Kategori: İnceleme

Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri – Henry Bernstein

Tarım konusunda çalışan Marksist sosyal bilimcilerden Henry Bernstein bu kitabında, tarımsal değişimi ekonomi politik bir yaklaşımla inceliyor. Değişik kapitalizm modellerinde köylülüğün farklı dönüşüm süreçlerini ele alıyor. Sömürgeciliğin Latin Amerika, Asya ve Afrika’da tarımı, toprak-insan ilişkilerini nasıl dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. 20. yüzyılda dünya çapında uygulanan farklı tarım politikalarını sergiledikten sonra neoliberal küreselleşmenin tarımsal üreticiler üstündeki etkilerini

okumak için tıklayınız

Karl Marx ve Marksizm Üzerine – Vladimir İlyiç Lenin

Lenin’in Marx’ı ve Marksizmi tanıtmak üzere 1914 yılında popüler bir ansiklopedi için kaleme aldığı bu metin, Karl Marx’ın kısa yaşamöyküsünü ve Marksizmin yoğun ve anlaşılır bir özetini sunuyor. Daha sonra, Lenin’in sağlığında, kitapçık olarak da yayınlanan bu parlak özet, Marksizm okuyucuları için yol gösterici nitelikteki ayrıntılı bir kaynakça da içeriyor. Kitapçıktaki fikirleri bütünleyen “Marksizmin Üç

okumak için tıklayınız

Yeşilçam’da Roman Uyarlamaları – Remzi Altunpolat

Sinemanın edebiyatla olan ilişkisi aslında sinemanın doğuş yıllarına kadar gidiyor. Bu anlamda edebiyat, sinema için mümbit bir kaynak. İlk edebiyat uyarlaması George Meliés?in Jule Verne?in aynı adlı romanından uyarladığı, ilk öykülü film-aynı zamanda ilk bilimkurgu filmi- sayılan Aya Yolculuk (1902). Türk sinemasının gelişim seyri de bundan farklı olmayacaktır. Türk sinemasına uyarlanan ilk edebiyat eseri; 1916?da

okumak için tıklayınız

Umudun Arkeolojisi: Din ve Maddecilik – Bora Erdağı

Bazı yazarların veya kitapların okunması için özel nedenler gerekir. Eğer bu özel nedenlerden yoksun sıradan bir okursak zaten okumamızın başarıya ulaşması, beklentilerimizin karşılanması mümkün değildir. Kısa sürede okumayı bırakıp sızlanmaya başlarız. Fakat kendi gündelik yaşam alanlarından hayata doğru ve hayattan kendi ilgi alanlarına doğru söz almak isteyen bir okursak, o zaman işler değişir. Yani sıradan

okumak için tıklayınız

1950 Sonrasında Hikâyecilerimiz – Asım Bezirci

1950 Sonrasında Hikâyecilerimiz yirmi iki hikâyeciye ilişkin incelemeler ile onlardan altısıyla yapılmış konuşmaları içeriyor. İncelenen hikâyecilerimiz; Vüs’at O. Bener, Nezihe Meriç, Tahsin Yücel, Muzaffer Buyrukçu, Demirtaş Ceyhun, Demir Özlü, Ferit Edgü, Orhan Duru, Leyla Erbil, Sevim Burak, Tarık Dursun K., Afet Ilgaz, Şükran Kurdakul, Metin İlkin, Nahit Eruz, Adnan Özyalçıner, Erdal Öz, Bekir Yıldız, Füruzan,

okumak için tıklayınız

Televizyon Öldüren Eğlence / Gösteri çağında kamusal söylem – Neil Postman

Televizyon bir cazibe merkezi olarak hayatımızın baş köşesine oturdu. Yirmi dört saat yayın yapan kanallarda tam bir görüntü sarhoşluğu yaşıyoruz. Alışkanlıklarımız, konuşma biçimimiz, ilişkilerimiz televizyona endekslendi sanki. “Eğlenceli”, “renkli” bir hayat yaşamaya başladık. Resmi ideolojinin yasaklıları, toplum kıyısında yaşayanlar bütün “giz”leriyle evlerimizde artık. Kameralar pervasızca mahremiyetimizin en ücra köşelerine giriyorlar. Şiddetin bütün türleriyle tanıştık. “Reality

okumak için tıklayınız

Mekân Toplum ve Siyaset Üzerine – Editörler: Aysun Koca, Esra Kaya, Çare Olgun Çalışkan, Gürkan Akgün

