Evlerde Uyur Uyanık Yalanlar, Botho Strauss, çeviren: Yılmaz Onay

“Botho Strauss, bu kesin en güzel ve cömert kitabında 37 tane kısa, çok azı on sayfayı geçen anlatı parçaları halinde, sürekli şaşırtıcı ve yeni şeyler getiren bir metin çık(ar)mış ortaya. Strauss gerçekten çoğu kimsenin görmediğini görüyor. Daha sonra fazlasını riske ediyor. Olmadık, dehşet verici şeyler giriyor oraya. Ne var ki: Strauss’un, dehşet verici de aynı zamanda akıl çerçevesinde kalmayı başarması, “cinayet”in, akıl almazlığın “giderek bir yorum sanatı sorununa” dönüşmesi; işte bu çekici ve büyük iş. Metinlerin çoğunda, ruh entrik’leri ve “ilişki kapalıkutu’ları” işleniyor. Kitap esrikçe tutucu kanıların gerçekliğinde ya da zorbalığında değil, tutkuyla, hatta düşsel bilici gözüyle gözlenenlerin ve izlenenlerin yumuşaklığında ve parlaklığında hayat buluyor.” Joachim Keiser
Botho Strauss, 1944’te doğdu. Tiyatro bilimi, sosyoloji ve Germanistik okudu. 1967-70 arasında Theater Heute dergisinde olarak çalıştı. 1971’den 1975’e dek Berlin’de Peter Stein’ın “sıkı solcu” Schaubühne am Halleschen Ufer Tiyatrosu’nda, dramaturg olarak önde gelen yapımların Stein’la müşterek yaratıcısı oldu. Sonra, farklı bakışlarla, tüketim toplumunu, medya kitlesini ve yüzeyselliği, çelişkilerinden yakalayarak eleştiren roman ve oyun yazarlığına ağırlık verdi. Yazdığı eserlerle pek çok ödül aldı. Ama Enzensberger, Biermann gibi, Almanya’nın en çok tartışılan yazarlarından biri olarak da çağdaş düzyazı ve drama sanatının merkezindeki yerini aldı. Şimdi serbest yazar olarak Berlin’de yaşıyor.

Botho Strauß was born on 2 December 1944 in Naumburg/Saale, the son of a chemist. After attending grammar school in Remscheid and Bad Ems, he studied German literature, drama history and sociology for several semesters in Cologne and Munich, as well as working as a supernumerary at the Munich Kammerspiele alongside his studies. From 1967 to 1970, Strauß worked as an editor and critic on the periodical ?Theater Heute? and, from 1970 to 1975, as a dramaturg for Peter Stein at the Schaubühne am Halleschen Ufer in Berlin, where he contributed to productions and wrote adaptations that had a crucial influence on German theatre in the 1970s, such as ?Peer Gynt?, ?Kleists Traum vom Prinzen von Homburg? (?Kleist?s Dream of the Prince of Homburg?) and ?Sommergäste? (?Summer Guests?). The productions of his own works (such as “Die Hypochonder” [?The Hypochondriacs?], “Trilogie des Wiedersehens? [?Three Acts of Recognition?], “Groß und klein” [?Big and Little?], “Kalldewey, Farce”, ?Der Park? [?The Park?] and ?Schlusschor? [?Final Chorus?]) by Peter Stein and Luc Bondy are just as highly regarded as some of the most important in modern German theatrical history.

At the beginning of the 1990s, his cultural essay ?Anschwellender Bocksgesang? (?Swelling Goat Song?), a critical examination of the 1968 generation, triggered a major controversy about the author?s changing political convictions.

His work as a writer has been recognised with numerous international prizes and his dramas are among the most performed in German-language theatres.

Today, Botho Strauß lives as a freelance writer in Berlin and the Uckermark and is a member of the PEN Centre of the Federal Republic of Germany.

Aldığı Ödüller (Prizes and Awards):
* 1975 Dramatists? Prize of the City of Hanover
* 1981 Literature Prize of the Bavarian Academy of the Fine Arts
* 1982 Mühlheim Dramatists? Prize
* 1987 Jean Paul Prize
* 1989 Georg Büchner Prize
* 1993 Berlin Theatre Prize
* 2001 Lessing Prize

Yazar : Botho Strauss
Çeviren: Yılmaz Onay
Yayınevi: Kırmızı Yayıncılık
Sayfa Sayısı: 214
Basım Tarihi: Nisan 2008

Yılmaz Onay’ın Hayatı
(20 Nisan 1937 Gaziantep) Yazar, yönetmen, çevirmen.

Oyuncu olarak tiyatroya başlayan Yılmaz Onay, ilk deneyimlerini öğrencilik yıllarında İTÜ Tiyatrosu, Genç Oyuncular gibi oluşumlarda kazandı. Bir dönem Ankara Deneme Sahnesi’nde çalışıp, ilgi alanını oyunculuktan yönetmenliğe çevirdi. Ankara Sanat Tiyatrosu’nda yönetmenlik yaptı. Çağdaş Sahne’nin kurulmasında yer alarak, sahneleme çalışmalarını yurt dışında da Hollanda, Almanya sürdürdü. 12 Eylül’de sıkıyönetim mahkemeleri tarafından yargılandı, gözaltına alındı. Bu dönemden sonra bir süre serbest çalışmayı tercih eden Onay, yönetmen ve yazar olarak sanat hayatına devam etti. Oyun kitapları yazmanın yanında, Bertolt Brecht ve işçi tiyatrosu kitapları üstüne kuramsal tiyatro kitapları da çevirdi, uyarlamalar yaptı. Oyunları Devlet Tiyatrolarında sergilendi. Romanı “Yazılar FİLMATİK” ve tiyatro oyunu “Sanatçının Ölümü” filme çekildi.

