9 Ağustos 2026

Kategori: Ruđer Josip Bošković

Bošković’in Venüs’ün Güneş önünden geçişini izlemek için İstanbul’a gidip yetişemeyince Troya harabelerini araştırması

Hedef Değiştiren Merak: Ruđer Bošković’in Venüs Geçişi Yolculuğundan Troya Araştırmalarına Bilim tarihi, hedeflenen amaca ulaşılamayan durumlarda ortaya çıkan büyük keşif örnekleriyle doludur. Nitekim Cizvit bilgini, astronom ve fizikçi Ruđer Josip Bošković (1711–1787), 1761 yılında gerçekleşen Venüs’ün Güneş önünden geçişini gözlemlemek amacıyla İngiliz Kraliyet Cemiyeti adına İstanbul’a doğru yola çıktı. Ancak yolculuk sırasındaki gecikmeler ve yaşadığı

devamını oku

Bošković’in Doğal Felsefe Teorisi ve 19. Yüzyıl Fiziğinin Alternatif Tarihi

Roger Joseph Bošković ve Unutulan Kuramı 1. Alan Kavramının Erken Doğuşu ve Elektromanyetizma Newton fiziği, cisimlerin uzaktan anlık etkileştiğini varsayıyordu. Oysa Bošković, maddeleri kütlesel noktalar etrafında değişen çekim ve itim kuvveti alanları olarak tanımladı. Eğer 19. yüzyıl fizikçileri bu modeli erken dönemde kabul etseydi, Michael Faraday ve James Clerk Maxwell alan teorisini çok daha hızlı

devamını oku

Nietzsche’nin Bošković teorisini “duyular üzerindeki en büyük zafer” olarak nitelendirmesi ne anlama geliyor?

Ruđer Bošković’in maddesel tanecikleri boyutsuz kuvvet merkezleri olarak tanımlaması, doğa felsefesinde devrim niteliğinde bir dönüm noktası oluşturmuştur. Friedrich Nietzsche, bu fizik kuramını “duyular üzerindeki en büyük zafer” olarak adlandırırken, klasik atomculuğun somut madde algısını kökünden sarsmayı hedeflemiştir. Nitekim bilim tarihi, duyusal deneyimin sunduğu katı nesne yanılsamasının aksine, evrenin kuvvet ilişkilerinden ibaret olduğunu göstermektedir. Bošković Kuramı

devamını oku