Anlatı Reddi: Nietzsche Postmodern Büyük Anlatıları Nasıl Yıktı?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nietzsche’nin Temel Kavramları Nietzsche’nin düşünce sistemi, geleneksel değerlerin eleştirisi üzerine kuruludur. Tanrı’nın ölümü ifadesi, Batı metafiziğinin temel dayanağını ortadan kaldırır ve bu durum, evrensel hakikat iddialarını sorgulatır. Üstinsan kavramı, bireyin kendi değerlerini yaratma zorunluluğunu vurgular; bu, mevcut normların ötesine geçmeyi gerektirir. Güç istenci, yaşamın temel dinamiği olarak tanımlanır ve her türlü sabit yapıya karşı dinamik

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Zerdüşt’ünde Bireyin Gerçeklik Algısının Dönüşümü

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bireyin Özerkliğini Yeniden Tanımlama Nietzsche’nin Zerdüşt’ü, bireyin özerkliğini merkeze alarak, mevcut ahlaki ve toplumsal düzenlere meydan okur. Geleneksel değer sistemlerinin bireyi kısıtladığını savunan Nietzsche, Zerdüşt aracılığıyla bireyin kendi değerlerini yaratması gerektiğini öne sürer. Bu süreç, bireyin gerçeklik algısını dönüştürmenin ilk adımıdır. Toplumsal normlar, bireyin dünyayı algılama biçimini şekillendiren bir çerçeve oluşturur; ancak bu çerçeve, genellikle

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Efendi ve Köle Ahlakı ile Antik Yunan Aretésinin Değer Dönüşümleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Antik Yunan’da Areténin Anlamı ve Kökleri Antik Yunan kültüründe areté, bireyin kendi potansiyelini en yüksek düzeyde gerçekleştirmesi anlamına gelir. Homeros destanlarında, areté genellikle kahramanların fiziksel ve zihinsel yetkinlikleriyle ilişkilendirilir; cesaret, güç, bilgelik ve topluma katkı gibi özellikler ön plandadır. Bu kavram, bireyin yalnızca kendi mükemmeliyetine ulaşmasını değil, aynı zamanda polis içinde toplumsal düzenin bir parçası

okumak için tıklayınız

Eskilere Ne Borçluyum? FRIEDRICH NIETZSCHE

tarihinde gönderilmiş tarafından

1 Son olarak da, ona giden geçitleri aradığım, belki de yeni bir geçit bulduğum o dünya — eski dünya — hakkında bir söz — Sabırlı bir beğeninin tam tersi olabilen beğenim, burada da gözü kapalı evet demekten çok uzaktır: kesinlikle evet demekten hoşlanmaz, hayırı tercih eder, en çok sevdiği de, hiçbir şey söylememektir… Kültürler hakkında,

okumak için tıklayınız

İnsanlığı “İyileştirenler” – FRIEDRICH NIETZSCHE

tarihinde gönderilmiş tarafından

1 Filozoflardan ne istediğim biliniyor: kendilerini iyinin ve kötünün ötesine koysunlar, — ahlaksal yargının yanılsamasının üstüne çıksınlar. Bu istem, ilk kez benim formüle ettiğim bir kavrayışa dayanıyor: ahlaksal gerçekler diye bir şey yoktur. Ahlaksal yargının, dinsel yargıyla ortak yanı: olmayan gerçekliklere inanmasıdır. Ahlak belirli fenomenlerin yalnızca bir yorumlanışıdır, daha doğrusu, bir yanlış yorumlanışıdır. Ahlaksal yargı

okumak için tıklayınız

Dört Büyük Yanılgı – FRIEDRICH NIETZSCHE

tarihinde gönderilmiş tarafından

1 Neden ile sonucu karıştırma yanılgısı. — Sonucu neden ile karıştırmaktan daha tehlikeli bir yanılgı yoktur: aklın asıl rezilliği diyorum ben buna. Yine de bu yanılgı insanlığın en eski ve en yeni alışkanlıklarındandır: bizim aramızda bile kutsanmıştır ve “din”, “ahlak” adını almıştır. Dinin ve ahlakın kurduğu her cümle, bu yanılgıyı içerir; din adamları ve ahlakyasası-koyucular

okumak için tıklayınız

“Hakiki Dünya”nın Sonunda Bir Masal Oluşu – FRIEDRICH NIETZSCHE

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bir Yanılgının Öyküsü 1. Hakiki dünya bilge, dindar, erdemli kişi için ulaşılabilir — kendisi o dünyanın içinde yaşar, kendisi o dünyadır. (Bu fikrin en eski biçimi, görece akıllıca, basit, ikna edici. “Ben, Platon, hakikatin kendisiyim” cümlesinin yeniden yazılmış hali.) 2. Hakiki dünya, şimdi ulaşılamaz, ama bilge, dindar, erdemli kişiye vaat edilmiştir (“tövbe eden günahkâra”). (Fikrin

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Apolloncu ve Dionysosçu Unsurların Estetik Anlayışındaki Rolü ve Modern Estetik Teorilere Katkıları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Apolloncu ve Dionysosçu Kavramların Kökeni ve Anlamı Nietzsche, Apolloncu ve Dionysosçu kavramları Antik Yunan mitolojisinden ödünç alarak, sanatın iki temel dürtüsünü tanımlar. Apolloncu, düzen, biçim, uyum ve rasyonel yapıyı temsil eder. Bu, estetik deneyimde netlik, ölçü ve görsel-estetik bir denge arayışını ifade eder. Dionysosçu ise kaos, coşku, sınırların ötesine geçiş ve bireysel bilincin erimesini simgeler.