?Mekân? konusunda giderek daha çok kelâmın edildiği bir dönemi yaşıyoruz. Çünkü özellikle 2000?li yılların sonrasında mekân ülkenin temel ekonomi politikalarının merkezine yerleşerek bir sermaye biriktirme aracı haline geldi. Kentlerin bizzat kendisinin pazarlandığı, birbiriyle yarıştırıldığı bir dönem elbette ki, daha da keskinleşen eşitsizlik biçimlerini beraberinde getiriyor. Yıllardır oturduğumuz evimiz, sokağımız, okulumuz, hastanemiz, mahallemiz, kentimiz, köyümüz, derelerimiz,

okumak için tıklayınız

“Yav İşte Fabrikalaşak” / Anadolu Sermayesinin Oluşumu: Kayseri-Hacılar Örneği – Kurtuluş Cengiz

?Günücülük. Yani azim etmek. Azim etmek, yani mücadele etmek. O hedefe ben de varacağım demek… Günücülükte adam, ?Ağabey onun var benim niye olmasın ya! Ben de çalışırım. Benim neyim eksik. Düşünürüm, koşarım, kovalarım, çalışırım!? der – ve neticede Hacılarlı?da bu var.? ?Afrika?daki adamları internet?ten, sanayi odalarından, ticaret odalarından oralardaki bizim Türk ataşelerinden buluyoruz… Ben Cezayir?e

okumak için tıklayınız

Toplumsal Düzenin İnşası (Polis Erkinin Eleştirel Teorisi) – Mark Neocleous

Kimse işçi olmayı kolayca kabul etmedi, gönüllü olmadı, rıza göstermedi. İnsanlar arasındaki ilişkilerin şeyler arasındaki ilişki haline dönüşmesinin hem kendisi hem de doğrudan sonucu ücretli emek kategorisinin olağanlığın ve sıradanlığın ardına itilmesi olmuştur. Bununla beraber polisin tarihsel işlevi de görünmez kılınmıştır: Sermayenin toplumsal iktidarının ve ücret biçiminin yerleştirilmesi için devlet adına gerçekleştirilen muazzam ölçekli polis

okumak için tıklayınız

Türk ve Yunan Romanlarında “Öteki” ve Kimlik – Herkül Millas

Herkül Millas’ın iki ülke ilişkilerini ele alan “Türk ve Yunan Romanlarında Öteki ve Kimlik” adlı yapıtı, Türk edebiyatının çeşitli safhalarında Yunan/Rum kimliğine biçilen kaftanı etüd ediyor. 450’ye yakın edebi eseri inceleyerek hazırlanan bu tez çeşitli siyasi/sosyal huzursuzluklara atmosfer yaratan edebi iletişim ağını gözler önüne seriyor. ‘Öteki’ ve ‘kimlik’ kavramlarını siyaset sosyolojisi ve edebiyat sosyolojisi disiplinleri

okumak için tıklayınız

Sintinenin Dibinde (T. C.’nin Hukuksal Öyküsü) – Emin Karaca

İtalyanca “Sentina” kelimesinden türemiş bir denizcilik terimi olan “Sintine”; gemilerin deniz yüzeyinin çok altındaki, havasız, karanlık bir yeri. 1938 yılı yazında; Nâzım Hikmet ve Hikmet Kıvılcımlı gibi sivil Komünistlerle, bir grup bahriyeli er ve erbaş, Donanmanın amirallik gemisi Yavuz’un sintinesinin dibine indirildi. Güya; “Astı üste itaatsizliğe sevk ve tahrik” ederek, Donanmada isyan çıkarmak istemişlerdi. Çok

okumak için tıklayınız

Popüler Kültürden TV Sömürgesine – Ahmet Oktay ‘Nerede bir gösterge varsa, orada ideoloji de vardır.’ Voloşinov

‘Nerede bir gösterge varsa, orada ideoloji de vardır.’ Voloşinov’a ait bu cümle, Bütün Eserleri’nin bu dördüncü cildinde bir araya getirdiğim kitapların öngördüğü amacı yeterince özetliyor. Adı geçen yapıtlarda, yazılı ve görsel basında yayımlanan çeşitli ürünlerde sunulan içeriğin nasıl bir anlamlamaya yol açtığını ve bu anlamlandırmanın izleyicileri doğrudan doğruya egemen sınıfların bakış ve düşünce açısına uyumlandırmayı

okumak için tıklayınız

Türkiye’de ve Dünya’da Orhan Kemal – Svetlana Uturgauri

Orhan Kemal (1914-1970) yalnız kendi ülkesinde değil, ülke sınırlarının çok ötesinde de tanınmaktadır. Orhan Kemal, Sovyetler’de de çok iyi tanınan bir yazardır. Bu Türkiye yazarının ilk seçme öyküleri, Moskova’da 20 yıl önce yayınlanmıştır.(1) Onun yazdıklarını şimdi Azerbaycanlılar, Ukraynalılar, Gürcüler, Kazaklar, Latviyalılar ve Özbekler de kendi dillerinde okuyorlar. Orhan Kemal’in yapıtlarında, bugün yaygın olan yabancılaşma sorununa

