Türkiye İşçi Sınıfı Tarihinden Kesitler, Tevfik Çavdar

Kırk yılı aşkın süre içerisinde birçok sendikanın eğitim seminerinde görev alan, yayınlarında yazılar yazan yazar Tevfik Çavdar, ‘Türkiye İşçi Sınıfı Tarihinden Kesitler’ adlı kitabında, yaklaşık yüz elli yıl boyunca savaşlar, darbeler, sıkıyönetimler boyunca acılar çeken işçilerin tarihini, çeşitli kişisel arşivlerden yararlanarak ortaya koyuyor.
?Bu çalışma, Türkiye işçi sınıfının ve onun hakları doğrultusundaki savaşımın mütevazı bir öyküsüdür? diyen Tevfik Çavdar, sınıf kavramını açıklığa kavuşturduğu giriş yazısının ardından, işçi sınıfının Tanzimat döneminden bugüne uzanan tarihini, belirli kesitleri öne çıkararak inceliyor. Kırk yılı aşkın bir süre boyunca birçok sendikanın eğitim seminerlerinde görev almış, dergilerinde, yıllıklarında yazmış ve eğitim notları hazırlamış olan Çavdar, tarih aktarımının ötesine geçerek, çıkardığı dersleri paylaşıyor. Geleceğin yaşanası toplumunu emekçilerin yaratacağına olan inancıyla…

İçindekiler

Öndeyiş

Giriş
1. Sınıf Kavramı
2. Kapitalizm
3. İşçi Sınıfı
4. Tekelci Kapitalizm ve İşçi Sınıfı

I. Tanzimat ve Meşrutiyet Döneminde İşçiler
1. Sanayileşmede İlk Adımlar
2. Yabancı Sermayenin Osmanlı?ya Girişi
3. Avrupa?daki İşçi Eylemlerinin ve Komün?ün Etkisi
4. 19. Yüzyılın Son Çeyreğinde İşçi Eylemleri
5. İkinci Meşrutiyet ve 1908 Grevleri
6. ?Tatil-i Eşgal? Yasası ve Sonrası
7. Mütareke Döneminde İşçi Hareketleri ve Sol
8. Milli Mücadelede İşçiler ve Sol Hareket

II. Cumhuriyet?in İlk 15 Yılında İşçiler ve İşçi Eylemleri
1. İlk Yıllar ve İlk Devinimler
2. Bir Baskı ve Sindirme Aracı: ?Takrir-i Sükun Yasası?
3. Yasaklara Karşın İşçi Hareketleri
4. Tek Parti Döneminde Sol ve İşçiler
5. İkinci Dünya Savaşı Döneminde İşçiler ve Sol
6. Savaş Sonrası İşçi Devinimleri ve 1946 Sendikacılığı

III. Soğuk Savaş Döneminde İşçiler ve Sol
1. Demokrat Parti İktidarının Temel Çizgileri
2. Türk-İş?in Kuruluşu ve Amerikan Tipi Sendikacılık
3. Sola ve Sosyalistlere Dönük Sindirme Davaları
4. 1950-60 Döneminde İşçi Hareketleri

IV. İşçi Eylemlerinin Doruğa Ulaştığı Yıllar (1960-80)
1. 1961 Anayasası ve İşçi Hakları
2. Sendika ve Toplu Sözleşme Yasaları
3. Direnişler, Grevler Başlıyor
4. Türkiye İşçi Partisi?nin Kuruluşu ve Sosyalist Dernekler
5. Devrimci Sendikacılık ve DİSK?in Doğuşu
6. İşçi Sınıfının Büyük Direnişi: 15-16 Haziran Olayı
7. 12 Mart 1971 Darbesi ve İşçi Sınıfı
8. Kabus Bitiyor: 1973 Seçimi ve İşçi Sınıfı
9. Şanlı 1 Mayıslara Doğru
10. 1970’li Yıllarda İşçi Eylemlerinin Siyasi İçeriği
11. Sermayenin Saldırısı