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin “Tanrı Öldü” Sözü ve Hristiyan Ahlakı Eleştirisi Arasındaki Bağ

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nietzsche’nin Tanrı Öldü İfadesinin Kökeni Friedrich Nietzsche’nin “Tanrı öldü” ifadesi, modern düşünce tarihinde yankı uyandıran en çarpıcı söylemlerden biridir. Bu ifade, ilk olarak Böyle Buyurdu Zerdüşt adlı eserinde ortaya çıkar ve Neşeli Bilim’de daha ayrıntılı bir şekilde ele alınır. Nietzsche, bu sözle teolojik bir varlığın fiziksel ölümünü değil, Batı toplumunda Tanrı merkezli anlam sisteminin çöküşünü

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin Tragedya Anlayışında Apolloncu ve Dionysosçu Dinamikler ve Schopenhauer’e Yönelik Eleştiri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nietzsche’nin Tragedyanın Doğuşu adlı eserinde ortaya koyduğu Apolloncu ve Dionysosçu kavramlar, Antik Yunan tragedyalarının estetik ve yapısal unsurlarını anlamak için temel bir çerçeve sunar. Bu kavramlar, tragedyaların duygusal, görsel ve ritmik öğelerini açıklamakla kalmaz, aynı zamanda insan varoluşunun temel gerilimlerini yansıtır. Nietzsche, bu iki kavramı Antik Yunan kültürünün dinamikleriyle ilişkilendirirken, Schopenhauer’in estetik anlayışına da eleştirel

okumak için tıklayınız

Friedrich Nietzsche, Böyle Buyurdu Zerdüşt: Zerdüşt Neden Dağlardan Ovaya İndi?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Yalnızlığın Zirvesi Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt adlı eseri, Zerdüşt’ün on yıllık yalnızlık sürecinden sonra insanlara dönme kararını anlatır. Bu yalnızlık, Zerdüşt’ün içsel bir dönüşüm geçirdiği, kendi varoluşsal sorularıyla yüzleştiği bir dönemdir. Dağlarda geçen bu süre, bireyin kendi benliğini keşfetme ve dış dünyadan koparak özünü sorgulama çabası olarak yorumlanabilir. Nietzsche, Zerdüşt’ün yalnızlığını bir kaçış değil,

okumak için tıklayınız

Çarpıtmanın öyküsü… Nietzsche öldükten sonra “Güç İstenci”ni yayıma hazırlayan kız kardeşi Elisabeth, onun düşüncelerini kendi görüşüne uydurup bozarak nasyonal sosyalizme yol verdi. 

tarihinde gönderilmiş tarafından

BİR KURBANIN ÖLDÜKTEN SONRA BAŞINA GELENLER!44 Lionel Richard 44 Çeviren: Kenan Sarıalioğlu Nietzsche öldükten sonra “Güç İstenci”ni yayıma hazırlayan kız kardeşi Elisabeth, onun düşüncelerini kendi görüşüne uydurup bozarak nasyonal sosyalizme yol verdi. İşte bu çarpıtmanın öyküsü… Nietzsche, Nuremberg Mahkemesi’nin suçlu sandalyesinde mi? Fransa Cumhuriyeti’nin geçici hükümet delegesi Fraçois Menthon’a1 göre, onu gerçekten burada düşünmek çok

okumak için tıklayınız

NIETZSCHE’NİN DELİLİĞİ – Jean-Paul Escande

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nietzsche’nin deliliğinin farazi bir frengi hastalığıyla ilgili olduğu düşünülmüştür çoğu zaman. Bu delilik, kendini “maskelemek” isteyen bir düşüncenin uç bir belirtisi olmasın sakın? Yıl 1889, Nietzsche delirmiştir, kimse bunu yadsımaz. Birkaç günde, hemen hemen birkaç saatte, kâğıt üzerine bıraktığı dağınık notlar onun kendinden geçişinin işaretleridir. Kırbaçlanan bir at için ağlamaktadır: Aklı başından gitmiştir… Nietzsche, yaşamının

okumak için tıklayınız

NIETZSCHE’NİN AKADEMİSYEN ANLAYIŞI ÜSTÜNE

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ni­etzsc­he, ça­ğı­nın aka­de­mik ya­şa­mı­nı, o ya­şam için­de­ki aka­de­mis­ye­ni (Bu ya­zı­da “Der Ge­lehr­te”yi aka­de­mis­yen ola­rak çe­vi­ri­yo­rum.) na­sıl gö­rü­yor­du aca­ba? Bu ya­zı, so­ru­nun çok sı­nır­lı, bir ya­nı­tı­nı be­tim­le­yip tar­tı­şa­cak, Şen Bi­lim ve Ec­ce Ho­mo’da­ki bir­kaç me­t­nin ar­dın­dan gi­dip, sap­ta­ma­lar yap­ma­ya ça­lı­şa­cak. “Pek iyi bi­li­yo­ruz ar­tık: Ha­ni şu bi­li­me, ka­dın­la­rın, ne ya­zık ki bir­çok sa­nat­çı­nın da yap­tı­ğı bi­çim­de ge­zin­ti­ye çık­mış­lar gi­bi

okumak için tıklayınız

Hayatımızın Merkezine Neden Nietzsche’nin “Güç İstencini” Koymalıyız ?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bu yazı, David Cooper’ın “Deliliğin Dili” adlı eserindeki Marksist ve Nietzscheci fikirlerden yararlanarak, birey ve toplum düzeyindeki günlük örneklerle kavramı açıklayacaktır. Nietzsche’nin “güç istenci” (will to power) kavramı, genellikle yanlış anlaşılan, hatta bazen tehlikeli bulunabilen bir felsefi fikirdir. Otorite kurma veya başkaları üzerinde baskın gelme arzusu olarak yorumlanması yaygındır. Ancak David Cooper’ın derinlemesine analizlerinde de

okumak için tıklayınız