okumak için tıklayınız

Milyonluk Manzara / Kentsel Dönüşümün Resimleri

Kentsel dönüşüm kenti nasıl dönüştürüyor, neye dönüştürüyor? Kentsel dönüşümün ortaya çıkardığı manzara nedir? Hem mecazi anlamıyla, nasıl bir manzara: Nasıl bir mekânsal düzen, nasıl bir sosyal ilişki örgüsü, nasıl bir sınıfsal-toplumsal doku? Hem de düz anlamıyla, nasıl bir manzara: nasıl bir peyzaj, nasıl bir coğrafya, nasıl bir kent resmi? Bu kitaptaki fotoğraflar ve yazılar, farklı

okumak için tıklayınız

William Shakespeare ve Opera – Ayşe Sezerman

Opera bestecilerini en çok etkileyen yazar Shakespeare?den esinlenilerek iki yüz yetmişin üzerinde eser bestelenir. Shakespeare’in yazarlık hayatı ile modern operanın doğuşu, tarih açısından bir paralellik taşır. Modern operanın birlikte anıldığı Monteverdi?nin doğum yılı 1567, Shakespeare’inki ise 1564’tür. Shakespeare’in oyunlarından yola çıkarak bestelenen opera yapıtlarının en ünlüleri 19. yüzyılın sonlarına denk düşer; bundan önce Henry Purcell’ın

okumak için tıklayınız

Occupy / İşgal Et – Noam Chomsky

Agora’da daha önce “Anarşizm Üzerine” adlı kitabı yayınlanan Noam Chomsky’nin “Occupy/İşgal Et” kitabı, Amerika’da 2010 ve 2011 yılarında patlak veren İşgal Et hareketinin temel özelliklerini ve bu hareketin dünyanın başka ülkelerindeki isyanlarla ortak bağlarını anlatmaktadır. Bu kitapta ayrıca, Chomsky’nin Gezi Direnişine verdiği destek mesajı da yer almıştır. (Tanıtım Bülteninden)

okumak için tıklayınız

Devletten Alevilere: Ama Sizin Adınız Ne? Benim Dengemi Bozmayınız – Selbin Yılmaz

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi hocalarından Pınar Ecevitoğlu ve Ayhan Yalçınkaya?nın birlikte kaleme aldığı ?Aleviler Artık Burada Oturmuyor?, Dipnot Yayınevi aracılığıyla, Haziran ayının başında raflardaki yerini aldı. Bu isme aşina olanlar olabileceğinden, şu küçük teknik bilgiyi hatırlatmakta fayda var. Bu başlıkla, 2011 yılında Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı aracılığıyla, yine aynı isimler tarafından ?Alevi

okumak için tıklayınız

Kendi Sesinden Gülsuyu-Gülensu – Erdoğan Yıldız, Oda Projesi

Mahallelinin Anlatısına Tanıklık Etmek 2009 yılının Haziran ayında İstanbul’un Anadolu yakasındaki Gülsuyu-Gülensu mahallesi sakinleri bir araştırma projesi olan Kültürel Aracılar ile tanıştı. Bir sene süren çalışmada kent merkezi dışındaki mahallelerdeki kültür üretimine bakan bu proje içinden zamanla farklı araştırma konuları ortaya çıktı; bunlardan biri de kendini sakinlerinin emeği ile var etmiş mahallenin belleği oldu. Gülsuyu-Gülensu’yun

okumak için tıklayınız

Alevi Hukuku – Ali Yıldırım

Gül alırlar gül satarlar Gülden terazi tutarlar Gülü gül ile tartarlar Çarşı pazar güldür gül Alevi Hukuku doğal bir hukuktur. Aleviler tarihleri boyunca; Alevilere özgü, varolan hukukun dışında ve bütünüyle ona yabancı bir hukuk sistemi yaratarak yaşamlarını devam ettirmişlerdir. Toplum kendisini varetmek için kurallar geliştirmiştir.

okumak için tıklayınız

Alevi Öğretisinin Kaynağı Olarak Bektaşi Fıkraları – Ali Yıldırım

Alevi yoluna ilişkin yazılı kaynakların -şu an için- yeterli oranda bulunmayışı sorunu nasıl giderilebilir? İşte burada Aleviliğin Bektaşiliğin varolan materyallerinin bilimsel bir biçimde ele alınıp değerlendirilmesi sözkonusu olacaktır. Kuşkusuz bu materyallerin başında Alevi ozanlarının deyişleri gelir. Bir başka değerli kaynak ise Alevi-Bektaşi ulularına ilişkin menakıpnamelerdir.

okumak için tıklayınız