V. Küresel Kapitalizmle Eklemlenme ve İşçi Sınıfı
1. 24 Ocak Kararlarının İşçi Sınıfı Açısından Anlamı
2. 1980 Askeri Darbesi: Hedef İşçiler ve Sol Siyaset
3. Zonguldak Maden İşçilerinin Uzun Yürüyüşü
4. Neoliberal Politikalar ve İşçi Sınıfı
5. Ağır Baskı Altında İşçi Sınıfımız

Günümüz İçin Durum Saptaması
A. Küreselleşen Kapitalizmin Evrensel Emek Karşıtlığı
B. İşçi Sınıfı Tanımında Yeni Açılımlar
C. Emek Platformu: İşçi-Memur Tek Cephede
D. Yarınlar Emeğin

KAYNAKÇA

Kapak Tasarımı:
Tuluğ Ünlütürk
Birinci Baskı: Ağustos 2005
221 s.

Tevfik Çavdar’ın Hayatı
1931 yılında İzmir’de doğdu. İstanbul İktisat Fakültesi’ni bitirdikten sonra Devlet İstatistik Enstitüsü ve Devlet Planlama Teşkilatı’nda uzun yıllar görev yaptı. Bu arada ABD ve İngiltere’de mesleki araştırmalarda bulundu. Ortadoğu Amme İdaresi Sevk ve İdare Yüksek Okulu’nda, aynı kurumun Kamu Yönetimi uzmanlık programında, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İşletme Bölümü yüksek lisans programında, ODTÜ Şehircilik Bölümü’nde değişik zamanlarda öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1970’den bu yana Türkiye’nin yakın dönem siyasi ve iktisadi tarihi üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Değişik gazete ve dergilerde yayımlanan makale ve incelemelerinin yanı sıra çok sayıda kitabı bulunmaktadır.Tevfik Çavdar, internette yayınlanan Sol Gazetesi’nin sürekli yazarlarındandır.

Eserleri
Türkiye 1968 (1969) – Osmanlıların Yarı Sömürge Oluşu (And Yayınları, 1969; Haziran Yayınları, 2000) – Milli Mücadele Başlarken Sayılarla “Vaziyet ve Manzara-i Umumiye” (1971) – İktisat Kılavuzu (1973) – Milli Mücadelenin Ekonomik Kökenleri (1974) – Özgürlük Kavgasında Yaşayan Geçmiş (1981) – Yüzyıllık Pahalılık (1983) – Talât Paşa (Dost Kitabevi, 1983, 1984; Kültür Bakanlığı, 1995; İmge Kitabevi Yayınları, 2001) – “Müntehib-i Sani”den Seçmene (1989) – İttihat ve Terakki (1991) – Türkiye’de Liberalizm (İmge Kitabevi Yayınları, 1992) – Türkiye’nin Demokrasi Tarihi (1839-1950) (İmge Kitabevi Yayınları, 1995, 1999, 2003) – Türkiye’nin Demokrasi Tarihi (1950-1995) (İmge Kitabevi Yayınları, 1996, 2000, 2003) – Bilanço: Yüzyılın Sonunda Dünya ve Türkiye (Gelenek Yayınları, 2001) – Örgüt ve Mücadele ile Tanışırken (Gelenek Yayınları, 2001) – Türkiye Ekonomisinin Tarihi (1900-1950) (İmge Kitabevi Yayınları, 2003) – Nerede O Eski Bâbıâli? (İmge Kitabevi Yayınları, yayıma hazırlanıyor
)

Yorum yapın

Daha fazla Emek Tarihi / Teori, Politika
Aman Piyasalar, E. Ahmet Tonak, ?Piyasalar? ya duyarsa!

"Eleştirel bir şeyler söyleyeceksek kısık sesle ve kendi aramızda konuşmalıyız. Yani bizden istedikleri kısaca şudur: ?Aman piyasalar? duymasın! Günümüz liberalleri...

Kapat