Hint-Avrupa dilleri Anadolu kökenli – Naz Kanıt

Hint-Avrupa dilleri dünyanın en yaygın kullanılan dil ailelerinden birine mensuptur. Son iki milenyumda bu dillerin birçoğu yazıldı ve tarihleri oldukça biliniyor. Ancak bu dillerin kökeninin zaman ve mekânı hala tartışılmakta. Max Planck Enstitüsü?nden (MPI) Michael Dunn?ın da içinde bulunduğu uluslararası bir takımın araştırmaları doğrultusunda, Hint-Avrupa dillerinin yeni bir Bayesian filocoğrafi analiziyle dilbilimsel ve bölgesel sonuçları bulunmuştur. Araştırmayı içeren makale Science dergisinde yayınlanmıştır.

Tarihsel dilbilimde genel görüş Hint-Avrupa dillerinin Ukrayna?daki Pontic bozkırlarından, 6000 yıl kadar önce ortaya çıktığıdır. Bu görüşlerin dayandığı kanıt ise dilbilimsel paleontoloji yolları ile bulunan veriler. Tekerlekli araçların teknolojisi ile ilgili bazı kelimeler Hint-Avrupa dillerinin yaklaşık her bir dalında mevcut ve arkeolojik araştırmalara göre tekerlekli araçlar bu tarihler civarında ortaya çıkmış. Azınlıkta kalan diğer görüş ise Hint-Avrupa dillerinin yaklaşık 8000-9500 yıl önce Anadolu?dan çiftçilik yolu ile yayıldığı.

Yapılan son araştırmanın sonucu da bu azınlıkta kalan görüşü destekler nitelikte. Bu analizde bireysel dillere ait sözlüklerin evrimine dair bir model ve bu dilleri konuşan kişilerin dağılımlarını içeren özel bir modelin birleşiminden yararlanıldı. Geçmişte gerçekleşen bazı olaylar (ölü dillerin kesin tarihleri, arkeolojik ve tarihsel kayıtlar gibi veriler) kullanılarak aile ağacı dönemine uyumlu hale getirildi.

Bu analizde kullanılan sözlük verileri Hint-Avrupa Sözlüksel Akrabalık Veritabanı?ndan (Indo-European Lexical Cognacy Database; IELex) alındı. MPI Dil ve Kültürde Evrimsel Yöntemler grubu tarafından geliştirilen bu veritabanı, filogenetik analizler için geniş, yüksek ve kaliteli dil verileri koleksiyonu içeriyor.

Filogenetik ağaçlar, dil ailelerinin ve bu dilleri konuşanların tarihlerinin araştırılmasının ötesinde, evrim ve çoğu insan bilimlerinin anlaşılmasında da çok önemlidir.

Naz Kanıt
İstanbul Teknik Üniversitesi
(Bilim ve Gelecek Dergisi sayı 104)

Kaynak: ?Indo-European Languages Originated in Anatolia, Research Suggests?, http://www.sciencedaily.com/releases/2012/08/120823175406.htm.

Yorum yapın

Daha fazla _Diğerleri
Kafka?nın arşivi online olacak

İsrail Ulusal Müzesi, Kafka?nın eserlerine ilişkin müsveddeleri de içeren on binlerce sayfalık belgenin online olarak yayınlanacağını açıkladı. Franz Kafka ve...

Kapat