Ödülleri

* Savaş Oyunu (Sermet Çağan’ın “Öyle Bir Oyun” adlı radyo oyunundan uyarlama) 1965 İstanbul Uluslararası Gençlik Tiyatro Festivali Ödülü
* Uzun Dere (Yaşar Kemal’in “Yer Demir Gök Bakır” romanından Nihat Asyalı uyarlaması) 1966 Festival Mondial du Theatre du Nancy Grand Prix ödülü (Brezilya’lı bir grupla paylaştı)
* Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti 1971 Brecht ödülü
* Çimento (Gladkov?dan Nihat Asyalı uyarlaması)1975 Ankara Sanat Severler Derneği Reji Ödülü
* Küçük Adam N’oldu Sana? (Hans Fallada’dan uyarlama)1981 Sanat Kurumu Reji Ödülü
* 14.Nisan.2008 Yılmaz Onay’ın 50.Sanat Yılında “Anlamak,gideni ve gelmekte olanı!” (Türkiye Yazarlar Sendikası ve Evrensel Basım Yayın)

Oyunları

* Tren Gidiyor (gençlik müzikali) (1984)
* Bu Zamlar Bana Karşı (karşı kabare) (1985)
* Dev Masalı (politik masal) (1985)
* Sevdalı Bulut (kukla oyunu) – Nazım Hikmet’den uyarlama (1985)
* Şarkılarımız Ölmesin (çocuk oyunu) ( 1985)
* Küçük Adam Ne Oldu Sana (oyun)? – Hans Fallada’nın aynı adlı romanından uyarlama (1981)
* Karagöz’ün Muamması (oyun) (1985)
* Sanatçının Ölümü (oyun) (1986)
* Arafta Kalanlar (oyun) (1985)
* İşçi Sınıfının açık oturumu (oyun) (1978)
* Kara Kedi Geçti (oyun)
* Kara Dul Efsanesi (oyun)
* Hücre İnsanı (oyun)
* Prometheia (oyun)

Kitapları

* Tren Gidiyor, Hacan Yayınları/Ankara 1984
* Dört Oyun, Hacan Yayınları/Ankara 1985 (Bu Zamlar Bana Karşı, Dev Masalı, Sevdalı Bulut, Şarkılarımız Ölmesin)
* Romandan Tiyatroya, Mitos-Boyut Yayınları/İstanbul 1992 (Küçük Adam N’oldu Sana?)
* Toplu Oyunlar 1, Mitos-Boyut Yayınları/İstanbul (Sanatçının Ölümü, Arafta Kalanlar, Karagöz’ün Muamması)
* Toplu Oyunlar 2, Mitos-Boyut Yayınları/İstanbul (Karadul Efsanesi, Hücre İnsanı, Prometheia, Karakedi Geçti, Tren Gidiyor)
* Yazılar FİLMATİK (Roman) Evrensel Basım Yayın/İstanbul
* Oyun Değil (Roman) Evrensel Basım Yayın/İstanbul

Çevirileri

Oyunlar

* Bir Halk Düşmanı, H.Ibsen
* Mariena Pineda, F.G.Lorca
* Richard Waverly Davası, R.Schneider
* Sonuncular, M.Gorki
* Brecht Dosyası, G.Tabori
* Troyalı Kadınlar, Euripides
* Elektra, Euripides
* İncil, B.Brecht
* Baal, B.Brecht
* Gecede Trampet Sesleri, B.Brecht
* Düğün, B.Brecht
* Dilenci veya Ölü Köpek, B.Brecht
* Şeytan Kovma, B.Brecht
* Karanlıkta Işık, B.Brecht
* Balık Avı, B.Brecht
* Ova, B.Brecht
* Vahşi Ormanda, B.Brecht
* Kentlerin Vahşi Ormanında, B.Brecht
* Adam Adamdır, 1926, B.Brecht
* Adam Adamdır, 1938, B.Brecht
* Mezbahaların Kutsal Johanna’sı, B.Brecht
* Küçük Burjuvanın Yedi Ölümcül Günahı, B.Brecht
* Horasyalılar Kuriasyalılar, B.Brecht
* Carrar Ananın Silahları, B.Brecht
* III.Reich’ın Korku ve Sefaleti, B.Brecht
* Puntila Ağa ile Uşağı Matti, B.Brecht
* Kafkas Tebeşir Dairesi, B.Brecht

Öyküler

* Anna Seghers,Öyküler, Anna Seghers

Romanlar

* Evlerde Uyur Uyanık Yalanlar, B.Strauss

Şiirler

* Bütün Şiirleri, Cilt 2 B.Brecht

Kuramsal Kitaplar

* İşçi Tiyatroları Ajitprop Topluluklar, A.Kammrad-F.R.Scheck
* Brecht’le Yaşamak – Çalışma Günlüğü, B.Brecht
* Epik Tiyatro, M.Kesting
* Edebiyat Bilimi, G.N.Pospelov
* Batı Diye Diye, D.Dahn
* Tiyatro Çalışması, Berliner Ensemble
* Antik Yunan Tragedyaları, J.Latacz

Yorum yapın

Daha fazla Felsefe
Felsefenin Beşiği Anadolu, Derman Bayladı

Derman Bayladı, 'Felsefenin Beşiği Anadolu'da, Anadolu'da antik çağlarda ortaya çıkmış felsefe akımlarını ve filozofları ele alıyor. Thales, Anaksimandros, Anaksimenes, Demokritos,...

Kapat